Libya: Quân chính phủ và quân nổi dậy tranh giành kiểm soát khu vực dầu mỏ và hải cảng
Sau vài ngày đụng độ nảy lửa ở các thị trấn quanh thủ đô Tripoli, ngày 4/3, quân đội chính phủ và phe nổi dậy ở Libya chuyển khu vực "chiến đấu" sang các vùng có trữ lượng dầu mỏ lớn và thuận tiện cho giao thông, đặc biệt là các hải cảng.
Hãng Reuters đưa tin, nhóm quân nổi dậy đang chiếm giữ thành phố cảng Zawiyah, cách thủ đô Tripoli 50km về phía Tây cho biết họ sẽ tiếp tục đấu súng với lực lượng quân đội ở khu vực này nhưng đang gặp khó khăn do thiếu lương thực, thuốc men.
Một người dân tên là Ibrahim trả lời hãng Reuters cho biết, phụ nữ và trẻ em được yêu cầu ở trong nhà, còn tất cả đàn ông phải xuống đường, cầm súng chiến đấu. Tại khu vực phía Tây, một số hãng thông tấn phương Tây đưa tin máy bay ném bom của quân đội chính phủ đã giội bom xuống Brega và tiếp tục mở rộng chiến dịch không kích vào thị trấn Ajbadiya, Rajmah, Benghazi ở gần đó.
Quân đội chính phủ và quân nổi dậy ở Libya đụng độ tại các khu vực có trữ lượng dầu mỏ lớn.
Hiện, khủng hoảng chính trị ở Libya đã cắt nguồn cung cấp gần 800 triệu thùng dầu của tổ chức OPEC khiến cho giá dầu mỏ tăng vọt trên thị trường thế giới. Trong khi đó, chính quyền Tổng thống Moammar Gadhafi dẫn một đoàn nhà báo nước ngoài tới thăm quan miền Tây với mục đích thể hiện rằng họ vẫn có thể kiểm soát được những khu vực có dầu mỏ. Tuy nhiên, một số quan chức Libya cũng thừa nhận họ khó có thể trụ vững trong tình cảnh số người chống đối ngày càng gia tăng và các cuộc đụng độ vũ trang diễn ra liên tiếp.
Về kế hoạch đàm phán hòa bình mà Tổng thống Venezuela Hugo Chavez đề xuất, dù ông Moammar Gadhafi đã tỏ ý chấp thuận, song con trai ông là Saif al Islam, người hiện có thế lực và ảnh hưởng lớn tại Libya lại khẳng định không cần đến đoàn hòa giải của quốc tế. Còn Liên đoàn Arab dù đã tỏ ý ủng hộ, song vẫn tuyên bố cần phải xem xét lại kế hoạch này.
Tại Paris, Ngoại trưởng Pháp Alain Juppe cho biết, Pháp và Anh ủng hộ sáng kiến của Mỹ về việc thiết lập vùng cấm bay ở Libya nếu quân đội chính phủ vẫn bị tố cáo là tấn công vào đoàn người biểu tình. Tổng thống Mỹ Barack Obama thì đe dọa Mỹ và cộng đồng quốc tế sẵn sàng hành động để chấm dứt bạo lực đang leo thang ở Libya, đồng thời kêu gọi ông Moammar Gadhafi từ chức theo yêu cầu của quân nổi dậy.
Chưa hết, phát ngôn viên Nhà Trắng còn tuyên bố, Mỹ không tán thành sáng kiến thành lập Ủy ban quốc tế để giải quyết tình hình chính trị ở Libya. Hiện, gần 400 lính thủy đánh bộ của Mỹ đã được điều động tới căn cứ quân sự Suda trên đảo Crete của Ai Cập để chuẩn bị tiến vào vùng biển của Libya trên các tàu quân sự của hải quân Mỹ.
Từ The Hague, thẩm phán tòa án xét xử tội phạm quốc tế Luis Moreno-Ocampo cho biết sẽ sớm điều tra và đưa ra kết luận về việc đàn áp người biểu tình ở Libya. Song, phát ngôn viên Libya Musa Ibrahim cũng cảnh báo: "Không một đoàn quốc tế nào đến để xem tình hình thực hư ở Libya như thế nào. Libya không bao giờ chấp nhận những cuộc điều tra được dựa trên những thông tin sai lệch của báo chí phương Tây".
Cho đến chiều 4/3, việc sơ tán công dân nước ngoài ở Libya vẫn đang được các nước khẩn trương đốc thúc. Người ta đang lo ngại, số người chạy nạn đổ dồn về cửa khẩu Libya-Tunisia ngày càng đông có thể gây ra những ách tắc mới
Một tiêm kích F-16 của NATO được điều động để bắn hạ máy bay không người lái (UAV) của Ukraine xâm nhập lãnh thổ Estonia. Kiev sau đó đổ lỗi cho Nga về vụ việc.
Trang thông tin của Quốc hội Mỹ mới đây đưa tin, Thượng viện nước này hôm 18/5 (giờ địa phương) đã bỏ phiếu thông qua đề cử nhân sự, trong đó bà Jennifer Wicks McNamara được phê chuẩn làm Đại sứ Mỹ tại Việt Nam, trở thành người phụ nữ đầu tiên sẽ giữ vị trí này.
Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) vừa phát đi cảnh báo nghiêm trọng về nguy cơ thế giới bước vào một cuộc khủng hoảng dầu mỏ mới, khi lượng dự trữ dầu thương mại toàn cầu đang giảm với tốc độ chưa từng thấy, trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông tiếp tục làm gián đoạn nguồn cung năng lượng chiến lược, đồng thời mùa du lịch hè ở Bắc bán cầu đang đến gần.
Giới chức Ukraine xác nhận lực lượng Nga đã khai hỏa loạt tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái (UAV) vào cơ sở hạ tầng năng lượng trọng yếu ở Ukraine.
Ba người đã thiệt mạng trong vụ xả súng bị nghi mang động cơ thù hận nhằm vào một khu phức hợp gồm nhà thờ và trường học Hồi giáo ở thành phố San Diego, bang California, giới chức Mỹ cho biết hôm 19/5.
Vụ va chạm giữa hai tiêm kích tác chiến điện tử EA-18G Growler của hải quân Mỹ tại bang Idaho cuối tuần qua đang thu hút sự chú ý lớn của dư luận và giới chuyên gia quân sự. Dù toàn bộ phi hành đoàn đã thoát hiểm an toàn, nhiều nhận định ban đầu cho rằng sự cố có thể liên quan tới lỗi thao tác hoặc sai lệch trong quá trình duy trì đội hình biểu diễn trên không.
Theo Reuters, Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 18/5 (giờ địa phương) đã quyết định tạm hoãn kế hoạch tấn công quân sự nhằm vào Iran, dự kiến diễn ra trong ngày 19/5, để tạo thêm dư địa cho các nỗ lực đàm phán ngoại giao. Trong khi đó, phía Iran đã đưa ra đề xuất mới với Mỹ qua trung gian Pakistan.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã tuyên bố đợt bùng phát Ebola mới nhất tại Cộng hòa dân chủ (CHDC) Congo và nước láng giềng Uganda là “tình trạng khẩn cấp y tế công cộng gây quan ngại quốc tế”, sau khi virus này khiến gần 90 người thiệt mạng và làm dấy lên lo ngại về nguy cơ lây lan trong khu vực.
Quân đội Israel (IDF) đang phát đi những cảnh báo về tình trạng thiếu hụt binh sĩ, trong bối cảnh các chiến dịch quân sự kéo dài trên nhiều mặt trận, khiến lực lượng thường trực và quân dự bị rơi vào trạng thái quá tải.
Một buổi trình diễn hàng không gần căn cứ không quân Mountain Home ở bang Idaho, Mỹ đã bị hủy đột ngột ngày 17/5 (giờ địa phương) sau khi hai tiêm kích va chạm trên không rồi rơi xuống đất trong lúc biểu diễn.
Con tàu du lịch hạng sang MV Hondius, nơi xảy ra ổ dịch virus Hanta khiến ba người tử vong, dự kiến cập cảng Rotterdam của Hà Lan trong sáng 18/5 để tiến hành khử trùng, trong bối cảnh giới chức nước này chuẩn bị các biện pháp cách ly đối với những người còn ở lại trên tàu.
Một vụ tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) đã gây hỏa hoạn tại nhà máy điện hạt nhân Barakah của Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), trong bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục gia tăng khi Mỹ và Iran chưa đạt được đột phá ngoại giao nhằm chấm dứt xung đột kéo dài nhiều tháng qua.
Theo truyền thông Iran, nước này nhiều khả năng đang xem xét một đề xuất mang tính chiến lược, khẳng định chủ quyền dưới đáy biển tại eo biển Hormuz nhằm thu phí các tuyến cáp internet ngầm quốc tế. Giới quan sát nhận định, việc này sẽ có thể tạo đòn bẩy mới cho Iran trong bối cảnh căng thẳng khu vực ngày càng gia tăng.
Chính quyền Mỹ và Israel dường như đang chuẩn bị cho khả năng nối lại chiến dịch tấn công quân sự táo bạo hơn nhằm vào Iran ngay trong tuần tới, bao gồm cả phương án triển khai đặc nhiệm trên bộ để thu giữ uranium làm giàu tại các cơ sở hạt nhân của Tehran. Ngược lại, Iran bị nghi triển khai hàng loạt chiến dịch cơ hội, trong đó có vụ xâm nhập hệ thống giám sát nhiên liệu tại nhiều bang của Mỹ, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ chiến tranh mạng nhằm vào hạ tầng năng lượng trọng yếu của nước này.
Trong thông cáo trên mạng xã hội X hôm 16/5, Bộ Tổng tham mưu Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) tuyên bố, binh chủng không quân của họ vừa hạ sát Izz al-Din al-Haddad, thủ lĩnh cánh quân sự cấp cao nhất của Hamas trong một cuộc không kích chính xác ở thành phố Gaza.
Ít nhất tám người thiệt mạng và hàng chục người khác bị thương sau khi một đoàn tàu chở hàng đâm vào xe buýt công cộng tại giao lộ đường sắt ở thủ đô Bangkok (Thái Lan) chiều 16/5. Vụ tai nạn nghiêm trọng khiến xe buýt bốc cháy dữ dội, nhiều phương tiện khác cũng bị cuốn vào va chạm liên hoàn.
Theo tuyên bố từ Điện Kremlin, chuyến thăm tới Bắc Kinh của Tổng thống Nga Vladimir Putin diễn ra nhân dịp kỷ niệm 25 năm "Hiệp ước Láng giềng tốt và Hợp tác hữu nghị Nga – Trung", văn kiện được xem là nền tảng của quan hệ song phương giữa hai nước.
Tổng thống Mỹ Donald Trump chiều tối 15/5 đã kết thúc chuyến thăm ba ngày tới Trung Quốc. Giới học giả nhận định, chuyến thăm của nhà lãnh đạo Mỹ đã góp phần tạo thêm “không gian thở” cho quan hệ Mỹ - Trung, đồng thời mở ra một gian đoạn hoà bình lạnh. Có thể, đây không phải kết quả lý tưởng nhất sau cuộc gặp thượng đỉnh, song trong bối cảnh hiện nay, hoà bình lạnh được đánh giá là lựa chọn thực tế nhất.
