Lãng phí trong tổ chức hoạt động văn hóa

Sau khoảng 20 năm gián đoạn, Liên hoan Sân khấu TP Hồ Chí Minh sắp được tổ chức với kỳ vọng sẽ có nhiều đột phá nhằm hướng tới kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Và, liên hoan lần này cũng đặt tầm ngắm vào việc làm khởi sắc lại đời sống sân khấu TP Hồ Chí Minh, một nơi từng có hoạt động sôi nổi nhất cả nước cách đây khoảng 20 năm.

Sự háo hức của các đoàn, các nhà hát tham gia liên hoan lần này cho thấy tính nghiêm túc thật sự và niềm tin cũng như hy vọng của giới nghệ sĩ sân khấu phía Nam dành cho một hoạt động mà họ mong đợi từ rất lâu. Tuy nhiên, để tổ chức liên hoan thành công và tưng bừng thì dễ, để một đời sống sân khấu nối tiếp sau đó được bền bỉ mới là chuyện khó và đó không phải là thách thức duy nhất của Liên hoan Sân khấu TP Hồ Chí Minh mà còn của nhiều liên hoan nghệ thuật khác nữa trên khắp cả nước. Thách thức ấy cũng không phải là trách nhiệm duy nhất của những nhà tổ chức liên hoan hay của ngành văn hóa nói riêng mà còn liên quan tới nhiều ngành nghề khác trong cả hệ thống.

Lãng phí trong tổ chức hoạt động văn hóa -0

Cùng thời gian với Liên hoan Sân khấu TP Hồ Chí Minh và Liên hoan Cải lương toàn quốc cũng mới diễn ra ở Cần Thơ, trước đó là Liên hoan các ban nhạc nhẹ. Tất cả những liên hoan này đều thuộc diện liên hoan truyền thống, tức là đã có lịch sử từ nhiều thập niên trước và thậm chí có những liên hoan còn diễn ra một cách rất thường xuyên. Song, đằng sau mỗi liên hoan đều là sự im lặng kéo dài bởi đời sống sân khấu hôm nay quả thực khá là èo uột.

Để dựng một vở diễn, một đoàn nghệ thuật, một nhà hát cần đầu tư nhiều tiền bạc, công sức và chất xám. Một vở diễn được thành hình, kỳ vọng đi kèm luôn là bao nhiêu suất diễn sau đó và nó có đủ để nuôi sống nghệ sĩ trong một giai đoạn hay không. Thế nhưng, có không ít vở diễn, đặc biệt là nghệ thuật truyền thống như tuồng, chèo, cải lương..., đã lập tức bị “cất kho” ngay sau khi trình diễn ở liên hoan trên tinh thần dự thi. Đây chính là một dạng lãng phí rất lớn, khi mà cách khai thác “đầu ra” vẫn chưa được những người có trách nhiệm tham gia triệt để. Gần như sự sống còn của vở diễn được phó mặc cho đoàn nghệ thuật hoặc nhà hát đã khai sinh ra nó mà thôi. Các cấp quản lý cao hơn chưa xem đó chính là tài sản thuộc địa phương mình, thuộc ngành của mình để từ đó mở ra một hành lang nhằm khai thác tối ưu nhất những chất xám và tiền bạc đã được bỏ ra nhằm xây dựng vở.

Một ví dụ tích cực mà chúng ta nên nhìn nhận chính là hoạt động của Nhà hát Đó ở Nha Trang. Công trình biểu tượng này được xây lên không chỉ để có một điểm thắng cảnh (check-in) tại địa phương mà thực sự nó đang sống với những vở diễn được đặt hàng bởi các đoàn chuyên nghiệp ăn khách như “À Ố”, “Làng tôi”. Chính những nội dung xuất sắc như thế đã thu hút du khách trong và ngoài nước chọn một đêm trình diễn của Nhà hát Đó như một hạng mục phải có khi họ tới Nha Trang. Rõ ràng, địa phương đã quan tâm thực sự tới chất văn hóa trong tổng thể các sản phẩm du lịch và từ đấy, họ đã không lãng phí khi đầu tư vào văn hóa.

Bắc Ninh có thể trở thành điểm du lịch văn hóa với quan họ hay không? Thái Bình, Nam Định có thể đưa chèo vào sản phẩm du lịch tổng thể hay không? Tương tự là các câu hỏi cho tuồng, cho đờn ca tài tử, cho cải lương v.v... và v.v... Không nhất thiết phải là một vở diễn kéo dài mà nhiều khi chỉ cần các tiết mục giải trí cho du khách với tiêu chí giới thiệu đặc trưng bản địa thôi cũng đã là đủ rồi. Chỉ tiếc, cả một tài nguyên lớn như thế vẫn chưa được chúng ta khai thác hiệu quả nhất. Như vậy, có thể nói, trong tổ chức hoạt động văn hóa, lãng phí vẫn còn lớn lắm.

Văn Đoàn

Các tin khác

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Tin vui cho những nghệ sĩ âm nhạc dân tộc Việt Nam là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phê duyệt đề án xây dựng Dàn nhạc Dân tộc Quốc gia Việt Nam vào ngày 22/4/2026 với quyết tâm triển khai ngay trong năm nay và dự kiến tổng kết vào năm 2031. Đây là một quyết định đúng đắn (dù hơi muộn) và cho thấy rõ chủ trương đầu tư cho phát triển văn hóa trong giai đoạn hiện tại.

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Thành phố Hồ Chí Minh sẽ đẩy mạnh việc quảng bá, giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu thuộc các loại hình ca múa nhạc, kịch nói, cải lương, hát bội, xiếc, múa rối.

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Nỗi sợ lớn nhất của tôi là gì? Là không gì cả. Phần lớn thời gian của tôi được dành để nỗ lực chứng minh rằng mình đáng được nhớ đến. Làm việc chăm chỉ hơn, mơ lớn hơn, nói “có” với những cơ hội - kể cả khi chúng vắt kiệt mình.

Kiến tạo văn hóa số

Kiến tạo văn hóa số

Người viết cho rằng: AI tạo sinh có thể cắt ghép, được dựng nên những hiện thực chưa từng có theo ý muốn của chúng ta. Giờ đây, thay vì nheo mặt để nhận diện tem mác, dấu hiệu hàng fake trên hàng hóa thì đến lúc đắn đo trước những tác phẩm: Liệu bài thơ này, bản nhạc kia, bức tranh nọ... có dấu hiệu can thiệp của AI hay không? Chúng ta sống với AI hay chúng ta sống bằng AI? Một câu hỏi khó trả lời.

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Trong tháng 3/2026 vừa qua, số lượng các bản ghi âm bị từ chối phát hành qua nền tảng Tunecore của Công ty Believe đột nhiên tăng vọt. Và, tất cả những bản phát hành bị từ chối ấy đều có một điểm chung: đó là những bản nhạc được tạo ra bởi AI.

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân đã thành công tốt đẹp vào ngày 17/4, song báo chí trong và ngoài nước vẫn tiếp tục có nhiều bài viết đặc sắc, khẳng định quan hệ truyền thống gắn bó mật thiết giữa hai Đảng và nhân dân hai nước Việt Nam - Trung Quốc cũng như tầm nhìn, định hướng trong việc nâng tầm kết nối chiến lược giai đoạn phát triển mới.

Mệnh lệnh của niềm tin

Mệnh lệnh của niềm tin

Hôm nay, cũng như mọi ngày, tôi dậy rất sớm, ngồi bên ly cà phê và lướt nhanh trên màn hình smartphone. Có lẽ, giờ này nhiều người cũng giống tôi tìm sự khởi đầu cho ngày mới bằng việc nhật tin tức sau một đêm - nguồn năng lượng mới từ sự trong trẻo tinh khôi của thiên nhiên và sự hào hứng của tinh thần.

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Tin vui cho giới làm phim Việt là tính đến trưa 10/4, theo thống kê của Box Office Vietnam (BOVN - trang web độc lập chuyên tổng hợp, phân tích và thống kê dữ liệu doanh thu phòng vé, số lượng vé và suất chiếu trên toàn lãnh thổ Việt Nam), phim "Hẹn em ngày nhật thực" của đạo diễn Lê Thiện Viễn đã thu về hơn 81 tỉ đồng sau khi bắt đầu công chiếu từ cuối tháng 3 và vẫn đang giữ vững vị trí đầu bảng xếp hạng doanh thu phòng vé Việt (tính theo ngày).

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Chuyện ồn ào trên mạng xã hội liên quan đến nữ ca sĩ Thiện Nhân và gia đình của cô chắc chắn là một chuyện không vui chút nào, đặc biệt là khi soi chiếu bằng các giá trị văn hóa Á Đông vốn coi trọng nền tảng tình cảm gia đình, quyến thuộc hơn là tài sản.

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

Gần đây trong tiếng Việt có từ mới “GATO” nhanh chóng trở nên phổ biến. Viết tắt của “ghen ăn tức ở”, dịch sang tiếng Tây, tương đương từ “đố kỵ” - một trạng thái cảm xúc tiêu cực, khó chịu, ghen ghét, cay cú trước thành công, danh tiếng người khác.

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Trong bối cảnh văn hóa đọc Việt Nam đang chứng kiến những chuyển động chưa từng có, một hiện tượng nổi bật là sự trỗi dậy mạnh mẽ của sách ngoại văn, đặc biệt là qua các hiệu sách độc lập (indie) có giám tuyển. Không chỉ phản ánh nhu cầu cập nhật tri thức toàn cầu của lớp độc giả trẻ, hiện tượng này còn đặt ra những câu hỏi mang tính chiến lược về con đường đưa văn chương Việt Nam ra thế giới.

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh ban hành văn bản chấn chỉnh hoạt động biểu diễn, trong đó nhấn mạnh yêu cầu chấm dứt tình trạng hát nhép trên sân khấu. Việc này đã nhận được sự đồng thuận cao, không chỉ từ phía những nhà quản lý văn hóa mà cả với những người trực tiếp hoạt động biểu diễn, doanh nghiệp tổ chức biểu diễn.

AI - Tìm đâu ra người thật?

AI - Tìm đâu ra người thật?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang thay đổi cách sách đi từ tay tác giả đến bạn đọc từ khâu sáng tác và biên tập đến in ấn và marketing. Không phải ai cũng hoan nghênh sự thay đổi này, và quả thực là ngoài một số lợi ích nhất định, việc sử dụng AI tràn lan cũng đem lại nhiều vấn đề làm đau đầu các nhà xuất bản, đơn cử như việc con người để cho AI thay thế tác giả và biên dịch viên.

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Trong đám tang nhà thơ Đàm Khánh Phương tại nhà tang lễ Đức Giang hôm ấy, ngoài nhà thơ Nguyễn Quang Thiều - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam - có mặt và sau đó đọc điếu văn - tôi thấy không nhiều các nhà văn, nhà thơ khác đến đưa tiễn. Phương ít bạn, hay là khi khỏe mạnh, Phương đã có những điều làm bạn bè khó cảm thông?  

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Năm 2001, đạo diễn Steven Spielberg ra mắt bộ phim “A.I. - Artificial Intelligence”, kể về cậu bé robot David được lập trình để yêu thương vô điều kiện. Khi người mẹ nuôi bỏ rơi cậu giữa rừng, David bắt đầu hành trình 2000 năm đi tìm một ngày được sống bên bà. Khi những sinh vật tiến hóa đánh thức cậu giữa tàn tích băng giá, điều David xin không phải tri thức hay quyền năng, mà chỉ là một ngày được yêu thương.

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Động viên đội ngũ văn nghệ sĩ sáng tạo luôn là một trong những chủ trương nhất quán của Đảng, Nhà nước ta trong quá trình xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Văn hóa soi đường quy hoạch

Văn hóa soi đường quy hoạch

Gần đây, có hai sự việc nhận được khá nhiều sự quan tâm của dư luận, và vẻ bề ngoài, hai sự việc ấy không hoàn toàn liên quan tới nhau nhưng sâu trong bản chất, chúng lại có một điểm chung.

Sống để kết nối yêu thương

Sống để kết nối yêu thương

Sống là để kết nối những yêu thương, bởi cuộc sống có biết bao nhiêu điều đáng yêu mà chúng ta không thể kể tên hết được. Đó là một cảm nhận của người viết có được mỗi khi quan sát và lắng nghe từng thanh âm của cuộc đời. Dẫu biết hằng ngày vẫn xuất hiện cái ác, cái xấu nhưng còn có biết bao người tốt, bao hành động cao cả.

“Cái chết” của sách bìa mềm

“Cái chết” của sách bìa mềm

Cuộc cách mạng văn học hiện đại có sự đóng góp không hề nhỏ của sách bìa mềm. Những quyển sách bìa mềm được bày bán khắp mọi nơi với giá cả phải chăng đã đưa văn học đến với tất cả mọi thành phần trong xã hội.

Quyết liệt phát triển văn hóa

Quyết liệt phát triển văn hóa

Diễn biến mới nhất của việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, do Tổng Bí thư Tô Lâm thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành ngày 7/1/2026, đó là Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam đã có cuộc họp đầu tiên, trong tuần qua, với nhiều nội dung quan trọng.