Làng Chanh - nơi gợi nhớ về một miền ký ức!

Đã hơn 50 năm sống xa quê hương, mặc dù vẫn thường xuyên đi về nơi quê cha đất tổ; nhưng hôm nay, tôi và nhiều người con trên khắp mọi miền Tổ quốc cùng đồng bào quê hương đến đình, đền làng Chanh với một tâm thế và những nỗi niềm khó tả.

Đối với những người sinh ra, lớn lên tại quê hương; khi xa quê, kỷ niệm gợi nhớ nơi "chôn rau cắt rốn" của mình chính là cổng làng, con đê, dòng sông, bến nước... Tuy nhiên, với sự đổi thay của quê hương, không ít cảnh cảnh sắc đó của làng quê ấy dần thay đổi hoặc biến mất; chỉ có những công trình tín ngưỡng, tâm linh như chùa, đình, đền là trường tồn cùng với thời gian.

Tôi là một người con sinh ra và lớn lên tại làng Chanh, xã Nhân Mỹ, huyện Lý Nhân, tỉnh Hà Nam. Cũng như bao làng quê Bắc bộ, quê hương tôi có công trình đình, đền - nơi mỗi khi có hội làng, hoặc mỗi dịp tết đến, xuân về; lũ trẻ chúng tôi lại xúng xính trong những bộ quần áo mới, cùng ông bà, cha, mẹ ra đình, đền để hội họp, thắp hương, thể hiện sự tôn kính của mình với các vị Thành hoàng làng đã phù hộ, che chở cho người dân làng Chanh có được cuộc sống an lành, mùa màng tốt tươi...

Thật vinh dự và tự hào, đình, đền làng Chanh quê tôi đã được Nhà nước cấp bằng xếp hạng Di tích Quốc gia (loại hình nghệ thuật kiến trúc).

Mặt trước đình làng Chanh.
           Mặt trước đình làng Chanh.                   

Trong 2 ngày 6 và 7 tháng 4-2019 (tức ngày mùng 2 và mùng 3 tháng 3 năm Kỷ Hợi), bà con làng Chanh dù đang sinh sống tại quê hương hay làm ăn, sinh sống xa quê đều cố gắng trở về, tham gia buổi lễ đón quyết định của Nhà nước. Đến chung vui với bà con làng Chanh, về phía  Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch  có ông Trần Đình Thành, Phó Cục trưởng Cục di sản văn hóa; ông  Nguyễn Công Việt, Phó giáo sư - Tiến sĩ, nguyên Viện trưởng Viện nghiên cứu Hán nôm. Về phía chính quyền tỉnh Hà Nam có ông Bùi Quang Cẩm, Phó Chủ tịch UBND tỉnh; ông Lê Xuân Huy, Giám đốc Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch tỉnh.

Đình làng Chanh được xây dựng vào thế kỷ thứ 18; chạm khắc mang dấu ấn đời Nguyễn. Đình dựng theo kiểu chữ "Công", mặt quay về hướng Bắc. Trước cửa đình có siêu hương diện tích 9 x 9m; mỗi góc là bốn cột gỗ lim đường kính 35 - 40 cm.

Nếu như Đình là nơi thờ 10 vị dương thần, thì đền Chanh lại thờ 3 âm thần được nhân dân bao đời nay ngưỡng mộ, tri ân, đó là: Liễu Hạnh công chúa, Bát nạn phu nhân và Đào Ngọc Hoa thủy sa công chúa. Các vị thần, thành hoàng thờ ở đình, đền Chanh là các vị linh thần có công với dân, với nước; đánh đuổi giặc ngoại xâm, giữ yên bờ cõi. 

Điều này đã được khẳng định qua các tài liệu Hán nôm ở địa phương và hồ sơ lưu trữ ở kho tư liệu cổ của Viện Thông tin khoa học, Viện Nghiên cứu Hán nôm và các bản thần tích cùng 19 đạo sắc phong của các triều đại cổ còn lưu giữ được

Có thể nói, hiếm có một ngôi đình nào thờ nhiều Thành hoàng như đình làng Chanh. Mặt đình quay về hướng Bắc nơi có Kinh đô Thăng Long ngàn năm văn hiến...

Trải qua sự khắc nghiệt của thời gian, bom đạn chiến tranh, một số hạng mục của đình, đền Chanh đã xuống cấp. Nhưng với nỗi niềm đau đáu muốn giữ bằng được "hồn cốt" của quê  hương; từ nhiều năm qua, bà con làng Chanh, đặc biệt là gia đình Bác sĩ quân y Trần Văn Thường, cùng một số nhà hảo tâm đã đóng góp nhiều  tỷ đồng; bỏ ra nhiều công sức để trùng tu, sửa chữa  một số hạng mục đã xuống cấp, nhưng vẫn đảm bảo giữ nguyên giá trị kiến trúc  của đình, đền mà cha ông đã để lại cho hậu thế.

Bằng xếp hạng Di tích quốc gia Đình, đền Chanh.

Bằng xếp hạng Di tích quốc gia Đình, đền Chanh.

Lễ rước bằng xếp hạng Di tích quốc gia.
Lễ rước bằng xếp hạng Di tích quốc gia.

Ngoài ra, còn xây mới một số hạng mục, đào ao tạo cảnh quan làm tăng thêm giá trị của di tích. Một số cá nhân không có điều kiện về kinh tế,  thì miệt mài sưu tầm, tự mày mò nghiên cứu, tìm hiểu những giá trị vật thể và phi vật thể của đình, đền làng Chanh, đóng góp những tư liệu quý báu vào hồ sơ xin xếp hạng Di tích quốc gia... Đó là những tấm lòng chân quý, thể hiện tình cảm với quê hương; dù đi đâu, ở đâu,vẫn luôn hướng lòng mình về với cội nguồn...

Đình, đền, chùa ở các làng quê Việt Nam luôn gắn liền với dòng chảy văn hóa dân tộc qua các thời kỳ. Đối với đình, đền Chanh cũng vậy! Trong kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, đình làng cũng là nơi hội họp của du kích. 

Năm 1948, tại đình Chanh, Chi bộ xã Nhân Mỹ quyết định thành lập đội du kích của xã. Đội du kích một thời huyền thoại, với bao chiến công bi hùng đã viết lên lịch sử Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân xã Nhân Mỹ giai đoạn kháng chiến chống Pháp - được Nhà nước  công nhận.

Với tôi và lớp lớp các thế hệ khác đã sinh ra và lớn lên tại làng Chanh, đình, đền Chanh còn ghi dấu ấn một thời tuổi thơ, chơi bi, chơi khăng, đánh đáo, ô ăn quan... Đó là một miền ký ức tươi đẹp, mãi mãi đi theo tâm tưởng của chúng tôi - những người con sống xa quê hương đến trọn cuộc đời.

Đào Minh Khoa

Các tin khác

Đêm hoa đăng cầu nguyện hòa bình thế giới, quốc thái dân an

Đêm hoa đăng cầu nguyện hòa bình thế giới, quốc thái dân an

Chào mừng Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ 10 và kỷ niệm 45 năm thành lập Giáo hội Phật giáo Việt Nam, tối 6/11, Ban Văn hóa Trung ương và Ban Nghi lễ Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam đã tổ chức Lễ hội hoa đăng cầu nguyện hòa bình thế giới, đất nước thanh bình, giáo hội hưng thịnh và nhân dân an lạc.

Thông điệp niềm tin từ bìa báo số đặc biệt

Thông điệp niềm tin từ bìa báo số đặc biệt

Gần đây, cụm từ thường được nhắc đến là “nền kinh tế chú ý”. Nghĩa là sự sống còn đều nằm trong chữ “chú ý”. Trong kỹ thuật truyền thông, yếu tố tạo sự thu hút được công chúng trong ít nhất 3 giây được gọi là hook, nghĩa là cái móc tâm trí. Bìa báo được ví như mặt tiền của một gian hàng. Vậy đưa hình ảnh gì ra mặt tiền gây chú ý là một quyết định có tính thành - bại.

Văn học Công an nhân dân: Khẳng định mình giữa tiến trình thời đại

Văn học Công an nhân dân: Khẳng định mình giữa tiến trình thời đại

Trong tiến trình phát triển của văn học Việt Nam hiện đại, văn học Công an nhân dân là một dòng chảy quan trọng, có tính thống nhất và xuyên suốt, gắn liền mật thiết với sự ra đời, chiến đấu và trưởng thành của lực lượng Công an trong công cuộc bảo đảm an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự an toàn xã hội. Sự đặc thù về “độ khó” của đề tài này vừa là thách thức, đồng thời cũng là cơ hội rộng mở cho các nhà văn cả trong và ngoài ngành dấn thân sáng tạo.

Vận động hiến tặng tài liệu, hiện vật lịch sử cho Bảo tàng Công an tỉnh Khánh Hòa

Vận động hiến tặng tài liệu, hiện vật lịch sử cho Bảo tàng Công an tỉnh Khánh Hòa

Để bổ sung đầy đủ hơn các giai đoạn lịch sử, sự kiện, chiến công của tập thể, cá nhân tiêu biểu, Giám đốc Công an tỉnh Khánh Hòa gửi thư ngỏ, mong muốn các đồng chí nguyên lãnh đạo Công an tỉnh, Công an các đơn vị, địa phương, các thế hệ cán bộ - chiến sĩ Công an cùng nhân dân hiến tặng, tài liệu, hiện vật, kỷ vật lịch sử cho Bảo tàng Công an tỉnh.

Mạch nguồn tri ân và nét cọ tạc nên dáng hình đồng đội

Mạch nguồn tri ân và nét cọ tạc nên dáng hình đồng đội

Trong không gian linh thiêng của Công viên Văn hóa Lê Thị Riêng (phường Hòa Hưng, TP Hồ Chí Minh) - nơi từng chứng kiến bao dấu tích lịch sử - chương trình giao lưu nghệ thuật đặc biệt với chủ đề “Khúc tri ân” do Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh tổ chức đã diễn ra đầy xúc động.

Bài 2: Cần màng lọc hiệu quả để chặn phim rác AI

Bài 2: Cần màng lọc hiệu quả để chặn phim rác AI

Sự phát triển nhanh chóng của phim ngắn AI đang tạo ra một nguồn cung nội dung khổng lồ với chi phí sản xuất thấp, có sức hút lớn đối với người xem. Nhưng khi tốc độ, số lượng phim sản xuất không tỷ lệ thuận với chất lượng và quá nhiều sản phẩm đơn giản, lặp lại, thiếu giá trị tác động tiêu cực đến nhận thức và hành vi người xem thì một “màng lọc” đủ hiệu quả là bài toán cấp thiết.

Bài 1: Những thước phim vài phút và cái giá không chỉ tính bằng tiền

Bài 1: Những thước phim vài phút và cái giá không chỉ tính bằng tiền

Phim ngắn được sản xuất bằng các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), trong đó có vô số sản phẩm có nội dung gần giống nhau, có nhiều tình tiết vô lý, thậm chí không ít sản phẩm dung tục tràn ngập trên không gian mạng. Đáng lo ngại là những sản phẩm này vẫn thường xuyên len lỏi vào văn phòng làm việc của nhiều cơ quan, đến tận góc bếp của các bà nội trợ và từng căn phòng ngủ của các gia đình...

Điện Kính Thiên được phục dựng sẽ như thế nào?

Điện Kính Thiên được phục dựng sẽ như thế nào?

Ngày 29/9, Dự án đầu tư Bảo quản, tu bổ, phục hồi điện Kính Thiên đã chính thức khởi công. Việc phục dựng công trình mang tính biểu tượng quyền lực quốc gia Đại Việt từ thế kỷ 15 – 18 được khẳng định là tôn trọng tối đa yếu tố gốc, bảo đảm tính xác thực của điện Kính Thiên. Tuy nhiên, vẫn ít người biết, cụ thể công trình này như thế nào.

Lần đầu đến Việt Nam nhưng tôi thấy mình như đã ở đây từ lâu

Lần đầu đến Việt Nam nhưng tôi thấy mình như đã ở đây từ lâu

Sau nhiều lần đến Việt Nam và nhất quyết lên tiếng về chiến tranh tại Việt Nam, nhà văn Sara Lidman từng giúp nhiều người Thuỵ Điển hiểu hơn về những gì diễn ra ở dải đất hình chữ S này. Hơn 60 năm sau, câu chuyện ấy được đạo diễn Gunilla Bresky đưa trở lại Việt Nam trong Liên hoan phim Tài liệu châu Âu – Việt Nam lần thứ 16, với bộ phim “Sara và những kiếp người”, cùng nhiều câu chuyện đặc biệt quanh tác phẩm và nữ nhà văn này.

“Người giữ nhịp bình yên” và những câu chuyện phía sau tiếng còi

“Người giữ nhịp bình yên” và những câu chuyện phía sau tiếng còi

“Người giữ nhịp bình yên” (Trịnh Trung Hiếu, Nhà xuất bản Công an nhân dân) kể những câu chuyện phía sau sắc phục Cảnh sát giao thông - nơi có những ca trực lặng thầm, những tình huống bất ngờ và những con người ngày ngày góp phần giữ bình yên trên mỗi cung đường.

Rà soát các trường hợp phổ biến phim trên mạng có dấu hiệu vi phạm

Rà soát các trường hợp phổ biến phim trên mạng có dấu hiệu vi phạm

Cục Điện ảnh đang phối hợp với các cơ quan, đơn vị chức năng tiến hành kiểm tra, rà soát, xác minh các trường hợp tổ chức, cá nhân thực hiện hoạt động phổ biến phim trên các nền tảng, ứng dụng và không gian mạng có dấu hiệu vi phạm các quy định của pháp luật về điện ảnh.

Chủ động kỹ năng tuyên truyền Năm APEC Việt Nam 2027

Chủ động kỹ năng tuyên truyền Năm APEC Việt Nam 2027

Ngoài việc tập huấn kỹ năng cho đội ngũ làm công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức, trách nhiệm về sự kiện đối ngoại quan trọng của đất nước; các cơ quan báo chí còn định vị năng lực công nghệ, bảo đảm an toàn hệ thống thông tin và chuẩn bị sẵn sàng nguồn lực số trước khi bước vào Năm APEC 2027.

Văn hóa, thể thao Phú Thọ: Sức sống mới từ Đất Tổ

Văn hóa, thể thao Phú Thọ: Sức sống mới từ Đất Tổ

Từ những lễ hội truyền thống, chương trình nghệ thuật phục vụ nhân dân đến các sân chơi thể thao sôi nổi ở cơ sở, năm 2026 đang ghi dấu một bước chuyển mạnh mẽ của đời sống văn hóa, thể thao Phú Thọ. Trong không gian mới sau sắp xếp đơn vị hành chính, các giá trị văn hóa được tiếp tục gìn giữ, lan tỏa, trong khi phong trào thể dục, thể thao ngày càng đi vào chiều sâu, trở thành động lực nâng cao sức khỏe, tinh thần và chất lượng cuộc sống của người dân.