Lan truyền bạo lực học đường - coi chừng hiệu ứng ngược!

Có lẽ trong đằng đẵng thời gian của chúng ta cho đến hôm nay, ai cũng mang trong trí nhớ vài ký ức cũ thời nhỏ đi học. Đó có thể là thoang thoảng cảm giác của cái lạnh ngày gió mùa, cái đói ban sáng lẫn ban chiều những năm gian khó bao cấp, và cả những niềm vui cùng chúng bạn, đầm ấm thầy cô.

“Bạo lực” học đường giữa trò với trò, thầy với trò, dường như là thứ gì đó tương đối xa lạ lẫn hiếm hoi, hoặc giả vài hình phạt từ nhẹ cho tới nghiêm khắc của thầy cô giáo luôn được quan niệm như một phần của dạy dỗ, suy đoán có lỗi luôn thuộc về học trò. Cảm giác xấu hổ, tổn thương cũng là có đấy chứ, đâu đó để biết sửa chữa và cố gắng. Dường như khi xã hội có một điểm chung, con người ta lặng lẽ biết cảm thông, đồng cảm, chia sẻ và mối quan hệ thầy trò cũng mang một sắc thái đầy đặn ấm cúng.

Đã có một khoảng thời gian vài năm, trên mạng xã hội liên tục xuất hiện những đoạn clip ngắn ghi lại những màn bạo lực khoác áo trắng học trò. Rất đau lòng bởi tính chất dã man cũng như quá khích từ cả đám đông.

Nhiều nhà xã hội học lẫn cả nhà trường vào cuộc để cố giải thích về hiện tượng này nhưng dường như chưa bao giờ có câu trả lời thỏa đáng để cho phương pháp ngăn chặn, thật đáng buồn nó vẫn tiếp tục tiếp diễn.

Có thể tâm lý học trò ngày nay đã khác, có một hố sâu khoảng cách quá rộng trong thấu hiểu tâm lý học trò từ cha mẹ lẫn cả thầy cô giáo. Các quan niệm về giá trị của tuổi học trò hiện cũng đã nhiều đổi thay trong bối cảnh văn hóa xã hội, một trang mới hoàn toàn xa lạ với đại đa số thế hệ cũ.

Đó có thể là nhạc Hàn Quốc, tiểu thuyết ngôn tình Trung Hoa, thời trang cosplay, thần tượng những cô cậu diễn viên ca sĩ nào đó tít phương trời xa mà người lớn, những người có trách nhiệm nặng nề dạy dỗ truyền dạy, giáo dục các em mới chỉ nghe thấy tên đã bàng hoàng như thể đó là những vì sao xa lạ không nằm trong hệ mặt trời...

Sự thấu hiểu tâm sinh lý đám trẻ dường như càng thêm phức tạp gấp ngàn lần so với những bài giảng nằm sẵn trong giáo án. Đó có thể là một điểm để xã hội, gia đình, nhà trường cần chung tay giúp sức cho thầy cô giáo trau dồi thêm kỹ năng mềm để có phương hướng giáo dục phù hợp.

Nhưng tuần vừa qua, vài câu chuyện buồn trong ngành giáo dục lại tiếp tục nổi lên. Một cô giáo trẻ phạt học trò lớp 3 bằng cách bắt uống (súc miệng) nước giặt giẻ lau bảng. Hành vi này hoàn toàn đáng lên án, không có gì để biện minh. Có thể nói cách “dạy dỗ” này là một hình thức tra tấn, làm nhục trẻ nhỏ tới ngưỡng khó thể chấp nhận. Điều người viết bài cảm thấy gợn và suy nghĩ tiếp theo chính là hành vi cô giáo còn gây sang chấn tâm lý đối với những đứa trẻ cùng lớp đã phải chứng kiến điều đó.

Một cô giáo khác lại dùng phương pháp giảng dạy hoàn toàn khó hiểu bằng cách im lặng 3 tháng đối với đám học trò cấp 3 của mình. Có lẽ ở góc độ nào đó, đây cũng nên được coi là hành vi “tra tấn” tinh thần học trò. 

Nếu thường xuyên theo dõi những câu chuyện buồn đang xảy ra dưới các mái trường thì thật khó có thể hình dung được không ít các mối quan hệ thầy trò ngày nay như thói vô phép, hỗn hào, bạo lực, “cài bẫy” của học trò với thầy cô giáo lại là sự thật. Điều mà trước đây dù học trò còn nghèo khó, sinh trưởng dưới những mái nhà lụp xụp trong xóm chợ, nhịn đói đến lệch người tới trường mỗi buổi sáng thì dù có cho ăn “gan giời” cũng không dám làm. Nhưng quả thực ở cái thời xưa cũ ấy, mọi hành động bất nhã hình không có cơ hội nhen nhóm xuất hiện hay do công nghệ quá lạc hậu để được lan truyền?

Khi các cô cậu học trò tân thời biết được sức mạnh của truyền thông xã hội, mỗi anh chị trên tay lăm lăm “vũ khí” là những chiếc điện thoại di động rình rập, cào bằng khoảng cách, ứng xử giữa thầy và trò thì đó quả là không còn gì để nói.

Sức mạnh lan tỏa thói vô đạo đức thời đại Internet quá dễ dàng, nhao nhao “trẻ trâu” cổ súy, vô hình trung tạo ra một góc nhỏ xấu xí không câu chữ nào miêu tả nổi. Đau xót lắm chứ. Đáng tiếc hơn, những vết dơ học đường đó nhếch nhác tràn lan trên mạng, trên không ít trang thông tin, tờ báo điện tử vô hình trung tạo thành một thói quen nhàm chán đến vô cảm với thứ văn hóa vô lễ đó.

Để kết bài, tôi xin phép kể lại một trường hợp trong gia đình tôi có cháu trai học lớp 4. Cháu mang tới trường chiếc máy chơi điện tử nhỏ và không rõ tình huống như thế nào thì bị thầy giáo nhìn thấy, thay vì nhắc nhở thầy “tịch thu” chiếc máy. Cháu bé chấp nhận hình phạt đó theo phản xạ cảm giác có lỗi. Sau một thời gian khi chính con trai thầy đến trường với bố và trên tay cầm chiếc máy chơi games, cháu trai quyết định về nói với gia đình bởi sụp đổ niềm tin vào thầy giáo và nhất quyết không muốn tới ngôi trường có “Thầy giáo nói dối”.

Sau một vài ngày thuyết phục, tôi bắt buộc phải đối thoại với thầy để tìm ra phương án phù hợp giải tỏa tâm lý cho cả thầy lẫn trò dù biết để không ai bị tổn thương là việc rất khó. Mọi chuyện ổn và giữ kín cho nhau, tôi cho rằng đó là một cách can thiệp phù hợp thay vì làm ầm ĩ trên truyền thông hay mạng xã hội.

Chúng ta hoàn toàn nên coi những câu chuyện buồn trong giáo dục này chỉ là hạt sạn, và cần thiết cùng nhau lên tiếng, đối thoại, tìm phương án, hỗ trợ giữa hai mái nhà xây dựng nên nhân cách con trẻ, đó là gia đình và nhà trường. Mọi hành vi làm tổn thương tâm lý học trò đều đáng lên án nhưng cũng không vì thế mà báng bổ hình ảnh người thầy.

Minh Trí

Các tin khác

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.