Tại Lễ tổng kết và vinh danh các tập thể, cá nhân tiêu biểu hưởng ứng Ngày Công dân số Việt Nam năm 2026 với chủ đề “Việt Nam số – Kết nối tương lai”, diễn ra ngày 13/11 vừa qua, 6 cá nhân tiêu biểu đã được tôn vinh. Mỗi người có một cách làm, một hành trình khác nhau, nhưng đều thể hiện tinh thần chủ động ứng dụng công nghệ số, tích cực tham gia xây dựng môi trường số và mang lại những lợi ích thiết thực cho cộng đồng.
Những tấm gương này cho thấy chuyển đổi số không chỉ đến từ các nền tảng, ứng dụng hay giải pháp công nghệ mà còn được thúc đẩy bởi sự tham gia tích cực của mỗi người dân.
Phát biểu tại buổi lễ, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng mong muốn mỗi người dân tiếp tục đóng góp cho công tác xây dựng công dân số bằng những hành động cụ thể: chủ động cung cấp, cập nhật, hoàn thiện dữ liệu cá nhân trên VNeID; học thêm ít nhất một kỹ năng số; bảo vệ tài khoản, tài sản và dữ liệu cá nhân; hướng dẫn, hỗ trợ người thân tiếp cận công nghệ số; kịp thời phát hiện, phản ánh các hành vi lừa đảo, vi phạm pháp luật trên không gian mạng.
Phó Thủ tướng cũng nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục phát triển VNeID và các nền tảng số trở thành điểm truy cập thuận tiện, tin cậy, thống nhất cho người dân; đẩy mạnh triển khai dịch vụ công trực tuyến, cấp chữ ký số và cung cấp các tiện ích thiết yếu trong lĩnh vực thanh toán, an sinh xã hội, y tế, giáo dục. Mỗi dịch vụ, tiện ích mới phải mang lại hiệu quả cụ thể, đo đếm được thông qua việc cắt giảm quy trình, thời gian xử lý, số lần đi lại và thành phần hồ sơ.
Công nghệ số giải quyết những vấn đề thiết thực từ cơ sở
Là Tổ trưởng Tổ dân phố 28, phường Yên Hòa, đồng thời đại diện Tổ công nghệ số cộng đồng và Đề án 06, ông Nguyễn Tiến Tuân, ở Hà Nội trực tiếp hướng dẫn người dân tiếp cận, sử dụng công nghệ số, nền tảng số và dịch vụ công trực tuyến. Với ông, giá trị của chuyển đổi số được thể hiện rõ qua những thay đổi trong công việc hằng ngày, nhất là hoạt động trao đổi thông tin giữa lực lượng Công an với người dân.
Ông Tuân chia sẻ, tiện ích VNeID trong trao đổi thông tin giữa Công an với người dân rất thuận tiện, giúp công việc của tổ trưởng tổ dân phố trở nên nhàn hơn nhiều.
Trước đây, khi cần phản ánh thông tin, kiến nghị của người dân, tổ trưởng tổ dân phố phải trực tiếp đến phường hoặc gọi điện cho đồng chí Cảnh sát khu vực. Tuy nhiên, có những thời điểm, cán bộ Cảnh sát khu vực đang đi nắm địa bàn hoặc bận công việc khác nên không thể nghe điện thoại. Nếu phản ánh qua nhóm Zalo, tin nhắn đôi khi bị trôi, cũng không thực sự thuận tiện.
Từ khi có tiện ích trên VNeID, tổ trưởng tổ dân phố được cấp mã số định danh và tài khoản để trực tiếp gửi phản ánh đến Trưởng Công an phường hoặc Cảnh sát khu vực.
Đáng chú ý, những nội dung phản ánh về biến động nhân khẩu, hộ khẩu, các vấn đề dân sinh bức xúc và những vấn đề khác đều được lưu vết trên phần mềm VNeID. Tổ trưởng tổ dân phố có thể theo dõi thông tin đã được cán bộ Công an tiếp nhận hay chưa, tiến độ và kết quả xử lý như thế nào.
“Nhờ đó, tôi có thể kiểm tra thông tin trên phần mềm và trả lời người dân rằng công việc đã được xử lý đến đâu, chứ không phải như trước đây, phản ánh xong rồi thông tin lại bị trôi đi”, ông Tuân cho biết.
Từ trải nghiệm thực tế, ông Tuân mong muốn tiện ích này được nhân rộng, không chỉ tổ trưởng tổ dân phố được cấp tài khoản mà người dân cũng có thể được cấp tài khoản để thụ hưởng những lợi ích mà công nghệ mang lại. Theo ông, đây là công nghệ được ứng dụng đúng nơi, đúng chỗ, giải quyết những vấn đề người dân đang cần.
Cũng từ việc trực tiếp trải nghiệm các nền tảng số, ông Đặng Ngọc Anh, ở Hà Nội đã tích cực đóng góp ý kiến đối với 5 dự thảo bộ luật, luật trên nền tảng VNeID, qua đó phát huy quyền làm chủ của người dân trong môi trường số.
Chia sẻ về quá trình này, ông Ngọc Anh cho biết, khi có đợt phát động lấy ý kiến đối với các dự thảo văn bản pháp luật, các nội dung sửa đổi, bổ sung pháp luật trên nền tảng VNeID, người dân có thể trực tiếp gửi ý kiến đóng góp. Thực tế, đa phần người dân đều đồng tình với nội dung các dự thảo. Riêng ông, sau khi dành thời gian đọc và nghiên cứu, đã đưa ra những ý kiến cụ thể. Trong đợt lấy ý kiến đối với 5 dự thảo bộ luật, luật vừa qua, ông đều tham gia đóng góp ý kiến đối với cả 5 dự thảo.
Việc chủ động tìm hiểu, nghiên cứu và đóng góp ý kiến cho các dự thảo văn bản pháp luật cho thấy, nền tảng số không chỉ giúp người dân tiếp cận thông tin thuận tiện hơn mà còn tạo điều kiện để mỗi người trực tiếp tham gia vào các hoạt động của đời sống xã hội.
Chủ động sử dụng dịch vụ công, tiết kiệm thời gian và công sức
Bên cạnh việc tham gia góp ý xây dựng pháp luật, sử dụng dịch vụ công trực tuyến cũng là cách thiết thực để người dân chủ động giải quyết các thủ tục hành chính.
Ông Nguyễn Thế Anh, ở Hà Nội, công dân tích cực sử dụng dịch vụ công trực tuyến, đã thực hiện 33 hồ sơ thuộc 4 loại thủ tục hành chính. Chia sẻ về lý do lựa chọn hình thức này, ông cho biết, do đặc thù công việc văn phòng khá bận rộn nên việc chủ động tìm hiểu và thực hiện thủ tục trực tuyến giúp tiết kiệm đáng kể thời gian.
Theo ông Thế Anh, những khoảng thời gian rảnh như cuối tuần, chủ nhật thì các cơ quan chức năng lại không làm việc. Vì vậy, khi cần tìm hiểu các giấy tờ xác nhận để làm hồ sơ mua nhà ở xã hội, như xác nhận tình trạng hôn nhân, xác nhận về nhà ở..., ông thường tra cứu trên mạng và nhận thấy nhiều thủ tục có thể thực hiện trực tuyến.
“Điều này rất thuận tiện, giúp tôi không phải đến cơ quan chức năng, mất thời gian đi lại và chờ đợi cả buổi”, ông Thế Anh chia sẻ.
Đối với những thủ tục vẫn cần đến cơ quan chức năng để thực hiện, ông có thể tìm hiểu thông tin trước trên mạng, đồng thời chủ động đặt lịch, lấy số trước khoảng 2-3 ngày. Nhờ vậy, ông không phải đến nơi xếp hàng chờ đợi.
Một tiện ích khác được ông đánh giá cao là kết quả giải quyết thủ tục hành chính có thể được trả trực tuyến hoặc gửi trực tiếp về nhà. Người dân chỉ cần thanh toán cước phí vận chuyển là có thể nhận được kết quả.
“Đây là cách tôi thường xuyên sử dụng khi thực hiện các thủ tục hành chính. Đó là những trải nghiệm thực tế của tôi trong quá trình sử dụng dịch vụ công trực tuyến”, ông Thế Anh cho biết.
Từ những trải nghiệm này có thể thấy, khi người dân chủ động tiếp cận và sử dụng các nền tảng số, lợi ích không chỉ là giảm bớt thủ tục mà còn giúp mỗi người sắp xếp công việc thuận tiện hơn, tiết kiệm thời gian và công sức.
Thu hẹp khoảng cách số, không để ai bị bỏ lại phía sau
Một trong những cá nhân được vinh danh tại chương trình là ông Hồ Minh Quang, Phó Chủ tịch Hội Người mù phường Ba Đình, Hà Nội. Không chỉ tích cực ứng dụng công nghệ vào cuộc sống, ông còn dành nhiều tâm huyết hướng dẫn người khiếm thị sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI), triển khai các hoạt động hỗ trợ cộng đồng, góp phần thu hẹp khoảng cách số đối với nhóm người yếu thế.
Ông Quang cho biết, bản thân đã triển khai các dự án, lớp hướng dẫn người khiếm thị cách phòng, chống lừa đảo, bạo lực trên không gian mạng và trang bị kỹ năng số. Sau đó, ông phối hợp với Hội Người mù và nhóm Starlight thực hiện các dự án trang bị kỹ năng AI cho người khiếm thị, giúp họ ứng dụng công nghệ vào công việc, học tập và đời sống.
Trong tháng 9 và tháng 10/2026, ông tiếp tục mở các lớp học về kỹ năng AI cho các thành viên trong Hội.
Điều đáng chú ý là sau khi được hướng dẫn, các học viên không chỉ tự áp dụng kiến thức vào cuộc sống mà còn trở thành những hạt nhân tuyên truyền, hướng dẫn lại cho người khác. Qua đó, nhiều người có thêm kỹ năng sử dụng công nghệ số, biết cách phòng, chống những rủi ro trên không gian mạng.
Đối với người khiếm thị, việc tiếp cận công nghệ có những đặc thù riêng. Họ sử dụng phần mềm đọc màn hình trên điện thoại hoặc máy tính. Phần mềm có chức năng tự động đọc nội dung hiển thị trên màn hình, giúp người khiếm thị có thể nghe và tiếp cận thông tin, sử dụng các thiết bị công nghệ.
Từ những lớp học và hoạt động hướng dẫn cụ thể, ông Quang không chỉ giúp người khiếm thị tiếp cận các kỹ năng số mà còn giúp họ tự tin hơn trong học tập, công việc và đời sống.
Những tấm gương được vinh danh tại chương trình hưởng ứng Ngày Công dân số Việt Nam năm 2026 góp phần khẳng định vai trò chủ động của mỗi người dân trong tiến trình chuyển đổi số. Từ những việc làm thiết thực, mỗi người không chỉ nâng cao kỹ năng, ứng dụng công nghệ vào cuộc sống mà còn lan tỏa tinh thần công dân số đến cộng đồng, cùng chung tay xây dựng xã hội số thuận tiện, an toàn.
