Sau quá trình sáp nhập và kiện toàn bộ máy theo mô hình chính quyền địa phương, xã Hiền Lương hiện có diện tích tự nhiên khoảng 81,39 km² cùng quy mô dân số trên 22.000 nhân khẩu phân bổ ở nhiều khu dân cư. Địa bàn rộng, lượng công dân lớn, áp lực giải quyết thủ tục hành chính (TTHC) và đảm bảo an ninh trật tự đè nặng lên vai đội ngũ cán bộ công chức cơ sở vốn mỏng. Để hiểu rõ hơn những thay đổi sau khi ứng dụng AI Kiosk, chúng tôi đã có cuộc trò chuyện với đồng chí Nguyễn Ngọc Anh, Bí thư Đảng uỷ, Chủ tịch HĐND xã Hiền Lương, tỉnh Phú Thọ.
PV: Thưa đồng chí, bước sang mô hình chính quyền địa phương mới, xã Hiền Lương đang đối mặt với những thuận lợi và khó khăn đan xen nào trong việc vận hành bộ máy hành chính cơ sở?
Đồng chí Nguyễn Ngọc Anh: Về thuận lợi, chúng tôi tự hào khi Hiền Lương sở hữu truyền thống đoàn kết, ý thức hướng về cội nguồn của người dân là sức mạnh mềm to lớn. Cán bộ, đảng viên tại cơ sở có tinh thần trách nhiệm cao, bắt nhịp nhanh với chủ trương chuyển đổi số quốc gia.
Tuy nhiên, khó khăn là không nhỏ. Với diện tích rộng, dân số trên 22.000 người, khối lượng hồ sơ giấy tờ cần xử lý hằng ngày rất lớn. Hạ tầng công nghệ thông tin giai đoạn đầu còn hạn chế, trong khi một bộ phận người dân lớn tuổi việc tiếp cận công nghệ số còn bỡ ngỡ. Nếu vẫn duy trì phương thức quản lý và tiếp công dân truyền thống, áp lực dồn lên đội ngũ cán bộ công chức là cực kỳ căng thẳng, dễ dẫn đến quá tải và ách tắc.
PV: Trước bài toán quá tải đó, việc đưa Kiosk AI vào phục vụ người dân tại bộ phận "một cửa" của xã đã mang lại những thay đổi cụ thể ra sao, thưa đồng chí?
Đồng chí Nguyễn Ngọc Anh: Kiosk AI thực sự là một "bước nhảy vọt" giúp chúng tôi giải quyết căn cơ bài toán quá tải. Thiết bị này tích hợp máy đọc căn cước công dân gắn chip, quét mã QR và tương tác bằng giọng nói tự nhiên. Người dân đến trụ sở không còn cảnh loay hoay hỏi han hay điền tay vào những tập biểu mẫu phức tạp. Kiosk tự động hướng dẫn từng bước chi tiết từ tra cứu tiến độ, lấy số thứ tự đến tự điền thông tin vào biểu mẫu trực tuyến.
Thống kê thực tế cho thấy, Kiosk AI đã giúp giảm tải từ 35–40% các thao tác lặp lại cho cán bộ tiếp dân và tiết kiệm tới 80% thời gian tư vấn ban đầu. Ngay cả các cụ cao niên ít dùng smartphone nay cũng có thể tự thao tác dễ dàng nhờ giao diện giọng nói. Đó là thước đo hiệu quả cao nhất: Lấy sự hài lòng của người dân làm trung tâm.
SỐ HÓA DI SẢN
Nằm uốn mình bên dòng sông Hồng lịch sử và tựa lưng vào núi Giác hùng vĩ, xã Hiền Lương (tỉnh Phú Thọ) mang một sứ mệnh văn hóa đặc biệt: là nơi tọa lạc của ngôi Đền thờ Quốc Mẫu Âu Cơ linh thiêng – di tích lịch sử văn hóa quốc gia được các triều đại Hậu Lê, nhà Nguyễn sắc phong.
PV: Là địa phương quản lý di tích quốc gia Đền Mẫu Âu Cơ, xã Hiền Lương đã trăn trở và ứng dụng công nghệ như thế nào để giải quyết bài toán số hóa di sản và bảo vệ không gian văn hóa này, thưa đồng chí?
Đồng chí Nguyễn Ngọc Anh: Đền Mẫu Âu Cơ là "trái tim" tâm linh của cả nước, lượng khách thập phương đổ về cực lớn, nhất là mùa lễ hội. Trăn trở lớn nhất của chúng tôi là làm sao vừa quảng bá mạnh mẽ giá trị di sản, vừa bảo vệ nghiêm ngặt cảnh quan gốc và đảm bảo an ninh trật tự.
Chúng tôi dự kiến sẽ triển khai số hóa dữ liệu không gian di tích, tích hợp mã QR giới thiệu chi tiết lịch sử, sắc phong và thân thế sự nghiệp của Quốc Mẫu. Du khách chỉ cần quét mã là có thể trải nghiệm không gian tham khảo trực quan, tìm hiểu sâu sắc giá trị văn hóa. Công nghệ không làm phai mờ bản sắc, mà ngược lại, giúp di sản tiếp cận công chúng nhanh hơn, minh bạch hơn và lưu giữ bền vững hơn cho thế hệ mai sau.
PV: Được biết, bên cạnh dự kiến hành chính và di sản, xã Hiền Lương muốn việc ứng dụng công nghệ để cảnh báo thiên tai và đổi mới phương thức quản lý Đảng viên. Đồng chí có thể chia sẻ cụ thể hơn về các mô hình này?
Đồng chí Nguyễn Ngọc Anh: Xã nằm ven dòng sông Hồng, mùa mưa bão luôn tiềm ẩn nguy cơ sạt lở, ngập úng đe dọa trực tiếp đến đời sống người dân. Chúng tôi muốn phối hợp đưa vào vận hành hệ thống cảm biến, bản đồ số cảnh báo sớm để tự động phát tín hiệu và tin nhắn cảnh báo đến từng khu dân cư khi có tình huống khẩn cấp, giảm thiểu tối đa thiệt hại.
Đồng thời, trong công tác xây dựng Đảng, chúng tôi muốn số hóa toàn bộ quy trình kết nạp Đảng viên và quản lý sinh hoạt chi bộ. Việc quản lý hồ sơ, theo dõi quá trình phấn đấu của quần chúng ưu tú được thực hiện trên hệ thống phần mềm bảo mật, loại bỏ rườm rà giấy tờ, đảm bảo tính khách quan, minh bạch và rút ngắn thời gian thẩm định. Chuyển đổi số ở cơ sở phải thực chất như vậy, giải quyết đúng những việc gai góc nhất từ gốc.
PV: Nhìn lại chặng đường đã qua, theo đồng chí, yếu tố quyết định để chuyển đổi số và đưa Kiosk AI thực sự "sống" trong đời sống hành chính cơ sở là gì?
Đồng chí Nguyễn Ngọc Anh: Yếu tố quyết định không nằm ở máy móc hay công nghệ, mà nằm ở quyết tâm chính trị của người đứng đầu và thái độ hành động của đội ngũ cán bộ công chức. Công nghệ có thông minh đến đâu mà cán bộ còn tư duy "sợ thay đổi, ngại va chạm" thì cũng vô nghĩa.
Tại Hiền Lương, chúng tôi xác định cán bộ phải đi đầu, cầm tay chỉ việc cho người dân, coi sự hài lòng và tiện ích của nhân dân là thước đo hoàn thành nhiệm vụ. Chúng tôi cũng đã ứng dụng Zalo mini app, Misa OneAI, Viettel Tammi… để phục vụ công việc chuyển đổi số. Khi bộ máy bớt đi áp lực giấy tờ, cán bộ mới có thời gian bám sát cơ sở, lắng nghe hơi thở cuộc sống từ Nhân dân. Đó mới là đích đến cuối cùng của một nền hành chính phục vụ, kiến tạo và hiện đại.
PV: Xin trân trọng cảm ơn đồng chí!
