Lan tỏa giá trị văn chương, góp phần phát triển đất nước

Những ngày cuối cùng của tháng 6 đang dần đi qua với dấu ấn đặc biệt về nhiều hoạt động kỷ niệm 100 năm Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925 - 21/6/2025). Cũng dịp này, một hội thảo khoa học về lĩnh vực văn hóa đã được tổ chức trên quê hương của nhà văn Nam Cao, với nhiều thông điệp rất đáng được lan tỏa.

Hội thảo có chủ đề “Phát huy giá trị di sản văn hóa trên quê hương nhà văn Nam Cao gắn với phát triển du lịch bền vững”, tổ chức ngày 20/6, tại xã Hòa Hậu, huyện Lý Nhân, tỉnh Hà Nam do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh phối hợp Viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam và UBND huyện Lý Nhân tổ chức.

h%3fi th%3fo.jpg -0
Nhiều tham luận tại hội thảo đưa ra đề xuất thiết thực nhằm phát triển du lịch văn hóa - văn học.

Thông qua gần 50 tham luận được trình bày, các chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý không chỉ cùng nhau làm rõ vai trò, giá trị và tiềm năng của di sản văn hóa gắn liền với tên tuổi nhà văn Nam Cao, mà còn đưa ra nhiều đề xuất thiết thực nhằm phát triển du lịch văn hóa - văn học theo hướng bền vững, sáng tạo và gắn với cộng đồng.

Trong hai phiên làm việc chính thì phiên thứ nhất của hội thảo tập trung vào việc nhận diện thực trạng bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa trên quê hương Nam Cao, trong đó có cả các vấn đề về quản lý, đầu tư, nhận thức cộng đồng. Phiên thứ hai là đề xuất giải pháp, từ xây dựng mô hình du lịch gắn với văn học, ứng dụng công nghệ số đến phát triển nguồn nhân lực và chính sách liên kết ba bên: Nhà nước - doanh nghiệp - cộng đồng.

Tại hội thảo, ông Ngô Thanh Tuân, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Hà Nam khẳng định: “Việc tôn vinh nhà văn - liệt sĩ Nam Cao không chỉ là sự kiện có ý nghĩa đối với văn hóa tỉnh Hà Nam, mà còn là dịp để khẳng định vị thế của di sản văn hóa Việt Nam trong dòng chảy hội nhập toàn cầu".

Nhà văn - liệt sĩ Nam Cao (tên khai sinh là Trần Hữu Tri, mất năm 1951) là một “tượng đài” của trào lưu văn học hiện thực phê phán ở Việt Nam. Trào lưu này phát triển rầm rộ trong giai đoạn những năm 1930-1945, dưới ách thống trị của thực dân Pháp, phát xít Nhật, sự bóc lột của cường hào địa chủ gây ra nỗi khổ tột cùng cho nhân dân với nhiều bất công ngang trái, cuộc sống tối tăm không lối thoát...

Năm 1996, nhà văn Nam Cao được truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học và nghệ thuật. Dĩ nhiên, những cống hiến của nhà văn Nam Cao không chỉ là niềm tự hào riêng của người dân nơi sinh ra ông, mà còn với cả các thế hệ những người cầm bút của nền văn học nước nhà.

Cho nên, tôn vinh nhà văn Nam Cao thực sự là sự kiện trong đời sống văn hóa, vì ngoài làm rõ hơn những cống hiến của ông cho văn học nước nhà, việc tôn vinh này còn kích thích sự sáng tạo, đồng thời giúp đội ngũ những người cầm bút, đặc biệt đội ngũ nhà văn, nhà báo trẻ thêm dịp nhìn lại trách nhiệm của mình đối với đất nước, nhất là khi Tổ quốc đang rất cần sự nỗ lực cống hiến của mỗi công dân để tạo đà cho đất nước bước vào kỷ nguyên mới, như mong muốn mà Tổng Bí thư Tô Lâm đã thay mặt Đảng, Nhà nước bày tỏ.

Những đề xuất từ hội thảo này như các giải pháp, xây dựng mô hình du lịch gắn với văn học... nếu được triển khai và chứng minh hiệu quả trong thực tiễn, thì đấy là sự năng động của lãnh đạo tỉnh Hà Nam trong sự chuyển mình mạnh mẽ để trở thành điểm đến hấp dẫn trên bản đồ du lịch Việt, với định hướng xây dựng sản phẩm chuyên biệt hướng tới dòng khách chất lượng cao.

Nhìn rộng ra để thấy, văn chương không chỉ là thứ giải trí đơn thuần, mà thực sự là vấn đề văn hóa mang nhiều giá trị nội lực, kể cả với việc phát triển kinh tế, mà cụ thể ở đây là kinh tế du lịch. Như vậy thì nỗ lực lao động nghiêm túc và đầy trách nhiệm của nhà văn trong sáng tạo không chỉ đơn giản là giải tỏa những đòi hỏi của nội tâm thông qua chữ nghĩa, mà thông qua đó còn tạo ra những tác phẩm có giá trị, góp phần vào sự phát triển của đất nước ở nhiều góc độ. Trong xã hội Việt Nam ta, với những định hướng lớn của Đảng và Nhà nước về văn hóa, thì việc sáng tạo những tác phẩm văn học có giá trị luôn được khuyến khích.

Tôn vinh văn chương, nếu chỉ ở việc hỗ trợ nhà văn sáng tác, xuất bản, xây dựng bảo tàng hay nhà lưu niệm... là chưa đủ, mà còn phải nhìn ra và phát huy, lan tỏa những giá trị khác trong tổng thể của văn hóa dân tộc. Để có một nền công nghiệp văn hóa đúng nghĩa thì không chỉ cần ở việc đầu tư thỏa đáng về cơ sở vật chất, mà còn cần ở tư duy đúng về những giá trị hợp thành.

Lương Duy Cường

Các tin khác

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Tin vui cho những nghệ sĩ âm nhạc dân tộc Việt Nam là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phê duyệt đề án xây dựng Dàn nhạc Dân tộc Quốc gia Việt Nam vào ngày 22/4/2026 với quyết tâm triển khai ngay trong năm nay và dự kiến tổng kết vào năm 2031. Đây là một quyết định đúng đắn (dù hơi muộn) và cho thấy rõ chủ trương đầu tư cho phát triển văn hóa trong giai đoạn hiện tại.

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Thành phố Hồ Chí Minh sẽ đẩy mạnh việc quảng bá, giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu thuộc các loại hình ca múa nhạc, kịch nói, cải lương, hát bội, xiếc, múa rối.

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Nỗi sợ lớn nhất của tôi là gì? Là không gì cả. Phần lớn thời gian của tôi được dành để nỗ lực chứng minh rằng mình đáng được nhớ đến. Làm việc chăm chỉ hơn, mơ lớn hơn, nói “có” với những cơ hội - kể cả khi chúng vắt kiệt mình.

Kiến tạo văn hóa số

Kiến tạo văn hóa số

Người viết cho rằng: AI tạo sinh có thể cắt ghép, được dựng nên những hiện thực chưa từng có theo ý muốn của chúng ta. Giờ đây, thay vì nheo mặt để nhận diện tem mác, dấu hiệu hàng fake trên hàng hóa thì đến lúc đắn đo trước những tác phẩm: Liệu bài thơ này, bản nhạc kia, bức tranh nọ... có dấu hiệu can thiệp của AI hay không? Chúng ta sống với AI hay chúng ta sống bằng AI? Một câu hỏi khó trả lời.

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Trong tháng 3/2026 vừa qua, số lượng các bản ghi âm bị từ chối phát hành qua nền tảng Tunecore của Công ty Believe đột nhiên tăng vọt. Và, tất cả những bản phát hành bị từ chối ấy đều có một điểm chung: đó là những bản nhạc được tạo ra bởi AI.

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân đã thành công tốt đẹp vào ngày 17/4, song báo chí trong và ngoài nước vẫn tiếp tục có nhiều bài viết đặc sắc, khẳng định quan hệ truyền thống gắn bó mật thiết giữa hai Đảng và nhân dân hai nước Việt Nam - Trung Quốc cũng như tầm nhìn, định hướng trong việc nâng tầm kết nối chiến lược giai đoạn phát triển mới.

Mệnh lệnh của niềm tin

Mệnh lệnh của niềm tin

Hôm nay, cũng như mọi ngày, tôi dậy rất sớm, ngồi bên ly cà phê và lướt nhanh trên màn hình smartphone. Có lẽ, giờ này nhiều người cũng giống tôi tìm sự khởi đầu cho ngày mới bằng việc nhật tin tức sau một đêm - nguồn năng lượng mới từ sự trong trẻo tinh khôi của thiên nhiên và sự hào hứng của tinh thần.

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Tin vui cho giới làm phim Việt là tính đến trưa 10/4, theo thống kê của Box Office Vietnam (BOVN - trang web độc lập chuyên tổng hợp, phân tích và thống kê dữ liệu doanh thu phòng vé, số lượng vé và suất chiếu trên toàn lãnh thổ Việt Nam), phim "Hẹn em ngày nhật thực" của đạo diễn Lê Thiện Viễn đã thu về hơn 81 tỉ đồng sau khi bắt đầu công chiếu từ cuối tháng 3 và vẫn đang giữ vững vị trí đầu bảng xếp hạng doanh thu phòng vé Việt (tính theo ngày).

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Chuyện ồn ào trên mạng xã hội liên quan đến nữ ca sĩ Thiện Nhân và gia đình của cô chắc chắn là một chuyện không vui chút nào, đặc biệt là khi soi chiếu bằng các giá trị văn hóa Á Đông vốn coi trọng nền tảng tình cảm gia đình, quyến thuộc hơn là tài sản.

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

Gần đây trong tiếng Việt có từ mới “GATO” nhanh chóng trở nên phổ biến. Viết tắt của “ghen ăn tức ở”, dịch sang tiếng Tây, tương đương từ “đố kỵ” - một trạng thái cảm xúc tiêu cực, khó chịu, ghen ghét, cay cú trước thành công, danh tiếng người khác.

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Trong bối cảnh văn hóa đọc Việt Nam đang chứng kiến những chuyển động chưa từng có, một hiện tượng nổi bật là sự trỗi dậy mạnh mẽ của sách ngoại văn, đặc biệt là qua các hiệu sách độc lập (indie) có giám tuyển. Không chỉ phản ánh nhu cầu cập nhật tri thức toàn cầu của lớp độc giả trẻ, hiện tượng này còn đặt ra những câu hỏi mang tính chiến lược về con đường đưa văn chương Việt Nam ra thế giới.

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh ban hành văn bản chấn chỉnh hoạt động biểu diễn, trong đó nhấn mạnh yêu cầu chấm dứt tình trạng hát nhép trên sân khấu. Việc này đã nhận được sự đồng thuận cao, không chỉ từ phía những nhà quản lý văn hóa mà cả với những người trực tiếp hoạt động biểu diễn, doanh nghiệp tổ chức biểu diễn.

AI - Tìm đâu ra người thật?

AI - Tìm đâu ra người thật?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang thay đổi cách sách đi từ tay tác giả đến bạn đọc từ khâu sáng tác và biên tập đến in ấn và marketing. Không phải ai cũng hoan nghênh sự thay đổi này, và quả thực là ngoài một số lợi ích nhất định, việc sử dụng AI tràn lan cũng đem lại nhiều vấn đề làm đau đầu các nhà xuất bản, đơn cử như việc con người để cho AI thay thế tác giả và biên dịch viên.

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Trong đám tang nhà thơ Đàm Khánh Phương tại nhà tang lễ Đức Giang hôm ấy, ngoài nhà thơ Nguyễn Quang Thiều - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam - có mặt và sau đó đọc điếu văn - tôi thấy không nhiều các nhà văn, nhà thơ khác đến đưa tiễn. Phương ít bạn, hay là khi khỏe mạnh, Phương đã có những điều làm bạn bè khó cảm thông?  

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Năm 2001, đạo diễn Steven Spielberg ra mắt bộ phim “A.I. - Artificial Intelligence”, kể về cậu bé robot David được lập trình để yêu thương vô điều kiện. Khi người mẹ nuôi bỏ rơi cậu giữa rừng, David bắt đầu hành trình 2000 năm đi tìm một ngày được sống bên bà. Khi những sinh vật tiến hóa đánh thức cậu giữa tàn tích băng giá, điều David xin không phải tri thức hay quyền năng, mà chỉ là một ngày được yêu thương.

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Động viên đội ngũ văn nghệ sĩ sáng tạo luôn là một trong những chủ trương nhất quán của Đảng, Nhà nước ta trong quá trình xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Văn hóa soi đường quy hoạch

Văn hóa soi đường quy hoạch

Gần đây, có hai sự việc nhận được khá nhiều sự quan tâm của dư luận, và vẻ bề ngoài, hai sự việc ấy không hoàn toàn liên quan tới nhau nhưng sâu trong bản chất, chúng lại có một điểm chung.

Sống để kết nối yêu thương

Sống để kết nối yêu thương

Sống là để kết nối những yêu thương, bởi cuộc sống có biết bao nhiêu điều đáng yêu mà chúng ta không thể kể tên hết được. Đó là một cảm nhận của người viết có được mỗi khi quan sát và lắng nghe từng thanh âm của cuộc đời. Dẫu biết hằng ngày vẫn xuất hiện cái ác, cái xấu nhưng còn có biết bao người tốt, bao hành động cao cả.

“Cái chết” của sách bìa mềm

“Cái chết” của sách bìa mềm

Cuộc cách mạng văn học hiện đại có sự đóng góp không hề nhỏ của sách bìa mềm. Những quyển sách bìa mềm được bày bán khắp mọi nơi với giá cả phải chăng đã đưa văn học đến với tất cả mọi thành phần trong xã hội.

Quyết liệt phát triển văn hóa

Quyết liệt phát triển văn hóa

Diễn biến mới nhất của việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, do Tổng Bí thư Tô Lâm thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành ngày 7/1/2026, đó là Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam đã có cuộc họp đầu tiên, trong tuần qua, với nhiều nội dung quan trọng.