Làm mới MV ca nhạc bằng văn hóa truyền thống

Thời gian gần đây, có không ít MV (music video) triệu view, được đông đảo giới trẻ yêu thích không phải là những MV được làm theo phong cách phương Tây hiện đại mà lại thuộc về những sản phẩm mang đậm văn hóa truyền thống của các ca sĩ trẻ. Quay về với vốn cổ đang trở thành một xu hướng không ít nghệ sĩ theo đuổi và bước đầu đã có những thành công.

Mặc dù dịch bệnh COVID - 19 vẫn đang tiếp tục gây ảnh hưởng không nhỏ tới đời sống văn học nghệ thuật, nhưng bằng việc ra mắt các MV, các ca sĩ vẫn thường xuyên tương tác được với khán giả. Sự phong phú, đa dạng của các MV cho thấy sức sáng tạo dồi dào của các ca sĩ. Đặc biệt, trong số những MV ra đời như nấm sau mưa ấy, việc tìm về với văn hóa truyền thống đang trở thành một xu hướng đáng được cổ vũ.

Sau khi “oanh tạc” các giải thưởng cũng như đời sống âm nhạc bằng các MV như "Bánh trôi nước", "Để Mị nói cho mà nghe", "Tứ phủ”..., mới đây, ca sĩ Hoàng Thùy Linh tiếp tục khai thác chất liệu văn hóa dân gian trong MV mới có tên "Kẻ cắp gặp bà già".

MV do Kawaii Tuấn Anh đạo diễn ngoài việc tái hiện 5 họa phẩm nổi tiếng của làng tranh Đông Hồ và tranh Hàng Trống còn mô phỏng ván cờ gánh, một trò chơi dân gian xuất phát từ miền Trung. Không chỉ có vậy, những bộ trang phục trong MV có nhiều điểm giống trang phục thời Lê sơ. MV vừa ra mắt đã cán mốc hơn 10 triệu lượt xem.

Có thể nói, Hoàng Thùy Linh là một trong những ca sĩ dẫn đầu trong xu hướng tìm về với những nét văn hóa truyền thống của dân tộc khi làm MV. Các MV trước đây của cô như "Tứ phủ", "Duyên âm"đều thấm đẫm chất dân gian. Chẳng hạn, MV "Tứ phủ" miêu tả Thoải cung với hình ảnh Cô Bơ vốn rất gần gũi trong đạo Mẫu. MV "Duyên âm" lại tái hiện một số trò chơi dân gian như "Bịt mắt đập niêu" hay "Kéo co". Trước đó, "Bánh trôi nước" là sự kết hợp giữa hình ảnh đậm chất Á Đông, vừa truyền thống, vừa hiện đại xen cảnh sắc Việt Nam tươi đẹp.

Ca sĩ Bích Phương hóa thân thành cô gái vùng cao Tây Bắc trong MV "Nói thương nhau thì đừng làm trái tim em đau".
Ca sĩ Bích Phương hóa thân thành cô gái vùng cao Tây Bắc trong MV "Nói thương nhau thì đừng làm trái tim em đau".

Bích Phương cũng là một ca sĩ luôn cho khán giả thấy sự trau chuốt trong các MV của mình thông qua những cảnh quay đẹp, được đầu tư kỹ lưỡng. Chính vì thế, các sản phẩm của cô luôn được giới trẻ đón nhận nồng nhiệt. Mỗi lần ra mắt đều mang đến sự mới lạ nên chất liệu văn hóa dân gian cũng là xu hướng mà cô tập trung khai thác thời gian gần đây.

Dự án "Việt Nam Việt Nam" gồm 3 ca khúc mang âm hưởng nhạc dân tộc là ví dụ điển hình. Trong đó "Nói thương nhau thì đừng làm trái tim em đau" là MV mà ở đó, Bích Phương hóa thân thành một cô gái Tây Bắc trong trang phục truyền thống, với những hình ảnh đặc trưng vùng cao như bếp củi, ngô treo gác bếp...

"Bùa yêu" - một MV khác của Bích Phương cũng mang yếu tố văn hóa dân gian. Nhiều trò chơi dân gian của trẻ em được tái hiện. Hình ảnh trầu têm cánh phượng xuất hiện trong MV như một điểm nhấn của văn hóa truyền thống. Khán giả rất thích thú với hình ảnh có sự hòa quyện giữa truyền thống và hiện đại ở trang phục, cách trang điểm... Bích Phương là ca sĩ đầu tư rất lớn cho trang phục. MV như một bộ sưu tập áo dài nhỏ của cô trong đó có những chiếc áo dài truyền thống pha trộn với những chiếc áo cách điệu ấn tượng khiến MV sinh động mà vẫn toát lên được hồn Việt.

Một nghệ sĩ trẻ gần đây nhận được nhiều yêu mến từ khán giả là Chi Pu. Dù không có lợi thế về giọng hát nhưng cô ca sĩ bé nhỏ này rất chịu khó tìm tòi, đầu tư cho các sản phẩm âm nhạc của mình. MV "Anh ơi ở lại" được đánh giá là sản phẩm thành công nhất của cô khi bước chân vào con đường ca hát.

MV xây dựng theo truyện cổ tích Tấm Cám với góc nhìn mới. Trong đó Chi Pu hóa thân thành nhân vật Cám. Dù Cám vẫn độc ác, tham lam như tích cổ nhưng trong MV này khán giả còn thấy nhân vật này đáng thương với tình yêu đơn phương của mình. "Anh ơi ở lại" nhận được nhiều lời khen ngợi về trang phục và bối cảnh. MV cũng đạt được tới con số 80 triệu lượt view.

Không chỉ có Hoàng Thùy Linh, Bích Phương hay Chi Pu, nhiều ca sĩ khác cũng chọn hướng đưa văn hóa dân gian vào sản phẩm âm nhạc của mình, tạo nên làn gió mới cho nhạc trẻ Việt Nam thời gian gần đây và nhận được sự ủng hộ của đông đảo khán giả. Trung tuần tháng 2 vừa qua, Phan Mạnh Quỳnh cũng đã khiến người hâm mộ bất ngờ khi cho ra mắt MV "Chưa có người yêu" theo một phong cách hoàn toàn khác từ trước đến nay.

"Chưa có người yêu" là một sáng tác có giai điệu vui nhộn, sôi nổi và đầy màu sắc trẻ trung. Điều đáng nói là MV xây dựng kịch bản dựa trên truyện cổ Tấm Cám, giữ lại những tình tiết then chốt nhưng vẫn có những góc nhìn mới. Những nhân vật vốn được coi là phản diện trong tích cũ đều tìm được hạnh phúc của riêng mình. Đặc biệt, việc các nhân vật trong truyện cổ nhưng đều thành thạo công nghệ, sử dụng điện thoại, laptop... trở thành những chi tiết vui nhộn, thú vị của MV. Hình ảnh Phan Mạnh Quỳnh ở MV này cũng thay đổi sang tạo hình cổ trang.

Tiếp nữa, MV "Sao em nỡ" của Jaykii được thực hiện theo phong cách cổ trang liêu trai, lấy cảm hứng từ "Truyện Kiều" của Đại thi hào Nguyễn Du. MV có nội dung gợi nhớ những trích đoạn trong tác phẩm như Kiều gặp Kim Trọng, Kiều bán mình chuộc cha, Kim Trọng tìm Kiều... MV nhận được nhiều lời khen của khán giả vì hình ảnh đẹp mắt, mang đậm hơi thở Việt.

Ca sĩ Đức Phúc cũng vừa quay trở lại thị trường âm nhạc bằng MV ấn tượng "Hết thương cạn nhớ". MV lấy cảm hứng từ cốt truyện Chí Phèo, được Đức Phúc tái hiện qua câu chuyện mới lạ, lãng mạn. Chỉ sau 2 ngày lên sóng, MV nhanh chóng thu hút người xem và cán mốc 5 triệu lượt view. Trang phục của nhân vật trong MV nhận được nhiều phản hồi tích cực của khán giả vì sự thuần Việt. Nhiều cảnh đẹp của làng cổ phía Bắc đã xuất hiện trong MV.

Ca sĩ Chi Pu vào vai Cám trong MV "Anh ơi ở lại".
Ca sĩ Chi Pu vào vai Cám trong MV "Anh ơi ở lại".

"Nữ hoàng ma mị" Bùi Lan Hương cũng góp vào xu hướng này bằng MV "Mặt trăng" lấy cảm hứng từ truyền thuyết "Mỵ Châu - Trọng Thủy". Ca sĩ Tân Nhàn cũng về với văn hóa cổ bằng MV "Cô đôi Thượng Ngàn", Thu Hằng với MV "Nhà em ở lưng đồi"...

Âm nhạc là lĩnh vực luôn có sự sáng tạo, thay đổi không ngừng. Việc tìm tòi và sử dụng những chất liệu dân gian vào các MV ca nhạc đang trở thành những cách tân hợp lý trong bối cảnh thị trường âm nhạc đầy ắp âm nhạc Âu Mỹ, Kpop... Theo thống kê, tại bảng xếp hạng Zingchat thời gian qua, không tuần nào là không có những ca khúc mang âm hưởng truyền thống. Thậm chí một số ca khúc ở vị trí top 10 như "Phụ duyên" (X2X), "Thê tử" (Minh Vương M4U, Hương Ly)...

Xu hướng này có manh nha cách đây 5 năm, khi một vài MV mang đậm sắc màu văn hóa dân tộc bắt đầu được thực hiện. Thời điểm đó, khi Quán quân Sao Mai 2011 Đoàn Thúy Trang đã từng khiến khán giả nhún nhẩy theo từng giai điệu trong MV "Tình yêu màu nắng". Trong MV, nữ ca sĩ hóa thân thành cô gái Tây Bắc xinh đẹp, hồn nhiên, trong trẻo.

Đặc biệt, phần âm nhạc được hòa âm khéo léo giữa những nhạc cụ truyền thống như đàn nguyệt kết hợp với tiết tấu RnB trên nền nhạc điện tử. Tiếp sau đó, "Bống bống bang bang" của nhóm 365band từ một ca khúc trong phim đã trở thành "hiện tượng" trong đời sống. Không khó để nhận ra công thức vàng trong các MV triệu view của các ca sĩ trẻ chính là yếu tố hiện đại kết hợp với yếu tố dân gian.

Có thể nói, Vpop đang có một bước chuyển mình đáng kể khi các nghệ sĩ quay trở lại khai thác những giá trị văn hóa truyền thống và có được những thành tích bước đầu. Với bất kỳ nền âm nhạc nào, chất liệu dân gian luôn giữ một vai trò quan trọng. Tuy nhiên, đã từng có thời điểm, vì mải chạy theo những yếu tố thời thượng mà chất liệu dân gian chưa có được vị trí xứng tầm.

Thời gian gần đây, nhiều nghệ sĩ trẻ đã rất nỗ lực trong việc khơi đúng mạch dân gian bằng một tinh thần trẻ trung, hiện đại. Mặc dù đôi khi, yếu tố văn hóa truyền thống trong một vài MV còn chưa được phản ánh một cách chính xác khiến khán giả tranh cãi. Nhưng với những gì mà các nghệ sĩ trẻ làm được, không chỉ cho thấy một hướng đi thông minh mà còn là thái độ trân trọng giá trị văn hóa truyền thống của những người hoạt động trong lĩnh vực âm nhạc.

Khánh Thảo

Các tin khác

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Tin vui cho những nghệ sĩ âm nhạc dân tộc Việt Nam là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phê duyệt đề án xây dựng Dàn nhạc Dân tộc Quốc gia Việt Nam vào ngày 22/4/2026 với quyết tâm triển khai ngay trong năm nay và dự kiến tổng kết vào năm 2031. Đây là một quyết định đúng đắn (dù hơi muộn) và cho thấy rõ chủ trương đầu tư cho phát triển văn hóa trong giai đoạn hiện tại.

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Thành phố Hồ Chí Minh sẽ đẩy mạnh việc quảng bá, giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu thuộc các loại hình ca múa nhạc, kịch nói, cải lương, hát bội, xiếc, múa rối.

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Nỗi sợ lớn nhất của tôi là gì? Là không gì cả. Phần lớn thời gian của tôi được dành để nỗ lực chứng minh rằng mình đáng được nhớ đến. Làm việc chăm chỉ hơn, mơ lớn hơn, nói “có” với những cơ hội - kể cả khi chúng vắt kiệt mình.

Kiến tạo văn hóa số

Kiến tạo văn hóa số

Người viết cho rằng: AI tạo sinh có thể cắt ghép, được dựng nên những hiện thực chưa từng có theo ý muốn của chúng ta. Giờ đây, thay vì nheo mặt để nhận diện tem mác, dấu hiệu hàng fake trên hàng hóa thì đến lúc đắn đo trước những tác phẩm: Liệu bài thơ này, bản nhạc kia, bức tranh nọ... có dấu hiệu can thiệp của AI hay không? Chúng ta sống với AI hay chúng ta sống bằng AI? Một câu hỏi khó trả lời.

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Trong tháng 3/2026 vừa qua, số lượng các bản ghi âm bị từ chối phát hành qua nền tảng Tunecore của Công ty Believe đột nhiên tăng vọt. Và, tất cả những bản phát hành bị từ chối ấy đều có một điểm chung: đó là những bản nhạc được tạo ra bởi AI.

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân đã thành công tốt đẹp vào ngày 17/4, song báo chí trong và ngoài nước vẫn tiếp tục có nhiều bài viết đặc sắc, khẳng định quan hệ truyền thống gắn bó mật thiết giữa hai Đảng và nhân dân hai nước Việt Nam - Trung Quốc cũng như tầm nhìn, định hướng trong việc nâng tầm kết nối chiến lược giai đoạn phát triển mới.

Mệnh lệnh của niềm tin

Mệnh lệnh của niềm tin

Hôm nay, cũng như mọi ngày, tôi dậy rất sớm, ngồi bên ly cà phê và lướt nhanh trên màn hình smartphone. Có lẽ, giờ này nhiều người cũng giống tôi tìm sự khởi đầu cho ngày mới bằng việc nhật tin tức sau một đêm - nguồn năng lượng mới từ sự trong trẻo tinh khôi của thiên nhiên và sự hào hứng của tinh thần.

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Tin vui cho giới làm phim Việt là tính đến trưa 10/4, theo thống kê của Box Office Vietnam (BOVN - trang web độc lập chuyên tổng hợp, phân tích và thống kê dữ liệu doanh thu phòng vé, số lượng vé và suất chiếu trên toàn lãnh thổ Việt Nam), phim "Hẹn em ngày nhật thực" của đạo diễn Lê Thiện Viễn đã thu về hơn 81 tỉ đồng sau khi bắt đầu công chiếu từ cuối tháng 3 và vẫn đang giữ vững vị trí đầu bảng xếp hạng doanh thu phòng vé Việt (tính theo ngày).

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Chuyện ồn ào trên mạng xã hội liên quan đến nữ ca sĩ Thiện Nhân và gia đình của cô chắc chắn là một chuyện không vui chút nào, đặc biệt là khi soi chiếu bằng các giá trị văn hóa Á Đông vốn coi trọng nền tảng tình cảm gia đình, quyến thuộc hơn là tài sản.

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

Gần đây trong tiếng Việt có từ mới “GATO” nhanh chóng trở nên phổ biến. Viết tắt của “ghen ăn tức ở”, dịch sang tiếng Tây, tương đương từ “đố kỵ” - một trạng thái cảm xúc tiêu cực, khó chịu, ghen ghét, cay cú trước thành công, danh tiếng người khác.

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Trong bối cảnh văn hóa đọc Việt Nam đang chứng kiến những chuyển động chưa từng có, một hiện tượng nổi bật là sự trỗi dậy mạnh mẽ của sách ngoại văn, đặc biệt là qua các hiệu sách độc lập (indie) có giám tuyển. Không chỉ phản ánh nhu cầu cập nhật tri thức toàn cầu của lớp độc giả trẻ, hiện tượng này còn đặt ra những câu hỏi mang tính chiến lược về con đường đưa văn chương Việt Nam ra thế giới.

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh ban hành văn bản chấn chỉnh hoạt động biểu diễn, trong đó nhấn mạnh yêu cầu chấm dứt tình trạng hát nhép trên sân khấu. Việc này đã nhận được sự đồng thuận cao, không chỉ từ phía những nhà quản lý văn hóa mà cả với những người trực tiếp hoạt động biểu diễn, doanh nghiệp tổ chức biểu diễn.

AI - Tìm đâu ra người thật?

AI - Tìm đâu ra người thật?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang thay đổi cách sách đi từ tay tác giả đến bạn đọc từ khâu sáng tác và biên tập đến in ấn và marketing. Không phải ai cũng hoan nghênh sự thay đổi này, và quả thực là ngoài một số lợi ích nhất định, việc sử dụng AI tràn lan cũng đem lại nhiều vấn đề làm đau đầu các nhà xuất bản, đơn cử như việc con người để cho AI thay thế tác giả và biên dịch viên.

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Trong đám tang nhà thơ Đàm Khánh Phương tại nhà tang lễ Đức Giang hôm ấy, ngoài nhà thơ Nguyễn Quang Thiều - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam - có mặt và sau đó đọc điếu văn - tôi thấy không nhiều các nhà văn, nhà thơ khác đến đưa tiễn. Phương ít bạn, hay là khi khỏe mạnh, Phương đã có những điều làm bạn bè khó cảm thông?  

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Năm 2001, đạo diễn Steven Spielberg ra mắt bộ phim “A.I. - Artificial Intelligence”, kể về cậu bé robot David được lập trình để yêu thương vô điều kiện. Khi người mẹ nuôi bỏ rơi cậu giữa rừng, David bắt đầu hành trình 2000 năm đi tìm một ngày được sống bên bà. Khi những sinh vật tiến hóa đánh thức cậu giữa tàn tích băng giá, điều David xin không phải tri thức hay quyền năng, mà chỉ là một ngày được yêu thương.

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Động viên đội ngũ văn nghệ sĩ sáng tạo luôn là một trong những chủ trương nhất quán của Đảng, Nhà nước ta trong quá trình xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Văn hóa soi đường quy hoạch

Văn hóa soi đường quy hoạch

Gần đây, có hai sự việc nhận được khá nhiều sự quan tâm của dư luận, và vẻ bề ngoài, hai sự việc ấy không hoàn toàn liên quan tới nhau nhưng sâu trong bản chất, chúng lại có một điểm chung.

Sống để kết nối yêu thương

Sống để kết nối yêu thương

Sống là để kết nối những yêu thương, bởi cuộc sống có biết bao nhiêu điều đáng yêu mà chúng ta không thể kể tên hết được. Đó là một cảm nhận của người viết có được mỗi khi quan sát và lắng nghe từng thanh âm của cuộc đời. Dẫu biết hằng ngày vẫn xuất hiện cái ác, cái xấu nhưng còn có biết bao người tốt, bao hành động cao cả.

“Cái chết” của sách bìa mềm

“Cái chết” của sách bìa mềm

Cuộc cách mạng văn học hiện đại có sự đóng góp không hề nhỏ của sách bìa mềm. Những quyển sách bìa mềm được bày bán khắp mọi nơi với giá cả phải chăng đã đưa văn học đến với tất cả mọi thành phần trong xã hội.

Quyết liệt phát triển văn hóa

Quyết liệt phát triển văn hóa

Diễn biến mới nhất của việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, do Tổng Bí thư Tô Lâm thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành ngày 7/1/2026, đó là Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam đã có cuộc họp đầu tiên, trong tuần qua, với nhiều nội dung quan trọng.