Khẩn trương đưa tài sản công vào khai thác
Theo thống kê, toàn tỉnh Lâm Đồng hiện có 4.642 cơ sở nhà, đất dôi dư, trong đó 505 cơ sở đã được UBND tỉnh phê duyệt phương án xử lý. Riêng 157 cơ sở tại 60 xã, phường đã được chuyển giao về địa phương trực tiếp quản lý, bố trí sử dụng phù hợp hoặc giao trung tâm dịch vụ tổng hợp tổ chức cho thuê.
Đây là khối lượng tài sản rất lớn, nếu không được xử lý kịp thời sẽ gây lãng phí nguồn tài sản công mà còn phát sinh thêm nhiều chi phí bảo vệ, bảo quản, sửa chữa khi công trình xuống cấp theo thời gian.
Thực tế tại các địa phương cho thấy, xử lý nhà, đất dôi dư không phải là bài toán đơn giản. Đặc biệt, đối với những trụ sở công nằm ở vùng sâu, vùng xa, nhu cầu thuê của người dân và doanh nghiệp rất hạn chế. Trong khi đó, tài sản càng để lâu càng xuống cấp, địa phương vẫn phải bố trí người trông coi, bảo vệ, kéo theo nhiều khoản chi phí.
Trước yêu cầu cấp thiết phải khai thác hiệu quả nguồn lực này, UBND tỉnh Lâm Đồng đã chỉ đạo các sở, ngành, địa phương khẩn trương kiểm kê, phân loại, xây dựng phương án xử lý, từng bước đưa tài sản công vào sử dụng đúng mục đích, tránh bỏ hoang, xuống cấp và phát sinh chi phí không cần thiết. Tỉnh Lâm Đồng chỉ đạo các cơ quan, đơn vị và địa phương phải rà soát kỹ từng cơ sở, xác định phương án phù hợp với điều kiện thực tế, trong đó ưu tiên sử dụng đúng mục đích, điều chuyển, bố trí lại hoặc tổ chức cho thuê theo quy định.
Tại phường Lang Biang - Đà Lạt, việc xử lý nhà, đất dôi dư đang được triển khai hiệu quả. Ngay sau khi có chủ trương, Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường đã nhanh chóng thống kê, hoàn tất việc bàn giao tài sản về Trung tâm Dịch vụ tổng hợp phường. UBND phường cũng ban hành quyết định phân cấp, tạo cơ sở pháp lý để đơn vị được giao quản lý triển khai các thủ tục cho thuê.
Ông Nguyễn Xuân Quang, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ tổng hợp phường Lang Biang - Đà Lạt cho biết, đơn vị được giao quản lý 6 cơ sở nhà, đất dôi dư. Trung tâm đã mời chào và đấu giá cho thuê thành công 3 trụ sở công, hiện được các đơn vị thuê làm văn phòng công ty và cơ sở kinh doanh. Kết quả này cho thấy, nếu địa phương chủ động, khẩn trương và có phương án phù hợp, tài sản công dôi dư hoàn toàn có thể được đưa trở lại đời sống kinh tế, thay vì để trống và xuống cấp.
Tuy nhiên, việc cho thuê tài sản công dôi dư vẫn còn không ít khó khăn. Ba cơ sở còn lại do Trung tâm Dịch vụ tổng hợp phường Lang Biang - Đà Lạt quản lý đều có diện tích lớn, tổng mức đầu tư cao. Dù đơn vị đã nhiều lần giới thiệu, mời chào và niêm yết giá công khai nhưng đến nay vẫn chưa có người đăng ký thuê.
Những nút thắt cần tháo gỡ
Theo ông Nguyễn Xuân Quang, một trong những nguyên nhân là tổng mức đầu tư xây dựng công trình được đưa vào công thức tính đơn giá cho thuê, khiến giá thuê bị đẩy lên cao. Trong khi đó, nhiều công trình vốn được thiết kế cho mục đích hành chính, không phù hợp với hoạt động kinh doanh thương mại.
“Các công trình này có diện tích lớn, tổng mức đầu tư cao nhưng thiết kế ban đầu phục vụ hoạt động hành chính. Nếu chuyển sang kinh doanh, người thuê phải cải tạo rất nhiều. Trong khi giá thuê lại cao nên rất khó thu hút người thuê”, ông Quang phân tích.
Một vấn đề khác là thời hạn thuê. Theo quy định, thời hạn cho thuê tài sản công tối đa 10 năm nhưng trên thực tế nhiều địa phương chỉ áp dụng hợp đồng 3-5 năm nhằm hạn chế rủi ro. Khoảng thời gian này khiến doanh nghiệp, cá nhân thuê tài sản khó mạnh dạn đầu tư lớn để cải tạo, sửa chữa, bởi không đủ thời gian thu hồi vốn.
Một cá nhân vừa đấu giá thành công trụ sở trưng bày sản phẩm OCOP cũ tại phường Lang Biang - Đà Lạt cho rằng, dù sử dụng các trụ sở cũ để làm trường mầm non, khách sạn hay cơ sở kinh doanh thì phần lớn đều phải sửa chữa, cải tạo đáng kể. Theo người này, giá thuê cao, chi phí cải tạo lớn trong khi thời gian thuê ngắn khiến bài toán đầu tư trở nên khó cân đối. Người thuê vì vậy cũng không dám bỏ vốn lớn để cải tạo công trình theo nhu cầu sử dụng.
Một khó khăn khác phát sinh trong quá trình triển khai là năng lực quản lý tài sản công tại cơ sở. Việc giao trung tâm dịch vụ tổng hợp cấp xã, phường trực tiếp quản lý và tổ chức cho thuê giúp rút ngắn đầu mối nhưng nhiều đơn vị hiện còn thiếu cán bộ có chuyên môn sâu về định giá tài sản, quản lý công trình xây dựng và khai thác tài sản công. Điều này khiến quá trình thực hiện tại một số nơi còn lúng túng.
Trong bối cảnh đó, Nghị định 31/2026/NQ-CP của Chính phủ được xem là một bước tiến quan trọng, góp phần tháo gỡ những vướng mắc trong việc cho thuê tài sản công dôi dư. Quy định về giá thuê, niêm yết, mời chào và tổ chức cho thuê được cụ thể hóa hơn, góp phần tăng tính công khai, minh bạch trong quá trình thực hiện.
Ông Nguyễn Xuân Quang, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ tổng hợp phường Lang Biang - Đà Lạt đánh giá, từ khi Nghị định 31 được ban hành, việc tổ chức cho thuê thuận lợi hơn đáng kể. Giá thuê được quy định rõ và niêm yết công khai. Tuy nhiên, vướng mắc hiện nay vẫn tập trung ở khâu tính giá đối với những tài sản có diện tích lớn, chi phí đầu tư công cao và còn mới. Đây vẫn là một trong những điểm nghẽn, gây khó khăn và cản trở việc xử lý trụ sở nhà đất dôi dư sau sáp nhập đơn vị hành chính tại Lâm Đồng.
