Từ đó, UBND TP Hồ Chí Minh đã xây dựng kế hoạch để tổ chức triển khai đồng bộ các cơ chế đặc thù của Chính phủ để đẩy nhanh tiến độ xử lý, khai thác nhà, đất dôi dư sau khi sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính.
Thành phố không chỉ hướng đến việc sử dụng hiệu quả tài sản công mà còn tạo thêm nguồn thu cho ngân sách, đồng thời công khai thông tin để doanh nghiệp và người dân có thể tham gia giám sát cũng như tiếp cận cơ hội khai thác hợp pháp.
Kế hoạch cũng xác định rõ phạm vi điều chỉnh đối với các cơ sở nhà, đất đã được giao cho tổ chức quản lý, kinh doanh nhà kể từ ngày 1-3-2025 nhưng đến nay vẫn chưa đưa vào khai thác, cũng như toàn bộ nhà, đất dôi dư phát sinh sau quá trình tinh gọn tổ chức bộ máy, kể cả những cơ sở đã không còn nhu cầu sử dụng trước thời điểm sắp xếp nhưng đến nay vẫn tiếp tục bị bỏ trống. Điều này cho thấy thành phố không chỉ giải quyết phần tài sản mới phát sinh mà còn xử lý dứt điểm những tồn đọng kéo dài nhiều năm qua.
Để việc khai thác diễn ra minh bạch, UBND TP Hồ Chí Minh quy định: Các tổ chức quản lý, kinh doanh nhà phải chủ động lập phương án khai thác, trong đó xác định cụ thể danh mục cơ sở sử dụng tạm thời, danh mục cho thuê cùng phương thức và thời hạn cho thuê.
Sau khi được Chủ tịch UBND cùng cấp chấp thuận, đơn vị quản lý mới được triển khai thực hiện. Quy trình này vừa bảo đảm tính chủ động của đơn vị quản lý, vừa nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu trong việc quyết định phương án sử dụng tài sản công.
Đơn giá được xác định theo công thức quy định tại Nghị quyết 31/2026/NQ-CP ngày 24 tháng 6 năm 2026 của Chính phủ và được ổn định trong suốt thời hạn thuê nếu hợp đồng dưới 5 năm hoặc ổn định từng chu kỳ 5 năm đối với hợp đồng dài hơn.
Thời hạn cho thuê tối đa là 10 năm và có thể được gia hạn nếu đáp ứng các điều kiện theo quy định. Đối với trường hợp có nhu cầu thuê dài hơn 10 năm, thành phố sẽ thực hiện các thủ tục về giao đất, cho thuê đất theo quy định của pháp luật đất đai. Quy định này vừa tạo sự ổn định cho nhà đầu tư, vừa bảo đảm tài sản công được quản lý chặt chẽ, đúng quy định pháp luật.
Đáng chú ý, sau khi phương án khai thác được phê duyệt, danh mục nhà, đất cho thuê cùng giá cho thuê phải được niêm yết công khai tại trụ sở đơn vị quản lý, tại chính địa điểm cho thuê và đồng thời đăng tải trên Cổng thông tin điện tử của thành phố cũng như trang thông tin điện tử của đơn vị quản lý.
Nếu sau thời gian thông báo từ 5 đến 7 ngày không có tổ chức, cá nhân đăng ký thuê thì được phép điều chỉnh giảm giá theo quy định. Quy trình lựa chọn người thuê cũng được tổ chức công khai thông qua mở hòm phiếu với sự tham gia của các bên liên quan, lựa chọn theo phương thức niêm yết giá hoặc chào giá cạnh tranh trước khi ký hợp đồng. Đây là giải pháp nhằm tăng tính minh bạch, hạn chế tiêu cực và bảo đảm tài sản công được khai thác đúng giá trị.
Thành phố yêu cầu các sở, ngành và chính quyền địa phương rà soát toàn bộ nhà, đất dôi dư, ưu tiên chuyển đổi công năng để phục vụ lĩnh vực y tế, giáo dục, văn hóa và các công trình công cộng. Bởi nhiều địa phương phát sinh nhu cầu mở rộng trường học, cơ sở khám chữa bệnh, trung tâm văn hóa nhưng quỹ đất sạch lại không nhiều. Việc tận dụng các trụ sở cũ sẽ góp phần tiết kiệm đáng kể ngân sách đầu tư mới, đồng thời phát huy hiệu quả tài sản nhà nước.
Trong quá trình triển khai, Sở Tài chính được giao làm đầu mối tham mưu UBND TP Hồ Chí Minh xử lý các cơ sở nhà, đất, đồng thời tổng hợp khó khăn, vướng mắc để kịp thời báo cáo và đề xuất giải pháp.
Sở Xây dựng chịu trách nhiệm hướng dẫn phương án khai thác, phê duyệt đơn giá cho thuê, đồng thời tham mưu các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ, doanh nghiệp đổi mới sáng tạo cũng như các đối tượng ưu tiên được miễn, giảm tiền thuê theo quy định.
Bên cạnh đó, Sở Quy hoạch - Kiến trúc, Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Y tế, Sở Giáo dục và Đào tạo, Sở Văn hóa và Thể thao được giao phối hợp điều chỉnh quy hoạch, chuyển đổi công năng phù hợp với nhu cầu phát triển của thành phố.
Sở Nội vụ được giao xây dựng hệ thống chỉ tiêu đánh giá kết quả thực hiện (KPI), trong đó kết quả quản lý, khai thác và xử lý nhà, đất dôi dư sẽ trở thành một trong những tiêu chí quan trọng để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của lãnh đạo các sở, ngành, địa phương và đơn vị. Điều này giúp khắc phục tình trạng né tránh hoặc chậm xử lý tài sản công từng xảy ra ở nhiều nơi trong thời gian qua.
Trước kế hoạch này, Thành ủy TP Hồ Chí Minh có Chỉ thị số 14-CT/TU về tăng cường công tác lãnh đạo, chỉ đạo quản lý và sử dụng hiệu quả quỹ nhà, đất công, Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh yêu cầu tất cả sở, ngành, địa phương khẩn trương triển khai đồng bộ nhiều giải pháp để không xảy ra tình trạng chậm xử lý, bỏ hoang, lấn chiếm, tranh chấp hoặc xuống cấp gây thất thoát tài sản nhà nước.
Theo thống kê, hiện TP Hồ Chí Minh có 9.434 cơ sở nhà, đất tiếp tục được giữ lại sử dụng, trong đó có 6.454 cơ sở tại khu vực TP Hồ Chí Minh trước đây, 1.553 cơ sở tại Bình Dương và 1.427 cơ sở tại Bà Rịa - Vũng Tàu. Bên cạnh đó, 370 cơ sở nhà, đất đã được điều chuyển, thu hồi hoặc chuyển giao về địa phương quản lý, đồng thời thành phố đang tiếp tục phối hợp tiếp nhận thêm 15 cơ sở nhà, đất từ các cơ quan Trung ương.
