Những khu "đất vàng" bị bỏ quên
Rảo quanh các tuyến đường chính ở TP Hồ Chí Minh từ trung tâm cho đến khu vực vùng ven, ngoại thành, không khó để bắt gặp những khu đất công rộng hàng nghìn mét vuông nằm im lìm sau những hàng rào cũ kỹ. Trong khi từng mét vuông đất tại khu vực trung tâm có giá trị rất lớn, nhiều tài sản công lại rơi vào tình trạng bỏ hoang suốt nhiều năm, vừa gây lãng phí nguồn lực, vừa làm nhếch nhác mỹ quan đô thị.
Khu vực Làng Đại học thuộc địa bàn phường Bình Thọ cũ, nay là trung tâm của phường Thủ Đức là nơi có giá bất động sản và giá thuê thuộc nhóm cao nhất khu vực. Người dân tận dụng tối đa mặt bằng để kinh doanh, mở dịch vụ, cho thuê nhà. Thế nhưng xen giữa những dãy phố sầm uất lại là hàng loạt khu đất công rộng lớn bị bỏ trống.
Trên các tuyến đường Thống Nhất, Nguyễn Văn Bá, nhiều khuôn viên rộng hàng nghìn mét vuông với những biệt thự cổ dần xuống cấp theo thời gian. Những khoảng sân đầy cỏ dại mọc quá đầu người, rác thải chất đống, hàng rào sắt hoen gỉ trở thành nơi người dân vô tư vứt rác, tạo nên hình ảnh đối lập với diện mạo đô thị hiện đại mà TP Hồ Chí Minh đang hướng tới.
Biệt thự rộng hơn 1.500m² tại số 15 đường Bác Ái cũng không tránh khỏi cảnh hoang phế. Công trình từng có giá trị lớn nay phủ kín rong rêu, cỏ dại, trong khi khu vực xung quanh luôn sôi động bởi các hoạt động thương mại, dịch vụ.
Không chỉ ở phường Thủ Đức, tại phường Linh Xuân, khu đất rộng hơn 1,5ha từng là Khu du lịch Con Nai Vàng cũng nhiều năm trong tình trạng "cửa đóng then cài". Những công trình bên trong xuống cấp nghiêm trọng, sân tennis phủ kín cỏ dại. Bên ngoài khu đất từng trở thành điểm tập kết rác tự phát, nước tù đọng gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống của người dân. Chỉ khi địa phương dựng hàng rào, lắp camera giám sát và xử phạt hành vi đổ rác trái phép thì tình trạng này mới dần được cải thiện.
Hay khu đất rộng khoảng 2.000m² nằm cạnh hồ bơi Lâm Viên trên đường Linh Trung cũng bị bỏ không nhiều năm sau khi bị thu hồi. Đất công nằm ở vị trí thuận lợi nhưng không được khai thác, sử dụng hiệu quả khiến nhiều người dân không khỏi tiếc nuối…
Không để tài sản công tiếp tục lãng phí
Nhằm chấn chỉnh tình trạng này, thực hiện Chỉ thị số 14-CT/TU của Thành ủy về tăng cường công tác lãnh đạo, chỉ đạo quản lý và sử dụng hiệu quả quỹ nhà, đất công, Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh yêu cầu tất cả sở, ngành, địa phương khẩn trương triển khai đồng bộ nhiều giải pháp.
Đầu tiên là rà soát toàn bộ quỹ nhà, đất công đang được giao hoặc tạm giao quản lý. Việc kiểm kê phải bảo đảm đầy đủ, chính xác, xác định rõ hiện trạng từng cơ sở để có hướng xử lý phù hợp, đúng quy định pháp luật.
Đáng chú ý, kết quả rà soát sẽ được công khai để người dân tham gia giám sát. Đây được xem là bước tiến quan trọng nhằm nâng cao tính minh bạch trong quản lý tài sản công, đồng thời hạn chế tình trạng buông lỏng trách nhiệm hoặc lợi dụng kẽ hở để sử dụng tài sản nhà nước sai mục đích.
Thành phố cũng yêu cầu xử lý nghiêm các trường hợp sử dụng nhà, đất công không đúng mục đích; xác định rõ trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị đối với từng cơ sở được giao quản lý. Quan điểm xuyên suốt là không để xảy ra tình trạng chậm xử lý, bỏ hoang, lấn chiếm, tranh chấp hoặc xuống cấp gây thất thoát tài sản nhà nước.
Một nhiệm vụ khác được đặt ra là rà soát các cơ sở nhà, đất thuộc các bộ, ngành Trung ương đang quản lý nhưng sử dụng kém hiệu quả hoặc không còn phù hợp với quy hoạch phát triển của thành phố. Trên cơ sở đó, UBND TP Hồ Chí Minh sẽ kiến nghị cấp có thẩm quyền điều chuyển hoặc bàn giao để địa phương quản lý, khai thác hiệu quả hơn.
Song song với đó, công tác thanh tra, kiểm tra cũng sẽ được tăng cường. Người đứng đầu các cơ quan, đơn vị phải chịu trách nhiệm nếu để xảy ra sai phạm trong quản lý tài sản công thuộc phạm vi phụ trách.
Sở Tài chính được giao tham mưu đẩy mạnh phân cấp, ủy quyền trong quản lý tài sản công, đồng thời xây dựng cơ sở dữ liệu đồng bộ về toàn bộ quỹ nhà, đất công trên địa bàn. Khi dữ liệu được số hóa, cập nhật đầy đủ và thống nhất, việc quản lý, theo dõi và khai thác sẽ minh bạch, thuận lợi hơn, hạn chế tình trạng thất lạc thông tin hay chồng chéo trong quản lý.
Sở Xây dựng được giao phối hợp rà soát các khu đất công dôi dư hoặc đã thu hồi để ưu tiên phát triển nhà ở xã hội, nhà ở công nhân và các công trình an sinh khi đủ điều kiện. Trung tâm Quản lý nhà và Giám định xây dựng cũng được yêu cầu nhanh chóng tiếp nhận các cơ sở đã có quyết định thu hồi, xây dựng phương án khai thác phù hợp với quy hoạch và nhu cầu thực tế.
Theo thống kê, hiện TP Hồ Chí Minh có 9.434 cơ sở nhà, đất tiếp tục được giữ lại sử dụng, trong đó có 6.454 cơ sở tại khu vực TP Hồ Chí Minh trước đây, 1.553 cơ sở tại Bình Dương và 1.427 cơ sở tại Bà Rịa - Vũng Tàu. Bên cạnh đó, 370 cơ sở nhà, đất đã được điều chuyển, thu hồi hoặc chuyển giao về địa phương quản lý, đồng thời thành phố đang tiếp tục phối hợp tiếp nhận thêm 15 cơ sở nhà, đất từ các cơ quan Trung ương.
Đối với các cơ sở dôi dư chưa có nhu cầu sử dụng ngay, thành phố định hướng bố trí làm trụ sở cơ quan, cơ sở y tế, giáo dục, văn hóa, thể thao, công trình công cộng, quốc phòng, an ninh hoặc các mục đích phù hợp với quy hoạch…
