Hoàn thành vượt tiến độ việc lấy mẫu
Toàn tỉnh Lâm Đồng hiện có 12 nghĩa trang liệt sĩ với 13.228 mộ liệt sĩ. Qua khảo sát, có 4.776 mộ chưa xác định được thông tin, cần lấy mẫu hài cốt để phục vụ giám định ADN, xác minh danh tính. Thực hiện nhiệm vụ được giao, từ đầu năm 2026 đến nay, Ban Chỉ đạo 515 tỉnh đã tổ chức 24 đợt khảo sát, tìm kiếm và quy tập được 23 hài cốt liệt sĩ chưa xác định được thông tin; trong đó đã lấy mẫu hài cốt tại 15 mộ.
Đến nay, công tác lấy mẫu, số hóa thông tin đã được hoàn thành tại 11 nghĩa trang liệt sĩ gồm: Đức Linh, Cư Jút, Tuy Đức, Đắk R’lấp, Krông Nô, Đắk Mil, Đắk Nông, Bảo Lộc, Di Linh, Đà Lạt và Bình Thuận.
Trong tổng số 4.776 mộ cần lấy mẫu, có 3.625 mộ đủ điều kiện lấy mẫu và 1.151 mộ không đủ điều kiện. Tỷ lệ lấy mẫu đạt 75,9%. Riêng Nghĩa trang Liệt sĩ Bình Thuận có 3.431 mộ cần lấy mẫu, trong đó 2.992 mộ đủ điều kiện, đạt tỷ lệ 87,2%, cao nhất trong toàn tỉnh.
Để hoàn thành khối lượng công việc lớn trong thời gian ngắn, các tổ lấy mẫu chuyên trách cùng lực lượng hỗ trợ thuộc Ban Chỉ huy Quân sự các xã, phường và các đơn vị quân đội đã khắc phục khó khăn về thời tiết, tranh thủ làm cả ngày nghỉ. Nhờ sự nỗ lực đó, đến ngày 12/8, Lâm Đồng đã hoàn thành công tác lấy mẫu, sớm hơn thời hạn tỉnh giao 3 tháng.
Ngày 15/9, Ban Chỉ đạo 515 tỉnh Lâm Đồng đã hoàn thành bàn giao toàn bộ 3.625 mẫu hài cốt liệt sĩ về Viện Pháp y Quân đội, Bộ Quốc phòng để phục vụ giám định ADN theo quy định. Đây là cơ sở quan trọng để từng bước xác định danh tính những liệt sĩ đang yên nghỉ trong các nghĩa trang nhưng chưa có đầy đủ thông tin.
Kêu gọi nhân dân cung cấp thông tin
Thời gian qua, Ban Chỉ đạo 515 tỉnh Lâm Đồng đã tiếp nhận 65 thông tin liên quan đến việc tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ. Trong đó, 38 thông tin do các cá nhân, tổ chức cung cấp được đánh giá có giá trị, làm cơ sở để xác minh, tổ chức khảo sát và tìm kiếm.
Theo Ban Chỉ đạo 515 tỉnh Lâm Đồng, nguồn thông tin về liệt sĩ, mộ liệt sĩ ngày càng ít. Những nhân chứng trực tiếp tham gia chiến đấu, biết rõ địa bàn và vị trí chôn cất liệt sĩ không còn nhiều. Một số thông tin được cung cấp qua thời gian dài có thể không còn chính xác, khiến nhiều cuộc khảo sát phải tổ chức nhiều lần nhưng kết quả chưa đạt như mong muốn.
Bên cạnh đó, nhiều nghĩa trang liệt sĩ đã được nâng cấp qua nhiều thời kỳ, kết cấu phần mộ tương đối phức tạp và kiên cố, gây khó khăn cho việc lấy mẫu. Đây cũng là lần đầu một số cán bộ, nhân viên trực tiếp thực hiện nhiệm vụ lấy mẫu hài cốt liệt sĩ nên kinh nghiệm thực tế còn hạn chế.
Trong bối cảnh đó, việc tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ được Ban Chỉ đạo 515 tỉnh xác định không phải là nhiệm vụ chỉ thực hiện trong khuôn khổ Chiến dịch “500 ngày đêm”, mà là công việc lâu dài, xuyên suốt, cần sự tham gia của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội.
Ông Hoàng Mạnh Thắng, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Lâm Đồng cho rằng, thông tin về công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ thời gian qua đã được tuyên truyền, lan tỏa tích cực. Tuy nhiên, trong giai đoạn 2, công tác tuyên truyền cần tiếp tục đổi mới về nội dung, hình thức, đồng thời xác định cụ thể hơn đối tượng và địa bàn cần tiếp cận.
Tỉnh Lâm Đồng sẽ tiếp tục xây dựng thư ngỏ kêu gọi người dân cung cấp thông tin và kịp thời biểu dương, ghi nhận những cá nhân cung cấp thông tin có giá trị phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập. Một hướng được chú trọng là nghiên cứu in ấn tờ rơi, tài liệu tuyên truyền bằng tiếng dân tộc thiểu số, tập trung tại những địa bàn từng là căn cứ cách mạng, nơi có khả năng còn những nhân chứng biết thông tin về liệt sĩ và nơi chôn cất.
Theo ông Đinh Văn Tuấn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng, Trưởng Ban Chỉ đạo 515 tỉnh, giai đoạn 2 cần được triển khai ngay, theo hướng sát thực tế, có trọng tâm, trọng điểm. Trong đó, cần đẩy mạnh vận động các tầng lớp nhân dân cung cấp thông tin, làm rõ ý nghĩa của Chiến dịch “500 ngày đêm”, qua đó tiếp cận, thu thập thông tin từ các nhân chứng và người dân về những khu vực có khả năng còn phần mộ liệt sĩ.
“Các thông tin tiếp nhận phải được tổng hợp, phân tích, đánh giá kỹ lưỡng trước khi tổ chức khảo sát, tìm kiếm, tránh bỏ sót những nguồn tin có giá trị!”, ông Tuấn nhấn mạnh.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng cũng yêu cầu phát huy vai trò lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền địa phương, đưa nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ đến các cấp, các ngành và cả hệ thống chính trị. Các địa phương cần tranh thủ tối đa thời gian thời tiết thuận lợi để đẩy nhanh tiến độ, đồng thời lượng hóa cụ thể tiến độ, thời gian thực hiện từng nhiệm vụ và chủ động tháo gỡ những khó khăn phát sinh.
