Ngày 4/11, Ngoại trưởng Venezuela Elias Jaua đã lên án Mỹ liệt Caracas vào danh sách ưu tiên do thám, đồng thời bí mật theo dõi email cá nhân của 10 quan chức kinh tế của nước này. Tuyên bố này diễn ra sau tiết lộ của tờ The New York Times: Venezuela là một trong số 6 mục tiêu ưu tiên bị do thám trong danh sách chương trình do thám của Cơ quan An ninh quốc gia Mỹ (NSA) kể từ năm 2007.
Trên trang blog Twitter của mình, Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Duma Quốc gia (Hạ viện) Nga Alexei Pushkov tuyên bố, Mỹ đã tạo ra một hệ thống gián điệp quy mô chưa từng có. Đây là thông tin của Đài Tiếng nói nước Nga và ông Alexei Pushkov cho rằng, NSA sẽ không giảm chương trình nghe lén, do đó Thủ tướng Đức Angela Merkel chỉ còn một lựa chọn để tránh bị theo dõi - từ bỏ điện thoại di động. Được biết, bà Angela Merkel từng cài chương trình bảo mật tuyệt đối, đắt tiền trên chiếc điện thoại di động của mình nhưng vẫn không thoát khỏi tai mắt của NSA. Đức đang thảo luận khả năng lập phần mềm an ninh cho điện thoại di động của các quan chức cấp cao...
Giới truyền thông cho rằng, tất cả các nhà lãnh đạo bị nghe lén đều sử dụng điện thoại thông thường hoặc các hệ thống liên lạc được sản xuất dưới sự cấp phép của các công ty Mỹ và một số đồng minh. Theo giới chuyên môn, với trình độ khoa học kỹ thuật hiện nay, các cơ quan tình báo Mỹ dễ dàng tiếp cận bất kỳ tài khoản ngân hàng, thư từ cá nhân, nghe trộm các cuộc hội thoại, hoặc tài khoản trên các mạng xã hội. Ngoài ra, Mỹ đã và đang tận dụng tối đa khả năng công nghệ liên lạc di động để nghe lén. Khi vệ tinh bắt được tín hiệu, NSA có thể truy cập và sao chép thông tin từ bất cứ nơi nào trên trái đất. Nghe lén có thể tiến hành ở bất cứ đâu, với bất cứ ai, không giới hạn không gian, thời gian và địa điểm. Tuy nhiên, để tổ chức nghe lén, phải có các hệ thống liên lạc riêng với những đặc tính kỹ thuật riêng. Giám đốc Tình báo Quốc gia Mỹ James Clepper vừa thừa nhận, không thể so sánh quy mô hoạt động gián điệp của Mỹ với bất cứ nước nào trên thế giới.
Giám đốc NSA Keith Alexander tại phiên điều trần.
Theo tờ The Telegraph, các cơ quan tình báo nước ngoài có khả năng biến các thiết bị di động như điện thoại và máy tính bảng thành máy nghe lén. Có lẽ vì cảnh báo này nên một số bộ trưởng Anh luôn đặt các thiết bị di động vào những chiếc hộp cách âm trước khi tham dự các cuộc họp nhạy cảm. Ngoại trưởng Anh William Hague thừa nhận, điện thoại của ông đã được Cơ quan tình báo thông tin Anh (GCHQ) nâng cấp để chống nguy cơ bị nước ngoài nghe lén. Chính phủ Anh đã chính thức cấm sử dụng máy tính bảng trong các cuộc họp nội các và các cuộc trao đổi nhạy cảm khác vì lo ngại gián điệp nước ngoài có thể lợi dụng các thiết bị này để theo dõi, nghe lén thông tin mật. Được biết, ngay sau khi Thủ tướng Bỉ Elio Di Rupo chỉ đạo các thành viên trong chính phủ tắt điện thoại di động khi nội các thảo luận những chủ đề nhạy cảm, nhiều quốc gia như Pháp, Hà Lan… cũng có hành động tương tự.
Ngày 3/11, tờ Der Spiegel tiết lộ, NSA và CIA đã tiến hành các chương trình do thám, nghe lén điện thoại bằng những hộp trắng đặt trên nóc các tòa đại sứ quán và lãnh sự quán Mỹ trên thế giới. Những hộp trắng này có thể bắt được sóng thông tin liên lạc và có khả năng theo dõi, nghe lén các liên lạc trên điện thoại di động và đây là những thiết bị nghe lén tiên tiến của Mỹ. CIA và NSA đã đặt cho chương trình do thám này cái tên khá mỹ miều: Dịch vụ thu thập đặc biệt (SCS). Và các nhóm SCS làm việc dưới nhiều mác khác nhau như nhân viên, nhà ngoại giao tại khoảng 80 đại sứ quán và lãnh sự quán Mỹ.
Vẫn theo tờ Der Spiegel, trong bức thư viết tay với tựa đề “Tuyên ngôn của sự thật”, cựu nhân viên CIA Edward Snowden chỉ rõ, NSA và GCHQ của Anh là một trong những “tội phạm tồi tệ nhất” trong chương trình nghe lén. Edward Snowden nhấn mạnh: người dân trên thế giới phải hiểu rằng, do thám là vấn đề toàn cầu nên cần giải pháp mang tính toàn cầu. Tờ Guardian cho rằng, các cơ quan tình báo Đức, Pháp, Tây Ban Nha, Hà Lan và Thụy Điển đang hợp tác với Anh tiến hành các chương trình do thám trực tuyến và điện thoại quy mô lớn trên thế giới...
Giới chuyên môn không giật mình khi nghe những thông tin kể trên bởi do thám là công việc hằng ngày của các cơ quan tình báo trên thế giới. Vì Edward Snowden từng được CIA tuyển dụng về làm chuyên viên kỹ thuật (năm 2006), sau đó làm việc dưới vỏ bọc nhân viên Bộ Ngoại giao Mỹ ở Geneva (từ năm 2007) nên ông Carlo Sommaruga, nghị sĩ Quốc hội Thụy Sĩ thuộc đảng Xã hội cùng đồng sự thuộc các đảng phái khác dự định sang Nga, để nghe cựu nhân viên CIA kể về hoạt động tình báo của Mỹ tại Thụy Sĩ thời gian kể trên. Ông Carlo Sommaruga lo ngại, tình báo Mỹ có thể vẫn đang nghe lén Thụy Sĩ.
Theo tờ Frankfurter Allgemeine Sonntagszeitung của Đức, hạ tuần tháng 10, đặc phái viên của Thủ tướng Angela Merkel đã tới Washington để thương đàm về vấn đề nghe lén và 2 nước dự định ký thỏa thuận không do thám lẫn nhau trong năm 2014, đồng thời đặt nền tảng mới cho sự tin tưởng. Tuy nhiên, một số nghị sĩ Đức cho rằng, Washington có thể dùng thỏa thuận không do thám này để giảm bớt lo ngại của thế giới về chương trình do thám của Mỹ, nhưng nước này vẫn tiếp tục chương trình do thám của mình. Khi trả lời phỏng vấn tờ Pravda, Thiếu tướng về hưu Evghenhi Lobachov của Tổng cục An ninh Nga cho biết, scandal nghe lén không hề phá vỡ quan hệ đồng minh của Mỹ
