Làm cho châu Âu “vĩ đại trở lại”

Đó là khẩu hiệu mà Hungary lựa chọn cho nhiệm kỳ Chủ tịch luân phiên Hội đồng Liên minh châu Âu (EU) trong 6 tháng cuối năm 2024 này. Theo đó, các ưu tiên của Budapest trong nhiệm kỳ Chủ tịch EU tập trung vào những lĩnh vực mà nước này đánh giá là có nhu cầu thay đổi mạnh mẽ nhất.

Theo giải thích của Bộ trưởng các vấn đề châu Âu của Hungary Janos Boka, đối với mục tiêu tăng cường năng lực cạnh tranh của EU, trong nhiệm kỳ của mình, Budapest muốn một hiệp ước cạnh tranh mới của châu Âu được thiết lập trong khuôn khổ Hội đồng châu Âu. Hiệp ước này một mặt tập trung vào việc nâng cao năng lực cạnh tranh của châu Âu, mặt khác cũng xác định những lĩnh vực cần có chính sách tích cực, chẳng hạn như đơn giản hóa luật pháp EU, giảm bớt gánh nặng hành chính và nghĩa vụ báo cáo ảnh hưởng đến các doanh nghiệp châu Âu và hoàn thiện thị trường nội bộ.

Bộ trưởng Janos Boka nêu rõ, Hungary muốn thành lập một liên minh thị trường vốn châu Âu thực sự, tăng cường kết nối cơ sở hạ tầng và năng lượng, đồng thời tạo ra một chính sách công nghiệp châu Âu nhằm đạt được các mục tiêu chính của khối, chẳng hạn như chuyển đổi xanh. Theo ông, các ưu tiên của Hungary trong nhiệm kỳ Chủ tịch EU tập trung vào các lĩnh vực mà Budapest đánh giá là “có nhu cầu thay đổi mạnh mẽ nhất”, bao gồm việc tăng cường năng lực cạnh tranh của châu Âu, giúp củng cố nền tảng cho sự thịnh vượng, việc làm và tăng trưởng kinh tế của khối, cũng như tăng cường chính sách an ninh và quốc phòng EU, quản lý cuộc khủng hoảng di cư bằng cách tăng cường biên giới bên ngoài của châu Âu và tăng cường quan hệ đối tác quốc tế.

Hungary tiếp quản vị trí từ Bỉ vào thời điểm những thách thức cũ, như cuộc xung đột tại Ukraine hay vấn đề nhập cư, vẫn chưa được giải quyết, trong khi xu hướng trỗi dậy của phe cực hữu sau cuộc bầu cử Nghị viện châu Âu (EP) vừa qua với những tác động tiềm tàng đến chính trị, xã hội và an ninh... có thể ảnh hưởng tới sức mạnh của khối. Trong khi đó, quan hệ của Hungary với phần còn lại của EU lại “cơm chẳng lành, canh chẳng ngọt” khi suốt 3 năm qua, EU đã phong tỏa khoảng 30 tỷ euro quỹ dành cho Budapest với lý do chính phủ nước này “can thiệp vào sự độc lập của cơ quan tư pháp và để vấn nạn tham nhũng tràn lan”.

Đáp lại, chính phủ của Thủ tướng Viktor Orban đã phủ quyết những quyết định và quy trình quan trọng, bao gồm các cuộc đàm phán về việc Ukraine và Moldova gia nhập khối, gói viện trợ 50 tỷ euro cho Ukraine và các lệnh trừng phạt Nga. Chỉ mới đầu tháng trước, Budapest vẫn tiếp tục chặn một số quyết sách quan trọng của EU, kéo theo những phản ứng mạnh của các nước còn lại, thậm chí còn có đề xuất thảo luận về việc thu hồi quyền biểu quyết của Hungary. Do đó, việc Hungary tiếp nhận vai trò mới gây không ít dư luận lo ngại.

Bộ trưởng phụ trách các vấn đề EU và khí hậu của Đức Anna Lührmann và người đồng cấp Hà Lan Wopke Hoekstra từng công khai bày tỏ nghi ngờ về khả năng thực hiện trọng trách này của Hungary. Giới quan sát cho rằng, châu Âu sẽ thúc đẩy chương trình nghị sự chính trị chung trong những tháng tới theo cách có thể hạn chế ảnh hưởng của Hungary.

2_7_2024_quocte_chuticheu.jpg -0
Thủ tướng Hungary Viktor Orban tại một cuộc họp của Hội đồng châu Âu ở Brussels, Bỉ.

Trước khi Hungary tiếp quản vị trí này, EU đã dồn áp lực để đẩy nhanh việc giải quyết một số hồ sơ “nóng” ngay trong nhiệm kỳ chủ tịch của Bỉ (6 tháng đầu năm), như thông qua việc mở các cuộc đàm phán gia nhập với Ukraine và Moldova, thông qua một gói trừng phạt khác nhằm vào Nga và chi hàng tỷ USD viện trợ quân sự cho Ukraine. Nhiệm kỳ chủ tịch của Hungary diễn ra ngay sau cuộc bầu cử EP khi các tổ chức của EU sẽ quan tâm đến việc phân bổ các vị trí chính trị và cơ cấu của Ủy ban châu Âu (EC) nhiệm kỳ mới.

Chuyên gia Péter Krekó, Giám đốc Viện nghiên cứu Nguồn lực chính trị có trụ sở tại Budapest, đánh giá nhiệm kỳ chủ tịch của Hungary khó có thể gây ra những ảnh hưởng lớn tới chương trình chung của toàn khối ngay cả khi bất đồng leo thang giữa Hungary và các thể chế EU. Cũng có quan ngại rằng, chính phủ của Thủ tướng Victor Orban, thuộc phe trung hữu, có thể tận dụng cơ hội để tác động đến những nỗ lực đang diễn ra nhằm đoàn kết cánh hữu sau khi phe này khẳng định sức mạnh gia tăng trong cuộc bầu cử EP vừa qua.

Lo lắng này hoàn toàn có cơ sở khi Thủ tướng Viktor Orban từng tuyên bố muốn thành lập một liên minh mới trong EP, cùng với đảng Tự do (FPOe) cực hữu của Austria và Phong trào trung dung ANO của cựu Thủ tướng Cộng hòa Czech Andrej Babis. Khi đề cập ý tưởng này, ông Viktor Orban từng nói tới 3 điều người châu Âu mong muốn là: hòa bình, trật tự và phát triển, nhưng những gì họ nhận được từ giới chính trị ở Brussels là chiến tranh, tình trạng di cư và sự trì trệ. Ý tưởng về liên minh mới với tên gọi “Những người yêu nước vì châu Âu” sẽ cần sự ủng hộ từ các chính đảng ở 4 quốc gia khác để được công nhận là một phái trong EP.

Một nhà ngoại giao EU nhận xét, đây sẽ là thách thức thực sự. Trong ngắn hạn, Brussels sẽ có thể hạn chế tác động của việc này nhưng trong trường hợp, ở bên kia Đại Tây Dương, ông Donald Trump tái đắc cử tổng thống Mỹ thì tình hình sẽ trở nên phức tạp hơn.

Trước sự hoài nghi của nhiều thành viên, khi trình bày các ưu tiên trong vai trò Chủ tịch EU, đại diện thường trực của Hungary tại EU Balint Odor đã khẳng định Budapest sẽ là người hòa giải trung thực, cố gắng hợp tác chân thành với các nước và tổ chức EU. Trong khi đó, Bộ trưởng Janos Boka nhấn mạnh, nhiệm kỳ chủ tịch của Hungary sẽ phải phục vụ hòa bình, an ninh châu Âu và tìm kiếm giải pháp thực sự cho các vấn đề của khối. Cam kết trên bước đầu được hiện thực hóa qua danh sách mục tiêu trọng tâm của nhiệm kỳ mà Hungary đặt ra.

Bên cạnh những quan ngại, giới phân tích quốc tế vẫn có niềm tin rằng, nhiệm kỳ của Hungary không có quá nhiều chông gai với EU bởi Thủ tướng Viktor Orban hiểu rằng hành động của Hungary có thể sẽ quyết định số phận của 19 tỷ euro trong quỹ EU dành cho Budapest, đang bị đóng băng vì các vấn đề liên quan đến chính sách di cư, chống tham nhũng trong mua sắm công...

Các nhà ngoại giao EU cũng đặt niềm tin rằng, Hungary sẽ đảm nhận nhiệm kỳ chủ tịch theo truyền thống nhằm đảm bảo “các cỗ máy” vận hành suôn sẻ. Kinh nghiệm chỉ ra rằng sau nhiều lần chặn các quyết sách chung, cuối cùng vẫn có cách để Budapest nhượng bộ, từ đó giải tỏa bế tắc.

Khổng Hà (tổng hợp)

Các tin khác

Quốc tế chung tay hỗ trợ Colombia sau động đất kinh hoàng

Quốc tế chung tay hỗ trợ Colombia sau động đất kinh hoàng

Ít nhất 132 người đã thiệt mạng và hàng trăm người vẫn mất tích sau trận động đất mạnh 7,4 độ richter xảy ra tại miền Tây Colombia ngày 10/8. Chính phủ Colombia đã ban bố tình trạng khẩn cấp trên toàn quốc, huy động tối đa lực lượng để tìm kiếm những người còn mắc kẹt dưới đống đổ nát.

Sự điều chỉnh nhân sự từ Lãnh tụ Tối cao Iran mang thông điệp gì?

Sự điều chỉnh nhân sự từ Lãnh tụ Tối cao Iran mang thông điệp gì?

Giữa thời điểm Iran đứng trước những quyết định then chốt về eo biển Hormuz và đàm phán với Mỹ, việc Lãnh tụ tối cao đưa cựu Tư lệnh Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran Mohsen Rezaei trở lại trung tâm hoạch định an ninh phản ánh những tính toán đáng chú ý của Tehran.

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Iran cho biết, đàm phán với Oman về một cơ chế hàng hải mới tại eo biển Hormuz đang tiến gần tới thỏa thuận, song Tehran cảnh báo việc đạt được thỏa thuận với Muscat chưa đủ để tuyến đường biển chiến lược này được khơi thông hoàn toàn.

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Nhà Trắng và Lầu Năm Góc vừa lên tiếng bác bỏ những báo cáo gần đây của loạt hãng tin cho rằng kho vũ khí tấn công và phòng thủ của Mỹ đã sụt giảm xuống mức nguy hiểm sau 5 tháng chiến sự với Iran. Bất chấp những tuyên bố trấn an từ giới chức, các chuyên gia cảnh báo tình trạng thiếu hụt đạn tên lửa phòng không, đặc biệt là hệ thống Patriot và THAAD, có thể đặt lực lượng Mỹ và các đồng minh vào tình thế rủi ro cao.

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Sau nhiều tháng đối đầu quân sự, Mỹ và Iran đang tiến rất gần tới một thỏa thuận nhằm khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, đằng sau những tín hiệu lạc quan là cuộc mặc cả phức tạp về quyền kiểm soát tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới.

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Làn sóng hàng chục nghìn người di cư tràn vào vùng lãnh thổ Ceuta chỉ trong vài ngày đã khiến khu vực biên giới của Tây Ban Nha rơi vào tình trạng hỗn loạn, đồng thời trở thành phép thử đầu tiên đối với Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới của Liên minh châu Âu (EU).

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây tuyên bố Washington và Tehran sẽ bước vào một vòng đàm phán mới dự kiến diễn ra vào chiều 3/8 (giờ địa phương), động thái được đưa ra ngay sau khi ông hủy bỏ chiến dịch không kích mạnh tay nhắm vào Iran ở những phút cuối cùng. Quyết định đình chiến nhường chỗ cho ngoại giao không chỉ đánh dấu sự thay đổi quan trọng trong cuộc đối đầu dai dẳng Mỹ - Iran, mà còn cứu vãn thị trường năng lượng toàn cầu khỏi một cú sốc tồi tệ.

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Hàng chục ngàn người ùn ùn vượt qua biên giới từ Morocco vào thành phố tự trị Ceuta của Tây Ban Nha trong hai ngày, khiến vùng lãnh thổ nhỏ bé ở cửa ngõ châu Âu rơi vào cảnh hỗn loạn. Tuy nhiên, khác với cuộc khủng hoảng năm 2015, châu Âu hiện sở hữu một hệ thống kiểm soát biên giới và chính sách nhập cư chặt chẽ hơn, khiến làn sóng di cư lần này khó lan rộng ra toàn lục địa.

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo Hội đồng Hòa bình đã đạt thỏa thuận lịch sử với phong trào Hamas và các nhóm vũ trang người Palestine về lộ trình giải giáp dải Gaza, mở đường thiết lập hòa bình lâu dài tại vùng lãnh thổ.

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Mới đây, Iran đã chủ động tấn công các căn cứ Mỹ tại Trung Đông, dẫn đến việc "đáp trả mạnh mẽ" từ phía Washington nhằm vào nhiều địa điểm ở khu vực phía Nam nước này. Động thái trên không chỉ đánh dấu một vòng leo thang mới trong căng thẳng Mỹ - Iran, mà còn phản ánh sự điều chỉnh đáng chú ý trong cách tiếp cận của Tehran.

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Trong thời đại ngày nay, đối ngoại tiếp tục giữ vai trò tiên phong trong việc tạo lập, giữ vững môi trường hòa bình và huy động tối đa các nguồn lực bên ngoài phục vụ sự nghiệp phát triển đất nước. Trong bức tranh chiến lược đó, châu Phi, tiêu biểu là Tanzania và Angola, đang nổi lên như những đối tác đầy tiềm năng và là cánh cửa quan trọng để Việt Nam mở rộng không gian phát triển, đa dạng hóa thị trường toàn cầu.

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Việc Oman gửi tới Iran một kế hoạch được các nước Vùng Vịnh hậu thuẫn nhằm quản lý eo biển Hormuz có thể xem là nỗ lực ngoại giao đáng chú ý nhất trong những tuần gần đây, nhằm xử lý điểm nghẽn lớn của tiến trình giảm căng thẳng tại Trung Đông.

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran bước sang ngày thứ hai tạm ngừng các cuộc tấn công nhằm vào nhau, trong bối cảnh xung đột từng đứng bên bờ vực vượt ngoài tầm kiểm soát. Khoảng lặng hiếm hoi sau hai tuần giao tranh với các cuộc không kích ban đêm của Mỹ nhằm vào Iran cùng các đòn đáp trả của Tehran nhằm vào các đồng minh của Washington ở Vùng Vịnh đã làm dấy lên hy vọng hai bên có thể quay trở lại bàn đàm phán.

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Sau gần 10 năm lãnh đạo Liên hợp quốc, Tổng Thư ký António Guterres sẽ kết thúc nhiệm kỳ thứ hai vào cuối năm 2026. Trong bối cảnh đó, cuộc đua tìm người kế nhiệm đã bước vào giai đoạn quyết định, khi sáu ứng viên lần đầu tiên cùng trình bày tầm nhìn về tương lai của tổ chức đa phương lớn nhất thế giới, trước thềm các vòng thăm dò quan trọng tại Hội đồng Bảo an.

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Liên hợp quốc cùng nhiều tổ chức quốc tế đã đồng loạt bày tỏ quan ngại sau khi lực lượng Houthi nối lại các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại trên Biển Đỏ. Các cảnh báo cho rằng diễn biến mới không chỉ đe dọa an ninh hàng hải mà còn có nguy cơ kéo Yemen trở lại vòng xoáy xung đột sau nhiều năm tương đối lắng dịu.