Làm cho châu Âu “vĩ đại trở lại”

Đó là khẩu hiệu mà Hungary lựa chọn cho nhiệm kỳ Chủ tịch luân phiên Hội đồng Liên minh châu Âu (EU) trong 6 tháng cuối năm 2024 này. Theo đó, các ưu tiên của Budapest trong nhiệm kỳ Chủ tịch EU tập trung vào những lĩnh vực mà nước này đánh giá là có nhu cầu thay đổi mạnh mẽ nhất.

Theo giải thích của Bộ trưởng các vấn đề châu Âu của Hungary Janos Boka, đối với mục tiêu tăng cường năng lực cạnh tranh của EU, trong nhiệm kỳ của mình, Budapest muốn một hiệp ước cạnh tranh mới của châu Âu được thiết lập trong khuôn khổ Hội đồng châu Âu. Hiệp ước này một mặt tập trung vào việc nâng cao năng lực cạnh tranh của châu Âu, mặt khác cũng xác định những lĩnh vực cần có chính sách tích cực, chẳng hạn như đơn giản hóa luật pháp EU, giảm bớt gánh nặng hành chính và nghĩa vụ báo cáo ảnh hưởng đến các doanh nghiệp châu Âu và hoàn thiện thị trường nội bộ.

Bộ trưởng Janos Boka nêu rõ, Hungary muốn thành lập một liên minh thị trường vốn châu Âu thực sự, tăng cường kết nối cơ sở hạ tầng và năng lượng, đồng thời tạo ra một chính sách công nghiệp châu Âu nhằm đạt được các mục tiêu chính của khối, chẳng hạn như chuyển đổi xanh. Theo ông, các ưu tiên của Hungary trong nhiệm kỳ Chủ tịch EU tập trung vào các lĩnh vực mà Budapest đánh giá là “có nhu cầu thay đổi mạnh mẽ nhất”, bao gồm việc tăng cường năng lực cạnh tranh của châu Âu, giúp củng cố nền tảng cho sự thịnh vượng, việc làm và tăng trưởng kinh tế của khối, cũng như tăng cường chính sách an ninh và quốc phòng EU, quản lý cuộc khủng hoảng di cư bằng cách tăng cường biên giới bên ngoài của châu Âu và tăng cường quan hệ đối tác quốc tế.

Hungary tiếp quản vị trí từ Bỉ vào thời điểm những thách thức cũ, như cuộc xung đột tại Ukraine hay vấn đề nhập cư, vẫn chưa được giải quyết, trong khi xu hướng trỗi dậy của phe cực hữu sau cuộc bầu cử Nghị viện châu Âu (EP) vừa qua với những tác động tiềm tàng đến chính trị, xã hội và an ninh... có thể ảnh hưởng tới sức mạnh của khối. Trong khi đó, quan hệ của Hungary với phần còn lại của EU lại “cơm chẳng lành, canh chẳng ngọt” khi suốt 3 năm qua, EU đã phong tỏa khoảng 30 tỷ euro quỹ dành cho Budapest với lý do chính phủ nước này “can thiệp vào sự độc lập của cơ quan tư pháp và để vấn nạn tham nhũng tràn lan”.

Đáp lại, chính phủ của Thủ tướng Viktor Orban đã phủ quyết những quyết định và quy trình quan trọng, bao gồm các cuộc đàm phán về việc Ukraine và Moldova gia nhập khối, gói viện trợ 50 tỷ euro cho Ukraine và các lệnh trừng phạt Nga. Chỉ mới đầu tháng trước, Budapest vẫn tiếp tục chặn một số quyết sách quan trọng của EU, kéo theo những phản ứng mạnh của các nước còn lại, thậm chí còn có đề xuất thảo luận về việc thu hồi quyền biểu quyết của Hungary. Do đó, việc Hungary tiếp nhận vai trò mới gây không ít dư luận lo ngại.

Bộ trưởng phụ trách các vấn đề EU và khí hậu của Đức Anna Lührmann và người đồng cấp Hà Lan Wopke Hoekstra từng công khai bày tỏ nghi ngờ về khả năng thực hiện trọng trách này của Hungary. Giới quan sát cho rằng, châu Âu sẽ thúc đẩy chương trình nghị sự chính trị chung trong những tháng tới theo cách có thể hạn chế ảnh hưởng của Hungary.

2_7_2024_quocte_chuticheu.jpg -0
Thủ tướng Hungary Viktor Orban tại một cuộc họp của Hội đồng châu Âu ở Brussels, Bỉ.

Trước khi Hungary tiếp quản vị trí này, EU đã dồn áp lực để đẩy nhanh việc giải quyết một số hồ sơ “nóng” ngay trong nhiệm kỳ chủ tịch của Bỉ (6 tháng đầu năm), như thông qua việc mở các cuộc đàm phán gia nhập với Ukraine và Moldova, thông qua một gói trừng phạt khác nhằm vào Nga và chi hàng tỷ USD viện trợ quân sự cho Ukraine. Nhiệm kỳ chủ tịch của Hungary diễn ra ngay sau cuộc bầu cử EP khi các tổ chức của EU sẽ quan tâm đến việc phân bổ các vị trí chính trị và cơ cấu của Ủy ban châu Âu (EC) nhiệm kỳ mới.

Chuyên gia Péter Krekó, Giám đốc Viện nghiên cứu Nguồn lực chính trị có trụ sở tại Budapest, đánh giá nhiệm kỳ chủ tịch của Hungary khó có thể gây ra những ảnh hưởng lớn tới chương trình chung của toàn khối ngay cả khi bất đồng leo thang giữa Hungary và các thể chế EU. Cũng có quan ngại rằng, chính phủ của Thủ tướng Victor Orban, thuộc phe trung hữu, có thể tận dụng cơ hội để tác động đến những nỗ lực đang diễn ra nhằm đoàn kết cánh hữu sau khi phe này khẳng định sức mạnh gia tăng trong cuộc bầu cử EP vừa qua.

Lo lắng này hoàn toàn có cơ sở khi Thủ tướng Viktor Orban từng tuyên bố muốn thành lập một liên minh mới trong EP, cùng với đảng Tự do (FPOe) cực hữu của Austria và Phong trào trung dung ANO của cựu Thủ tướng Cộng hòa Czech Andrej Babis. Khi đề cập ý tưởng này, ông Viktor Orban từng nói tới 3 điều người châu Âu mong muốn là: hòa bình, trật tự và phát triển, nhưng những gì họ nhận được từ giới chính trị ở Brussels là chiến tranh, tình trạng di cư và sự trì trệ. Ý tưởng về liên minh mới với tên gọi “Những người yêu nước vì châu Âu” sẽ cần sự ủng hộ từ các chính đảng ở 4 quốc gia khác để được công nhận là một phái trong EP.

Một nhà ngoại giao EU nhận xét, đây sẽ là thách thức thực sự. Trong ngắn hạn, Brussels sẽ có thể hạn chế tác động của việc này nhưng trong trường hợp, ở bên kia Đại Tây Dương, ông Donald Trump tái đắc cử tổng thống Mỹ thì tình hình sẽ trở nên phức tạp hơn.

Trước sự hoài nghi của nhiều thành viên, khi trình bày các ưu tiên trong vai trò Chủ tịch EU, đại diện thường trực của Hungary tại EU Balint Odor đã khẳng định Budapest sẽ là người hòa giải trung thực, cố gắng hợp tác chân thành với các nước và tổ chức EU. Trong khi đó, Bộ trưởng Janos Boka nhấn mạnh, nhiệm kỳ chủ tịch của Hungary sẽ phải phục vụ hòa bình, an ninh châu Âu và tìm kiếm giải pháp thực sự cho các vấn đề của khối. Cam kết trên bước đầu được hiện thực hóa qua danh sách mục tiêu trọng tâm của nhiệm kỳ mà Hungary đặt ra.

Bên cạnh những quan ngại, giới phân tích quốc tế vẫn có niềm tin rằng, nhiệm kỳ của Hungary không có quá nhiều chông gai với EU bởi Thủ tướng Viktor Orban hiểu rằng hành động của Hungary có thể sẽ quyết định số phận của 19 tỷ euro trong quỹ EU dành cho Budapest, đang bị đóng băng vì các vấn đề liên quan đến chính sách di cư, chống tham nhũng trong mua sắm công...

Các nhà ngoại giao EU cũng đặt niềm tin rằng, Hungary sẽ đảm nhận nhiệm kỳ chủ tịch theo truyền thống nhằm đảm bảo “các cỗ máy” vận hành suôn sẻ. Kinh nghiệm chỉ ra rằng sau nhiều lần chặn các quyết sách chung, cuối cùng vẫn có cách để Budapest nhượng bộ, từ đó giải tỏa bế tắc.

Khổng Hà (tổng hợp)

Các tin khác

Truyền thông quốc tế nêu bật dấu ấn Việt Nam từ New York đến Ottawa

Truyền thông quốc tế nêu bật dấu ấn Việt Nam từ New York đến Ottawa

Truyền thông quốc tế những ngày qua dành sự chú ý đáng kể tới những thông điệp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 81 và chuyến thăm Canada ngay sau đó. Từ New York đến Ottawa, hình ảnh Việt Nam nổi bật với vai trò chủ động đóng góp vào các vấn đề toàn cầu, lan tỏa thông điệp về lòng tin, hợp tác và mở rộng quan hệ với các đối tác.

Thượng đỉnh Mỹ - Trung và phép thử của quan hệ ổn định chiến lược

Thượng đỉnh Mỹ - Trung và phép thử của quan hệ ổn định chiến lược

Phát biểu ngay tại căn cứ liên hợp Andrews khi vừa đặt chân tới Mỹ hôm 23/9 (giờ địa phương), Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cho hay, thế giới đang phát triển, thời đại đang thay đổi, nhưng quy luật lịch sử về việc Trung Quốc và Mỹ chung sống hòa bình không thay đổi, nguyện vọng tốt đẹp của nhân dân hai nước về tăng cường giao lưu hữu nghị không thay đổi, kỳ vọng chung của cộng đồng quốc tế đối với Trung Quốc và Mỹ cũng không thay đổi.

Trẻ em Gaza trở lại trường giữa đống đổ nát

Trẻ em Gaza trở lại trường giữa đống đổ nát

Hàng trăm nghìn trẻ tại dải Gaza trở lại trường học trực tiếp lần đầu tiên sau gần 3 năm do ảnh hưởng của chiến sự. Những lớp học trong lều bạt mở ra hy vọng khôi phục việc học, nhưng cũng cho thấy những thách thức lớn phía trước đối với giáo dục và quá trình tái thiết Gaza.

Đại hội đồng LHQ 2026: Tâm điểm ngoại giao quốc tế và bài toán tương lai

Đại hội đồng LHQ 2026: Tâm điểm ngoại giao quốc tế và bài toán tương lai

Hàng trăm nhà lãnh đạo, quan chức ngoại giao sẽ hội tụ tại New York trong tuần này để tham dự Phiên thảo luận cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc (LHQ) khóa 81, trong bối cảnh cộng đồng quốc tế đối mặt nhiều vấn đề cấp bách liên quan đến xung đột, an ninh, chủ nghĩa đa phương và những tác động ngày càng rõ nét của trí tuệ nhân tạo (AI).

Iran trước bài toán biến địa lý thành lợi thế logistics

Iran trước bài toán biến địa lý thành lợi thế logistics

Sở hữu biên giới trên bộ với 7 quốc gia, Iran từng kỳ vọng mạng lưới đường bộ, đường sắt và các cảng phía Bắc có thể giúp giảm sức ép khi hoạt động thương mại đường biển bị phong tỏa. Tuy nhiên, tình trạng xe tải mắc kẹt tại nhiều cửa khẩu đang cho thấy khoảng cách giữa lợi thế địa lý trên bản đồ và khả năng chuyển hóa lợi thế đó thành năng lực vận tải thực tế vẫn còn rất lớn.

Quan ngại mất kiểm soát AI ngày càng gia tăng

Quan ngại mất kiểm soát AI ngày càng gia tăng

Google ngày 19/9 xác nhận mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) Gemini đã truy cập trái phép vào hệ thống của 3 công ty trong quá trình kiểm thử an ninh mạng hồi tháng 5. Mặc dù Google cho biết mô hình đã dừng hoạt động sau khi nhận ra các hệ thống này không thuộc môi trường thử nghiệm và không gây thiệt hại, vụ việc tiếp tục làm gia tăng quan ngại về khả năng kiểm soát các hệ thống AI ngày càng có tính tự chủ cao.

Châu Âu chưa tìm được tiếng nói chung về ngân sách dài hạn

Châu Âu chưa tìm được tiếng nói chung về ngân sách dài hạn

Đức, Đan Mạch, Phần Lan, Hà Lan và Áo đề nghị giảm hàng trăm tỷ euro trong đề xuất ngân sách dài hạn gần 2.000 tỷ euro của Liên minh châu Âu (EU) giai đoạn 2028-2034, trong bối cảnh các nước thành viên tranh luận về việc phân bổ nguồn lực cho quốc phòng, năng lực cạnh tranh, đổi mới sáng tạo và vấn đề di cư.

Vai trò chiến lược của tuyến dẫn dầu Đông - Tây giữa khủng hoảng Hormuz

Vai trò chiến lược của tuyến dẫn dầu Đông - Tây giữa khủng hoảng Hormuz

Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright ngày 16/9 cho biết, dầu thô có thể được bơm trở lại qua đường ống Đông – Tây của Arab Saudi trong vài ngày thay vì mất nhiều tuần như một số dự báo, sau khi phải tạm đóng vì hứng chịu các cuộc tấn công bằng UAV của Houthi. Thông tin này tiếp tục cho thấy vai trò của tuyến đường ống chiến lược trong bối cảnh khủng hoảng Hormuz.

Nga-Ukraine hé mở cánh cửa đàm phán

Nga-Ukraine hé mở cánh cửa đàm phán

Tiến trình đàm phán hướng tới khả năng chấm dứt xung đột Nga-Ukraine đang xuất hiện những tín hiệu tích cực mới khi cả Kiev và Moskva cùng phát đi thông điệp sẵn sàng nối lại tiếp xúc ba bên với sự trung gian của Mỹ.

Căng thẳng Trung Đông: Ngoại giao đình trệ, rủi ro năng lượng toàn cầu leo thang

Căng thẳng Trung Đông: Ngoại giao đình trệ, rủi ro năng lượng toàn cầu leo thang

Những nỗ lực ngoại giao tại khu vực Trung Đông dường như đang chững lại sau khi cuộc đàm phán quan trọng giữa Iran và các cường quốc Vùng Vịnh bị trì hoãn. Cùng lúc đó, một loạt các cuộc tấn công mới nhằm vào hai tuyến đường trung chuyển dầu mỏ huyết mạch của khu vực đang đẩy những lo ngại về an ninh nguồn cung năng lượng toàn cầu lên cao. 

Hai “nút thắt” siết dòng năng lượng toàn cầu

Hai “nút thắt” siết dòng năng lượng toàn cầu

Trong khi eo biển Hormuz tiếp tục chịu tác động từ xung đột Mỹ-Iran, đà tiến công của Houthi tại Yemen đang đẩy Bab el-Mandeb vào vòng xoáy bất ổn, làm gia tăng sức ép lên các tuyến vận chuyển dầu mỏ và hàng hóa của thế giới.

25 năm sau thảm họa 11/9: Khi ký ức lịch sử trở thành nội dung trên mạng xã hội

25 năm sau thảm họa 11/9: Khi ký ức lịch sử trở thành nội dung trên mạng xã hội

25 năm sau các vụ tấn công khủng bố ngày 11/9/2001, những hình ảnh máy bay đâm vào tòa tháp đôi Trung tâm Thương mại Thế giới (WTC) và các công trình đổ sập vẫn tiếp tục được chia sẻ rộng rãi trên Internet. Đáng chú ý, ngày càng nhiều người trẻ đang lần đầu tiên được xem những nội dung từng gây chấn động thế giới, qua đó đặt ra câu hỏi về cách một thế hệ mới tiếp nhận và ghi nhớ một trong những sự kiện nổi bật nhất đầu thế kỷ XXI.

Mỹ - Iran tăng cường tập kích tàu bè, triển vọng đàm phán mờ nhạt

Mỹ - Iran tăng cường tập kích tàu bè, triển vọng đàm phán mờ nhạt

Mỹ và Iran liên tiếp tiến hành các cuộc tập kích nhằm vào tàu bè quanh eo biển Hormuz, đẩy giá dầu vượt 100 USD/thùng. Trong khi Tehran đưa ra hàng loạt điều kiện để chấm dứt xung đột và cảnh báo mở rộng vùng hạn chế hàng hải, Washington cho biết hiện chưa ưu tiên giải pháp ngoại giao.

Mỹ hé lộ 170.000 trang tài liệu về hậu quả vụ khủng bố 11/9

Mỹ hé lộ 170.000 trang tài liệu về hậu quả vụ khủng bố 11/9

Chỉ vài ngày trước lễ kỷ niệm 25 năm vụ khủng bố ngày 11/9/2001, chính quyền thành phố New York (Mỹ) đã công bố khoảng 170.000 trang tài liệu trước đây chưa được tiết lộ, cho thấy giới chức từng lo ngại về những mối đe dọa đến sức khỏe do chất lượng không khí sau khi Trung tâm Thương mại Thế giới (WTC) sụp đổ.