Kỳ vọng mong manh của Ukraine

Chỉ vài ngày nữa sẽ diễn ra Hội nghị Thượng đỉnh về Ukraine tại khu nghỉ dưỡng Bürgenstock của Thụy Sĩ và việc chuẩn bị được tiến hành trước bốn vòng họp phối hợp: tại Copenhagen, Jeddah, Malta và Davos.

Tuy nhiên, "nhân vật chính" Nga không được mời, Trung Quốc thì từ chối tham gia trong khi Tổng thống Mỹ Joe Biden sẽ không tham dự mà cử Phó Tổng thống Kamala Harris là đại diện cho Mỹ.

Chỉ là cuộc họp trong số nhiều hội nghị

Trong thời gian qua, phần lớn hoạt động ngoại giao của Ukraine đang được dành cho nỗ lực thuyết phục thế giới ủng hộ việc chấm dứt xung đột với Nga theo các điều kiện của Kiev. Từ tháng 11/2022, Ukraine đã tìm cách quảng bá công thức hòa bình của Tổng thống Volodymyr Zelensky bao gồm 10 điểm với các yêu cầu liên quan trực tiếp đến cuộc xung đột đang diễn ra. Kể từ khi bắt đầu thúc đẩy công thức hoà bình trên, yếu tố không thể thiếu là việc tổ chức hội nghị hòa bình với sự tham gia của càng nhiều lãnh đạo các quốc gia trên khắp thế giới càng tốt. Lần này, hội nghị sẽ diễn ra vào ngày 15 - 16/6 tại Thụy Sĩ.

Kỳ vọng mong manh của Ukraine -0
Tổng thống Volodymyr Zelensky hội đàm với người đồng cấp Thụy Sĩ Viola Amherd tại Bern hồi đầu tháng 5 về việc tổ chức Hội nghị Thượng đỉnh hòa bình về Ukraine. Ảnh: Reuters

Theo chính quyền Thuỵ Sĩ, hơn 70 phái đoàn đã xác nhận tham gia sự kiện này, trong khi theo Kiev là hơn 100 phái đoàn, bao gồm đại diện của Pháp, Đức, Ấn Độ, Hàn Quốc, cũng như Liên minh châu Âu (EU) và Hội đồng châu Âu. Bất chấp những thông báo ban đầu của chính quyền Ukraine, hội nghị sẽ không phải là sự kiện cuối cùng đánh dấu tiến trình đàm phán về công thức của Tổng thống Volodymyr Zelensky, mà chỉ là cuộc họp trong số nhiều hội nghị với sự tham gia của các nhà lãnh đạo thế giới.

Các chủ đề của hội nghị cũng được rút gọn thành ba điểm không gây tranh cãi: đảm bảo an toàn hạt nhân, đảm bảo nguồn cung cấp thực phẩm, trao trả trẻ em Ukraine từ Nga và tiến hành trao đổi tù nhân. Ukraine muốn có sự tham gia rộng rãi nhất có thể để chứng tỏ sự ủng hộ của họ đối với việc giải quyết xung đột theo các điều kiện của Kiev.

Kể từ khi Tổng thống Volodymyr Zelensky công bố toàn bộ nội dung của công thức hòa bình, chính quyền Ukraine đã cố gắng tạo cho sáng kiến này một đặc tính phổ quát, thể hiện nó như một mô hình tương lai để giải quyết các xung đột khác - hiện có và tiềm ẩn - trên thế giới. Theo tầm nhìn này, mỗi nước có thể tham gia đàm phán với các quan điểm riêng của mình và tham gia xây dựng các cơ chế luật pháp quốc tế phù hợp.

Điều này nhằm khuyến khích những quốc gia không hoàn toàn ủng hộ các điều kiện của Ukraine để chấm dứt xung đột với Nga, nhưng quan tâm đến các cuộc đàm phán với các vấn đề đã chọn. Mục đích cuối cùng nhằm đạt được sự đồng thuận về hai vấn đề được đề cập trong công thức - việc tạo ra cơ chế an ninh quốc tế và ký kết thỏa thuận chấm dứt giao tranh với Nga. Theo Tổng thống Ukraine, đây sẽ trở thành nền tảng để "cải thiện cấu trúc an ninh cho Ukraine, châu Âu và toàn thế giới, ngăn chặn các hành động tấn công tiếp theo".

Ngoài việc trình bày các đề xuất trên, chính quyền Ukraine còn chỉ trích hình thức hoạt động hiện tại của Liên hợp quốc (LHQ) là một tổ chức không có khả năng giải quyết các vấn đề toàn cầu và do đó cần phải cải cách triệt để. Công thức hòa bình của Ukraine được trình bày như một sáng kiến dựa trên quy chế của LHQ, nhưng không có các hạn chế như khả năng sử dụng quyền phủ quyết của các thành viên thường trực của Hội đồng Bảo an. Việc quảng bá công thức như vậy mang hai mục đích: quốc tế hoá sáng kiến của Ukraine và làm suy yếu vị thế của Nga với tư cách là thành viên thường trực của Hội đồng Bảo an LHQ.

Khó khăn đáng kể ở Nam Mỹ và châu Phi

Khái niệm công thức hòa bình của Ukraine đề xuất việc tổ chức một hội nghị thượng đỉnh hòa bình toàn cầu, còn nhằm để những người tham gia thông qua một tuyên bố chung ủng hộ từng phần, hoặc tốt nhất là tất cả các điểm có trong công thức trên. Ban đầu, Kiev đặt nhiều hy vọng vào một hội nghị thượng đỉnh như vậy sẽ được tổ chức tại New York vào ngày kỷ niệm năm đầu tiên của cuộc xung đột - ngày 24/2/2023.

Cuối cùng, ý tưởng này đã bị từ bỏ và chỉ giới hạn trong việc bỏ phiếu - trong một phiên họp được triệu tập đặc biệt của Đại hội đồng Liên hợp quốc - về một nghị quyết phản đối hành động của Nga ở Ukraine, trong đó có đề cập chung chung đến công thức. Những ngày tiếp theo của hội nghị do đại diện chính quyền Ukraine chỉ định - tháng 7/2023, mùa thu năm 2023, tháng 2/2024 - cũng không được đáp ứng được kỳ vọng của Kiev do thiếu sự hỗ trợ quốc tế với công thức của Tổng thống Volodymyr Zelensky.

Trong tình huống này, Kiev quyết định tổ chức các cuộc họp bổ sung với các cố vấn an ninh, nguyên thủ quốc gia và các quan chức cấp cao khác, trong đó các điểm của công thức sẽ được thảo luận trong những nhóm làm việc đặc biệt. Bốn cuộc họp như vậy đã được tổ chức từ tháng 6/2023 - 1/2024 tại Copenhagen, Jeddah, Malta và Davos. Trong khi chính quyền Ukraine ban đầu hy vọng có một cuộc họp chung với sự tham gia của các nhà lãnh đạo thế giới, cuối cùng họ quyết định tổ chức hai (hoặc nhiều) hội nghị thượng đỉnh. Việc hoãn thời gian và sửa đổi phương thức tổ chức hội nghị nhằm tăng cường sự quan tâm của cộng đồng quốc tế đối với sáng kiến này.

Để công thức hòa bình của Ukraine có tính toàn cầu, sự tham gia của các nước "Nam toàn cầu" là rất quan trọng. Tuy nhiên, chính quyền Ukraine đang gặp khó khăn đáng kể ở Nam Mỹ và châu Phi trong việc giành được sự ủng hộ của họ trong cuộc chiến với Nga. Trở lại tháng 7/2022, Tổng thống Volodymyr Zelensky đã bị từ chối phát biểu tại Hội nghị Thượng đỉnh Mercosur - một tổ chức quy tụ Brazil, Argentina, Uruguay và Paraguay. Đổi lại, vào tháng 6/2023, ông đã tiếp một phái đoàn gồm bảy quốc gia châu Phi tại Kiev, họ cung cấp cho ông một kế hoạch chấm dứt xung đột nhưng không đề cập đến các vấn đề chính đối với Ukraine, như rút lực lượng Nga khỏi lãnh thổ Ukraine, bồi thường chiến tranh cho Kiev...

Những nỗ lực của Ukraine nhằm thuyết phục các quốc gia ở Nam toàn cầu chấp nhận sáng kiến của mình về việc chấm dứt xung đột đã bị cản trở đáng kể bởi ảnh hưởng mạnh mẽ của Nga ở đó, được củng cố bởi truyền thống hợp tác lâu đời giữa các quốc gia trên cả hai lục địa với Liên Xô và sự hiện diện chính trị và quân sự của Nga. Ukraine đặc biệt bị ảnh hưởng nặng nề bởi lợi thế ngoại giao của Nga trong quá trình phong tỏa các cảng Biển Đen. Ở nhiều nước châu Phi và Nam Mỹ, ban đầu họ đổ lỗi cho Kiev về "bóng ma" nạn đói trên thế giới.

Các chuyên gia lưu ý, thất bại trong cuộc phản công của Ukraine vào năm 2023 và những thành công tiếp theo của Nga trên mặt trận cũng là những trở ngại đáng kể trong việc huy động cộng đồng quốc tế và giới tinh hoa chính trị tham gia hội nghị thượng đỉnh và ủng hộ các điều kiện của Ukraine để chấm dứt giao tranh. Kết quả là ngày càng có nhiều nhà lãnh đạo trên thế giới có thái độ chờ xem, không muốn rõ ràng chọn một bên.

Khổng Hà (tổng hợp)

Các tin khác

Kỳ vọng khác biệt từ nỗ lực duy trì đối thoại Mỹ - Trung Quốc

Kỳ vọng khác biệt từ nỗ lực duy trì đối thoại Mỹ - Trung Quốc

Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump từ ngày 13-15/5 tới đang thu hút sự quan tâm rộng rãi của cộng đồng quốc tế. Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới tiếp tục gia tăng, hội nghị thượng đỉnh tại Bắc Kinh được đánh giá khó tạo ra đột phá mang tính lịch sử, nhưng vẫn được kỳ vọng sẽ góp phần duy trì các “lan can an toàn”, hạn chế nguy cơ đối đầu vượt tầm kiểm soát và tạo thêm dư địa ổn định cho kinh tế toàn cầu.

WHO trấn an dư luận trước cuộc sơ tán tàu có virus Hanta

WHO trấn an dư luận trước cuộc sơ tán tàu có virus Hanta

Sự hiện diện của người đứng đầu WHO diễn ra ngay trước thời điểm sơ tán hành khách khỏi con tàu du lịch MV Hondius, nơi phát hiện virus Hanta khiến ba người tử vong, không chỉ mang tính chất giám sát chuyên môn mà còn là một động thái chính trị và nhân đạo quan trọng nhằm đảm bảo sự an toàn tuyệt đối cho cư dân địa phương cũng như gần 150 hành khách đang mắc kẹt trên tàu.

EU, Brazil và Trung Quốc bắt tay lập liên minh carbon toàn cầu

EU, Brazil và Trung Quốc bắt tay lập liên minh carbon toàn cầu

Liên minh châu Âu (EU), Brazil và Trung Quốc mới đây chính thức ra mắt “Liên minh mở về thị trường carbon bắt buộc” trong lễ ký kết diễn ra tại thành phố Florence của Italy, đánh dấu bước tiến mới trong nỗ lực tăng cường hợp tác quốc tế nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu và thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế phát thải thấp.

Chuyên gia: Virus Hanta nguy hiểm, nhưng không lây lan như COVID-19

Chuyên gia: Virus Hanta nguy hiểm, nhưng không lây lan như COVID-19

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và nhiều chuyên gia nhận định ổ dịch virus Hanta trên tàu du lịch vượt Đại Tây Dương nguy hiểm, nhưng không lây lan như virus SARS-CoV-2 gây ra đại dịch COVID-19. Hiện các nước đang khẩn trương truy vết tiếp xúc để hạn chế tối đa số ca mắc mới.

Châu Á chật vật ứng phó cú sốc năng lượng từ chiến sự Trung Đông

Châu Á chật vật ứng phó cú sốc năng lượng từ chiến sự Trung Đông

Cuộc xung đột tại Trung Đông đang đẩy khu vực châu Á – nơi tiêu thụ dầu mỏ lớn nhất thế giới – vào một phép thử về năng lực ứng phó khủng hoảng năng lượng. Trong bối cảnh nguồn cung bị gián đoạn nghiêm trọng, nhiều chính phủ trong khu vực đang gấp rút triển khai các biện pháp nhằm tìm kiếm nguồn thay thế, ổn định thị trường và giảm thiểu tác động lan tỏa đến tăng trưởng kinh tế.

Mỹ-Iran tiếp tục căng thẳng, nút thắt Hormuz chưa thể tháo gỡ

Mỹ-Iran tiếp tục căng thẳng, nút thắt Hormuz chưa thể tháo gỡ

Căng thẳng tại khu vực Trung Đông tiếp tục gia tăng khi Iran ngày 4/5 phát đi cảnh báo cứng rắn đối với các lực lượng Mỹ, yêu cầu không tiến vào eo biển Hormuz, trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump tuyên bố Washington sẽ triển khai chiến dịch hỗ trợ các tàu bị mắc kẹt trong khu vực do ảnh hưởng của xung đột Mỹ - Israel với Iran.

Bước ngoặt lớn trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương

Bước ngoặt lớn trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương

Liên minh giữa Mỹ và châu Âu, với nòng cốt là NATO, nhiều thập niên được xem là trụ cột bảo đảm an ninh phương Tây. Tuy nhiên, những bất đồng ngày càng sâu sắc liên quan tới tình hình Trung Đông đang khiến mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương rạn nứt.

Nga đề xuất tiếp quản uranium của Iran: Phương án cũ trong cục diện mới

Nga đề xuất tiếp quản uranium của Iran: Phương án cũ trong cục diện mới

Trong bối cảnh chảo lửa Trung Đông vẫn chưa hạ nhiệt, hồ sơ hạt nhân Iran một lần nữa trở thành tâm điểm của các nỗ lực ngoại giao quốc tế. Mới đây, Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) cho biết đang tiến hành đàm phán với Nga và một số quốc gia về khả năng đưa uranium làm giàu ra khỏi lãnh thổ Iran. Động thái này diễn ra khi Washington liên tục đặt điều kiện Tehran phải từ bỏ kho dự trữ và đình chỉ việc làm giàu uranium như một chìa khóa then chốt cho bất kỳ giải pháp hòa bình nào.

Mỹ duy trì phong tỏa Iran, bế tắc hạt nhân kéo dài, giá dầu tăng mạnh

Mỹ duy trì phong tỏa Iran, bế tắc hạt nhân kéo dài, giá dầu tăng mạnh

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ tiếp tục duy trì phong tỏa hải quân đối với Iran cho đến khi đạt được một thỏa thuận về chương trình hạt nhân, trong bối cảnh căng thẳng giữa hai nước chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ bất ổn kéo dài tại khu vực Trung Đông và tác động lan rộng tới kinh tế toàn cầu.

Thấy gì từ cú xoay trục của Abu Dhabi?

Thấy gì từ cú xoay trục của Abu Dhabi?

Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) tuyên bố rời Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ và cơ chế OPEC+ sau 60 năm là thành viên, nhấn mạnh ưu tiên lợi ích quốc gia. Động thái này được giới phân tích đánh giá có thể tạo hiệu ứng dây chuyền trong nội bộ liên minh dầu mỏ, đồng thời làm gia tăng những toan tính địa chính trị và mang lại ưu thế cho Mỹ.

Nguy cơ đổ vỡ lệnh ngừng bắn mong manh giữa Pakistan và Afghanistan

Nguy cơ đổ vỡ lệnh ngừng bắn mong manh giữa Pakistan và Afghanistan

Căng thẳng ngoại giao và quân sự giữa Pakistan và Afghanistan vừa có bước leo thang nguy hiểm mới khi hai bên liên tiếp cáo buộc nhau tiến hành các cuộc tấn công xuyên biên giới, đe dọa phá vỡ thỏa thuận ngừng bắn mong manh được thiết lập hồi tháng 3 vừa qua.

Bước khởi đầu cho tiến trình chính trị mới ở dải Gaza

Bước khởi đầu cho tiến trình chính trị mới ở dải Gaza

Người Palestine tại khu vực Deir al-Balah thuộc dải Gaza lần đầu tiên tham gia một cuộc bầu cử địa phương sau hai thập kỷ gián đoạn, động thái được mô tả là bước tiến trong nỗ lực khôi phục đời sống chính trị và các thiết chế dân sự tại vùng lãnh thổ bị xung đột tàn phá.

Bài toán sức bền của Iran trong vòng siết tại Hormuz

Bài toán sức bền của Iran trong vòng siết tại Hormuz

Gần hai tháng kể từ ngày xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran nổ ra tại Trung Đông, Tehran được cho là vẫn đang vận dụng chiến thuật bất đối xứng, tận dụng lợi thế địa lý và khả năng gây gián đoạn để bù đắp chênh lệch sức mạnh. Tuy nhiên, gần đây, khi Washington tuyên bố phong tỏa các cảng biển Iran và triển khai đồng thời ba nhóm tàu sân bay cùng hàng chục nghìn binh sĩ tới khu vực – đặt ra một câu hỏi lớn rằng liệu Tehran có thể cầm cự được bao lâu trong vòng siết ngày càng khép chặt tại eo biển Hormuz?

Báo chí Hàn Quốc: Tổng thống Lee muốn cùng Việt Nam tạo nên “kỳ tích sông Hồng”

Báo chí Hàn Quốc: Tổng thống Lee muốn cùng Việt Nam tạo nên “kỳ tích sông Hồng”

Truyền thông Hàn Quốc dẫn lời Tổng thống Lee Jae Myung ví von dòng sông Hàn và sông Hồng như đang hòa nhịp, biểu trưng cho sự gắn kết giữa hai dân tộc. Trong khi đó, dư luận nước này cũng đặc biệt chú ý tới chia sẻ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khi so sánh tương đậu nành Doenjang với tương Bần Việt Nam – càng ủ lâu càng đậm đà, như một ẩn dụ cho tình hữu nghị Việt Nam – Hàn Quốc ngày càng bền chặt theo thời gian.

EU gia cố “lá chắn chung” giữa sóng gió an ninh châu Âu

EU gia cố “lá chắn chung” giữa sóng gió an ninh châu Âu

Liên minh châu Âu (EU) nhóm họp thượng đỉnh đột xuất với nội dung then chốt xoay quanh cách thức vận dụng điều khoản phòng thủ chung giữa các thành viên khi một nước bị tấn công quân sự. Đây được xem là chủ đề nóng bỏng ở thời điểm quan hệ xuyên Đại Tây Dương có những rạn nứt.

Liên hợp quốc trước vận hội cải tổ lịch sử

Liên hợp quốc trước vận hội cải tổ lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng Thư ký Liên hợp quốc (LHQ) thứ 10 sẽ bắt đầu vào năm 2027, trong bối cảnh tổ chức đa phương lớn nhất hành tinh đối mặt nhiều khó khăn, từ xung đột vũ trang leo thang đến khủng hoảng niềm tin và tài chính chưa từng có. Đây không chỉ là một cuộc bầu cử nhân sự, mà là cuộc đua tìm kiếm một “kiến trúc sư” đủ tầm vóc để tái thiết lập trật tự thế giới trong một kỷ nguyên đầy biến động.

Dầu loang trên vịnh Ba Tư nhìn rõ từ không gian, cảnh báo hệ lụy khó lường

Dầu loang trên vịnh Ba Tư nhìn rõ từ không gian, cảnh báo hệ lụy khó lường

Những hình ảnh vệ tinh mới nhất được công bố bởi Cơ quan Vũ trụ châu Âu cho thấy các vệt dầu loang diện rộng trên vịnh Ba Tư có thể quan sát rõ từ không gian. Diễn biến này không chỉ phản ánh mức độ nghiêm trọng của ô nhiễm môi trường biển, mà còn làm dấy lên lo ngại về những tác động lâu dài đối với hệ sinh thái, chuỗi cung ứng năng lượng và an ninh khu vực.

Cơ hội ngoại giao mong manh giữa căng thẳng Trung Đông

Cơ hội ngoại giao mong manh giữa căng thẳng Trung Đông

Tổng thống Donald Trump ngày 21/4 tuyên bố gia hạn thỏa thuận ngừng bắn với Iran, trong khi chính quyền Washington đồng thời áp đặt một vòng trừng phạt mới nhằm gia tăng sức ép đối với Tehran trước thềm các cuộc đàm phán quan trọng dự kiến diễn ra tại Pakistan. Động thái này phản ánh chiến lược vừa kiềm chế xung đột quân sự, vừa tăng đòn bẩy kinh tế nhằm buộc Iran nhượng bộ trên bàn thương lượng.