Ban đầu, Năm Cam làm chân gác sòng bạc cho người anh rể Bảy Sy (Nguyễn Văn Sy) ở khu vực Cầu Muối, quận 1. Tháng 11/1962, để bảo vệ sòng bạc tại khu Da Heo, Bảy Sy dùng dao đâm chết Nguyễn Văn Lót (Trần Ánh Tuyết). Để cứu "sự nghiệp" cờ bạc của anh rể, Năm Cam đã đứng ra nhận trách nhiệm đâm chết Lót.
Do lúc đó đang ở độ tuổi chưa thành niên nên Tòa án Sài Gòn xử phạt Năm Cam 3 năm tù giam. Trong tù, Năm "Cam" đã đánh một viên cai ngục suýt chết, tháng 1/1965 Năm
Sau khi Đại
Tháng 8/1966, trong chiến dịch “bài trừ du đãng” của chính quyền Sài Gòn, Đại Cathay và hầu hết giang hồ ở Sài Gòn bị đày ra đảo Phú Quốc, trong đó có cả Bảy Sy. Năm 1967, Bảy Sy ra trại, mua lại sòng bài của Năm Thông Lợi. Hắn gọi Năm
Để giải quyết ân oán giang hồ, Bảy Sy giao cho Năm Cam và Sáu Nhã lập kế hoạch giết Tài "chém" một trùm giang hồ khét tiếng ở quận 1. Sự việc không thành, Năm Cam bị đàn em Tài "chém" truy đuổi. Hắn phải nhờ đến uy của Thành "Cao" mới giữ được mạng sống.
Thành Cao xin cho Năm Cam đi lính nhưng chạy chọt để làm lính hậu cần. Nhờ đóng "hụi" cho sĩ quan chỉ huy nên Năm Cam không phải ra trận cho đến 30/4/1975.
Sau giải phóng, Năm Cam ra trình diện Ban quân quản quận 4, đi học cải tạo 3 ngày, sau đó làm nghề mua bán đồng hồ cũ, radio cũ tại chợ trời Huỳnh Thúc Kháng, quận 1. Nhưng “ngựa quen đường cũ”, thói giang hồ cờ bạc vẫn ngấm ngầm trong máu Năm Cam.
Do không đủ uy tín trong giới cờ bạc, Năm Cam tìm đến Tám Phánh (một chủ sòng lớn ở Sài Gòn trước năm 1975) trình bày chiến thuật mới và được Tám Phánh tán đồng kế hoạch tổ chức đánh bạc vào giờ nghỉ của cơ quan hành chính, thời gian đánh kéo dài 2 giờ, khách chọn lựa toàn khách quen, xong thì giải tán.
Cho dù có tinh quái đến đâu chăng nữa thì vụ việc cũng bị phát hiện. Ngày 3/6/1978, Năm Cam bị Công an quận 1 bắt giữ về tội đánh bạc. Hai tháng sau được trả tự do, y lại tiếp tục tổ chức đánh bạc. Năm 1980, y mua nhà chuyển về hẻm 115 Trần Đình Xu, quận 1, sinh sống.
Ngày 30/12/1980, y bị PC14 Công an TP HCM bắt giam về tội tổ chức đánh bạc, bị giam 8 tháng ở trại Chí Hòa, sau đó được trả tự do, phạt 2 triệu đồng. Ngày 5/11/1982, y lại bị PC14 bắt về tội đánh bạc, sau đó bị cưỡng bức lao động cải tạo 2 năm ở trại Đồng Phú (Sông Bé cũ).
Khi đất nước bước vào thời kỳ mở cửa, hàng loạt khách sạn, nhà hàng, quán bar, vũ trường xuất hiện, rồi những tên tội phạm núp dưới vỏ bọc khách nước ngoài, Việt kiều hồi hương cũng nhanh chóng tìm đến băng nhóm tội phạm của Năm Cam để hợp tác, tổ chức các hoạt động phạm pháp tìm lợi nhuận cao.
Từ năm 1987 đến 1995, khi lưng vốn đã khấm khá, kinh nghiệm ra tù vào tội đã nhiều, bạn bè trong giới giang hồ cũng không ít, Năm Cam bắt đầu xây dựng và điều hành đường dây cờ bạc ở TP HCM gồm các sòng bài, trường gà, cá độ bóng đá... có tính chuyên nghiệp.
Không chỉ hoạt động cờ bạc và để tạo điều kiện cho cờ bạc tồn tại, Năm Cam còn chỉ đạo đám tay chân có những hoạt động đâm thuê, chém mướn, bảo kê các nhà hàng, vũ trường, khách sạn.
Hầu hết các nhóm tội phạm tại quận 1, 3, 4, 11, Phú Nhuận đều trực tiếp hoặc gián tiếp có bàn tay của Năm Cam. Tổ chức đánh bạc đem lại cho bản thân và gia đình y một lãi suất cao, đã nâng “vị thị” Năm
Sau những năm 90 của thế kỷ trước, Năm Cam đã trở thành tay giang hồ tiếng tăm từ Bắc chí
Năm Cam còn hỗ trợ cho anh rể Bảy Sy và những người thân trong gia đình làm tín dụng đen. Y mở thêm sòng bạc thứ 2 ở 98F Lê Lai, quận 1, sòng thứ 3 là Roulette, y phối hợp với một số Việt kiều như Anh Ba, Vương Tử, Chảy "còm", đặt tại cư xá người Hoa ở hẻm 20 Hưng Phú, quận 8.
Ngoài ra, y còn dính líu đến hàng loạt sòng bài ở Thủ Đức, Biên Hòa, Gò Vấp. Bằng nhiều thủ đoạn khôn khéo, Năm Cam đã dùng tiền, gái, vật chất mua chuộc, lôi kéo một số cán bộ để làm ngơ trước những hoạt động phạm pháp của y và đồng bọn, làm đám đàn em tin rằng y là ông trùm có thế lực không ai đụng chạm nổi, không ai dám tố cáo.
Do vậy, phát hiện được không ít thông tin về Năm Cam và đồng bọn nhưng công tác điều tra thu thập chứng cứ chứng minh hành vi phạm tội cụ thể gặp nhiều khó khăn.
Để đảm bảo an ninh trật tự, nghiêm trị tội phạm, Tổng cục Cảnh sát đã đề xuất Bộ Công an, thống nhất với UBND TP HCM đưa Năm Cam đi tập trung cải tạo về các hành vi đánh bạc và tổ chức đánh bạc.
Đầu năm 1995, Thắng "tài dậu" đã giới thiệu Năm Cam với Trần Văn Thuyết (Thuyết "chăn voi"), Thuyết hướng dẫn Năm Cam viết đơn kêu oan và tìm cách để không bị đưa đi tập trung cải tạo nhưng không được. Ngày 20/5/1995, UBND TP HCM quyết định đưa Năm
Trong khi cải tạo, y vẫn tiếp tục mua chuộc cán bộ trại, bề ngoài tỏ ra ăn năn hối cải, cải tạo tốt nhưng vẫn tiếp tục chỉ đạo đàn em bên trong chạy chọt để được tha trước thời hạn 7 tháng.
Sau khi về TP HCM, y vẫn tăng cường các hoạt động, vận hành bộ máy phạm pháp của mình nhưng bề ngoài luôn thể hiện là người đã được giáo dục cải tạo thật sự, muốn hoàn lương và muốn đóng góp cùng xã hội làm những điều tốt.
Để nâng cao thế lực, Năm Cam ráo riết dung nạp các tay giang hồ cộm cán từ Bắc chí Nam như Nguyễn Ngọc Chung (tức Chung Tâm), Hải "bánh", Sơn "bạch tạng", Bình "kiểm", cu Nhứt, anh em nhà Châu Phát Lai Anh, Lai Em, Mười Lù, Hải "hấp"... khiến cho ảnh hưởng của Năm Cam tiếp tục lan ra các tỉnh giáp ranh và các tỉnh phía Bắc như Hà Nội, Nam Định, Hải Phòng.
Bị Dung "Hà" gây sự, đưa ra nhiều yêu sách khiến y mất đất làm ăn, Năm Cam đã ra lệnh cho Hải "bánh" phải tiêu diệt Dung "Hà". Ngày 2/10/2000, Dung "Hà' đã bị 2 sát thủ Nguyễn Việt Hưng và Nguyễn Xuân Trường bắn chết.
Sau khi có vị trí nhất định trong giới giang hồ, Năm Cam tổ chức sắp xếp cơ cấu tổ chức trong sòng bạc của y. Tại sòng 148 Tôn Đản, quận 4, Thọ "đại úy" lo phần an ninh ngoại giao, Hai Nhái - đứa con đầu của Năm Cam - cùng đàn em lo phần giữ xe, sẵn sàng ứng cứu khi có kẻ quậy phá, Sáu Nhã và Lắm "què" bao thầu đóng sòng, ngồi đất lắc me và cắm xường, Hòa lộn xộn giữ chân phát hỏa, Điệu (vợ Thọ "đại úy") giữ tiền xâu và hàng xáo (cầm đồ cho vay nóng), Thành "đôla" giữ phần chỉ huy toàn bộ trong sòng. Sòng bạc này tồn tại từ năm 1987 cho đến năm 1995.
Để tồn tại và hoạt động phạm tội trong thời gian dài, Năm Cam đã dùng nhiều thủ đoạn tinh vi, xảo quyệt, giấu mặt, chỉ đạo đàn em thực hiện nhiều hoạt động đâm thuê chém mướn, bảo kê, buôn bán vận chuyển hàng cấm, tổ chức đánh bạc, mua chuộc cán bộ... Do đó, các tên trực tiếp thực hiện hành vi phạm tội không biết mặt Năm Cam, tay chân Năm Cam khống chế bằng luật giang hồ rất khắt khe, tàn bạo. Tất cả nhằm mục đích tạo cho Năm Cam một vỏ bọc là con người tốt, lương thiện, luôn sẵn sàng giúp đỡ mọi người.
Một trong những phương thức hoạt động của Năm Cam là hoạt động bảo kê. Y tổ chức nhiều loại hình bảo kê mà qua đó thể hiện uy lực của mình. Đối tượng tội phạm hình sự sau khi gây án dạt vào TP HCM để trốn trách pháp luật. Nhiều tên tìm đến Năm Cam để được chở che, nâng đỡ được cho tiền bạc để sinh sống và trở thành tay chân phục vụ đắc lực cho ý đồ của ông trùm như Luông "điếc", Hà "trề".
Đối với những tên nếu không thu phục được thì y nhờ cơ quan pháp luật triệt hạ như Huỳnh Tỳ, Thành "đôla". Năm Cam đã nhiều lần báo cho công an bắt sòng bạc và động chích thuốc phiện của Huỳnh Tỳ. Sau khi đi cải tạo về, Tỳ phải mời Năm Cam đứng ra bảo kê cho sòng của mình và trả lương hàng tháng cho Năm Cam.
Ngoài ra, y còn tổ chức bảo kê cho các hoạt động buôn lậu, vận chuyển hàng cấm. Số tiền khổng lồ thu được từ các sòng bạc, y cho thành lập các doanh nghiệp tư nhân và buôn bán hàng lậu. Các doanh nghiệp dưới trướng của y vừa tạo thế mạnh cho nhau vừa giúp nhau trốn tránh pháp luật và hoạt động rửa tiền.
Để tranh giành địa vị ảnh hưởng và phát triển tổ chức trong giới giang hồ, những tên cầm đầu băng nhóm đều có cách riêng của mình thể hiện được thế mạnh của từng băng nhóm. Năm Cam có vai trò chi phối nhiều tổ chức tội phạm khác nhau, nhiều địa phương khác nhau.
Tại TP HCM, Năm Cam hầu hết đều có quan hệ trực tiếp hoặc gián tiếp với các băng nhóm tội phạm gốc tại TP HCM hoặc từ các tỉnh phía Bắc, hoặc từ nước ngoài vào bằng nhiều cách tiếp cận khác nhau như thông qua đàn em tin cẩn giới thiệu, tự tìm đến với nhau thông qua danh tiếng trong giới giang hồ hoặc vì quyền lợi băng, ổ, nhóm. Chúng còn tự tìm đến với nhau qua con đường du lịch, thăm thân nhân, đi khảo sát, nghiên cứu thị trường.
Để từng bước có được vị trí cầm đầu băng nhóm tội phạm, bên cạnh việc thực hiện quản lý, tổ chức các hoạt động mang tính xã hội đen để tạo ra nguồn tài chính lớn cho cá nhân, gia đình và đồng bọn, Năm Cam còn rất chú ý đến là thủ đoạn mua chuộc, lôi kéo, khống chế cán bộ.
Nghiên cứu kỹ đặc điểm, sở thích từng loại cán bộ mà y “đầu tư tình cảm” bằng các loại quà biếu trong các dịp lễ tết, hiếu hỷ, mua chuộc họ bảo vệ các sòng bạc của mình trên địa bàn TP HCM. Thực tế trong thời gian đó không có sòng bạc nào tồn tại được nếu không có sự đồng ý của Năm Cam, và nghiễm nhiên những sòng bạc này mang lại cho Năm Cam những số tiền lớn.
Khi có tiền, y lại càng chú trọng đến việc mua chuộc, khống chế cán bộ nhằm phô trương thanh thế, tìm mọi thủ đoạn tạo vỏ bọc trong sạch cho mình và loại những đối thủ không ăn cánh với mình, thu phục giang hồ tứ chiếng. Có lúc những tên giang hồ như Mười "đen", Châu "râu", Luông "điếc", Bò "lục", Hoàng "lựu đạn", Cường "híp", Hải "bánh", Hải "hấp" và những tên trùm cờ bạc bịp như Ba Mạnh, Quốc "lủi", Sáu Nhã, Thảo "ma", Tùng "hói", Thắng "tài dậu", Sơn "bạch tạng"... đã liên kết dưới trướng Năm Cam.
Có thể khẳng định rằng, suốt một thời gian dài Năm Cam chính là thủ lĩnh của thế giới ngầm không những ở khu vực TP HCM mà còn của nhiều nơi khác. Năm Cam là kẻ duy nhất có thể làm "trung gian hòa giải" giữa các băng nhóm tội phạm, chính điều này đã làm cho Năm Cam có một uy tín gần như tuyệt đối trong giới giang hồ.
Không những chỉ hoạt động trong lĩnh vực cờ bạc, cho vay nặng lãi, đâm thuê, chém mướn... Năm Cam còn tổ chức móc nối quan hệ và làm tha hóa một số cán bộ của các cơ quan bảo vệ pháp luật. Chính điều này đã làm cho tình hình tội phạm có tổ chức ở TP HCM diễn biến hết sức phức tạp. Năm 2001, Lực lượng Công an đã triệt phá nhóm tội phạm có tổ chức do Năm Cam cầm đầu.
Cũng có một số người ảo tưởng rằng, sau khi Năm Cam bị tiêu diệt thì tội phạm hình sự ở TP HCM sẽ giảm... Thực tế cho thấy tình hình tội phạm hình sự vẫn còn diễn biến phức tạp và thủ đoạn hoạt động của bọn chúng đã có những thay đổi nhiều. Điều đó đòi hỏi Lực lượng Công an cần phải tiếp tục nghiên cứu và có những đối sách phù hợp nhằm đấu tranh có hiệu quả với loại tội phạm này
