Siết chặt thi "chui", tổ chức thi nhan sắc sai quy định:

Không thể nhẹ tay

Ngày 11-3 vừa qua, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 79/2012/NĐ-CP ngày 5-10-2012 về lĩnh vực nghệ thuật biểu diễn, sử dụng hình ảnh và phát tán bản ghi âm - ghi hình. Cùng với đó, Nghị định quy định rõ về thẩm quyền cấp, thu hồi giấy phép tổ chức thi người đẹp và người mẫu; điều kiện và thủ tục cấp giấy phép dự thi người đẹp, người mẫu quốc tế... Một lần nữa, sợi dây quản lý đã được siết chặt hơn với hy vọng có thể hạn chế dẫn tới chấm dứt được tình trạng thi "chui", tổ chức thi người đẹp, người mẫu sai quy định tràn lan suốt thời gian qua.

1.Câu chuyện làm thế nào để chấm dứt tình trạng người đẹp thi "chui", tổ chức thi người đẹp, người mẫu sai quy định không còn là điều mới mẻ nữa nếu không muốn nói nó là vấn đề bức xúc lâu nay khiến dư luận và các nhà quản lý thực sự đau đầu. Có một nghịch lý là Nghị định 79/2012/NĐ - CP được đưa ra năm 2012 để quản lý tình trạng tổ chức biểu diễn, đưa người ra nước ngoài biểu diễn và một số vấn đề liên quan đến quản lý văn hóa thì cũng bắt đầu từ thời điểm đó, tình trạng thi "chui" trở nên bùng phát và ngày càng tràn lan, trắng trợn.

Chỉ trong vòng 3 năm qua, đã có hơn 10 trường hợp người đẹp bị Cục Nghệ thuật - Biểu diễn xử lý vì thi "chui" các cuộc thi nhan sắc. Năm 2013, Phan Hoàng Thu mở hàng cho phong trào này khi âm thầm đại diện cho Việt Nam tham dự "Hoa hậu Du lịch thế giới" diễn ra tại Malaysia vào tháng 12.

Riêng năm 2014 được coi là đỉnh cao khi có tới 6 đối tượng tham gia các cuộc thi nhan sắc không xin phép, trong đó người đẹp Huỳnh Thúy Anh là người vi phạm nhiều nhất. Vừa bị phạt vì sang Mỹ thi "Hoa hậu cộng đồng người Việt" không có sự đồng ý của cơ quan chức năng, cô lại tiếp tục sang Đức thi "Hoa hậu Liên lục địa" cũng theo con đường cũ.

Cuộc thi “Hoa hậu Việt Nam thế giới” tại Nhật Bản chỉ có 10 người tham gia nhưng có tới 5 người đội vương miện.
Cuộc thi “Hoa hậu Việt Nam thế giới” tại Nhật Bản chỉ có 10 người tham gia nhưng có tới 5 người đội vương miện.

Năm 2015 góp thêm 3 người đẹp ghi tên vào sổ phạt của cơ quan chức năng. Tiêu biểu như người đẹp Hồ Thị Oanh Yến dù đã có 2 con nhưng vẫn thi chui "Hoa hậu toàn cầu" tại Philippines. Đặc biệt, không chỉ những người mẫu nữ, phong trào này đã lan sang cả nam giới mà tiêu biểu là vận động viên Taekwondo Nguyễn Văn Sơn cũng tranh thủ sang Thái Lan tham gia cuộc thi "Nam vương toàn cầu" khi chưa có sự đồng ý ở trong nước.

Vấn nạn thi "chui" đã trở thành một thứ "mốt" phổ biến, công khai và thách thức các cơ quan chức năng. Ban đầu, các người đẹp còn rụt rè đi thi, khi có yêu cầu phải ra cơ quan chức năng giải trình, nộp phạt còn ngại ngùng đổ lỗi do "mình không biết quy định". Sau này, trở về từ các cuộc thi, những người đẹp chủ động đến cơ quan chức năng ký biên bản nộp phạt và ngang nhiên tuyên bố "biết là xin phép thì sẽ không được tham gia nên cứ tiền trảm hậu tấu".

Tiêu biểu như trường hợp nhà thiết kế Văn Thành Công mang "gà cưng" của mình là Lâm Thùy Anh đi thi "Nữ hoàng sắc đẹp toàn cầu" tại Hàn Quốc. Theo quy chế, để cấp phép cuộc thi quốc tế chỉ cho 3 người đẹp đoạt giải trong các cuộc thi sắc đẹp cấp quốc gia. Trong khi đó Lâm Thùy Anh mới chỉ tham gia một vài cuộc thi người mẫu. Nhà thiết kế Văn Thành Công công khai: "Biết chắc chắn sẽ không được cấp phép nên cứ đi thi rồi về nộp phạt".

Rõ ràng, quy định đã có nhưng việc chỉ xử phạt tiền vài chục triệu đồng với hành vi thi "chui" đã tỏ ra không có chút hiệu quả nào. Chỉ cần nhìn vào đời sống showbiz hào nhoáng và nhốn nháo ấy sẽ hiểu vì sao chiếc roi quản lý ấy không phát huy được hiệu quả. Chỉ cần bỏ ra vài chục triệu chịu phạt để có được một danh xưng - dù chỉ là danh xưng của một cuộc thi tầm cỡ "ao làng" - thì các người đẹp vẫn sẵn sàng lao vào như thiêu thân. Bởi số tiền ấy quá nhỏ so với những gì họ thu lại được khi khoác trên mình một danh hiệu.

Có danh hiệu, cũng đồng nghĩa với việc cát xê tăng vù vù, đồng nghĩa với việc có cớ để dấn thân vào ngành giải trí. Một khi showbiz vẫn quen trả tiền cát xê theo danh hiệu thì cũng có nghĩa họ sẽ tìm mọi cách để có được một danh hiệu nào đó, dù chỉ là những danh hiệu ảo. Phần lớn, những người đẹp thi chui đều là những người không có nhan sắc nổi bật để đường đường chính chính đi thi quốc tế. Chính vì thế, họ chỉ còn con đường thi chui để kiếm một danh hiệu tiến thân vào làng giải trí. Những cuộc thi mà các người đẹp này lựa chọn là những cuộc thi quy mô nhỏ, thí sinh cũng không quá xinh đẹp và chi phí cho nó cũng không quá nhiều.

Một bài toán đơn giản được các người đẹp cùng những ông bầu lắm chiêu của mình nhìn ra ngay: Bỏ ra hơn trăm triệu tiền phí và nộp phạt cùng với việc đầu tư ít tiền dự thi, những người đẹp này đã mang trên mình một danh xưng hoa hậu, á hậu quốc tế. Nhờ những danh xưng này, giá cát xê mà họ nhận được cũng lên tới 2.000 - 3.000 USD và chỉ cần vài sự kiện là họ hòa vốn. Nhiều người cho rằng với cái giá quá rẻ và tương lai hứa hẹn như thế, số lượng người đẹp thi nhan sắc quốc tế chui có lẽ sẽ còn tiếp tục nối dài.

2. Suốt một thời gian dài, các cơ quan chức năng thực sự loay hoay khi thực tế chứng minh hình phạt tiền tỏ ra không hiệu quả với hành vi thi "chui". Nghị định sửa đổi bổ sung một số điều của Nghị định 79/2012/NĐ-CP mới ban hành được cho là đã  siết chặt hơn với các trường hợp này. Cụ thể là nghị định nêu rõ quy định các người đẹp "không công bố, sử dụng danh hiệu đạt được tại các cuộc thi người đẹp, người mẫu do tham dự trái phép mà có".

Nghị định cũng quy định rõ về đối tượng tổ chức thi người đẹp và người mẫu. Theo đó, đối tượng được tổ chức gồm: Tổ chức Việt Nam có đăng ký kinh doanh dịch vụ văn hóa, nghệ thuật hoặc quyết định thành lập có chức năng hoạt động văn hóa, nghệ thuật của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Tổ chức nước ngoài phối hợp với tổ chức Việt Nam có đăng ký kinh doanh dịch vụ văn hóa, nghệ thuật hoặc quyết định thành lập có chức năng hoạt động văn hóa, nghệ thuật của cơ quan nhà nước có thẩm quyền để tổ chức cuộc thi tại Việt Nam.

Ngoài ra, Nghị định mới sửa đổi, bổ sung quy định về thẩm quyền cấp, thu hồi giấy phép tổ chức thi người đẹp và người mẫu, điều kiện thủ tục cấp giấy phép dự thi người đẹp, người mẫu quốc tế...

Người đẹp Oanh Yến tự hào dù 2 con vẫn đoạt vương miện “Hoa hậu Thế giới toàn cầu” tại Philippines.
Người đẹp Oanh Yến tự hào dù 2 con vẫn đoạt vương miện “Hoa hậu Thế giới toàn cầu” tại Philippines.

Những hình phạt quá nhẹ đã không đủ sức răn đe với những người đẹp khát thèm danh hiệu. Nhiều người cho rằng, để có thể ngăn chặn những hành vi cố tình thi chui chỉ có thể là những hình phạt xứng đáng. Bên cạnh phạt tiền, những người đẹp dự thi không xin phép có thể bị cấm diễn, không được xuất hiện trên các phương tiện truyền thông, thậm chí có thể bị cấm xuất cảnh nếu tiếp tục tái phạm.

Bên cạnh đó, một số ý kiến cũng cho rằng để hạn chế nạn thi không xin phép cần mở cơ hội cho các người đẹp Việt. Nếu có điều kiện, chúng ta nên có Hội đồng thẩm định các cuộc thi nhan sắc quốc tế để có thể có nhiều hơn 3 cuộc thi như hiện nay. Như thế, cũng là một cách để nhan sắc Việt có cơ hội giao lưu, tham gia các cuộc thi nhan sắc phạm vi ngoài lãnh thổ nhưng vẫn kiểm soát được chất lượng cuộc thi. Và điều quan trọng là nâng cao ý thức cho tất cả những người đẹp tham gia các cuộc thi này. Tham gia các cuộc thi nhan sắc không chỉ để khẳng định, tạo cơ hội tương lai cho bản thân mà phải có ý thức giữ gìn cũng như đóng góp trách nhiệm cho cộng đồng, đất nước.

Hy vọng với những quy định mới này, cơ quan quản lý văn hóa sẽ có hành lang pháp lý chặt chẽ hơn để xử lý mạnh tay những vi phạm và tái phạm trong lĩnh vực liên quan. Từ đó chấn chỉnh một cách quyết liệt sự bát nháo của lĩnh vực tổ chức biểu diễn xảy ra lâu nay.

Tuy nhiên, để thực thi Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 79/2012/NĐ - CP thì thời gian tới, Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch còn phải sửa đổi cả Nghị định 158 về xử phạt hành chính trong lĩnh vực biểu diễn nghệ thuật. Chỉ có sự chặt chẽ và đồng bộ của các quy định mới có thể giúp chúng ta xác lập được những danh hiệu xứng đáng và lành mạnh hóa môi trường biểu diễn.

Khánh Thảo

Các tin khác

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Tin vui cho những nghệ sĩ âm nhạc dân tộc Việt Nam là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phê duyệt đề án xây dựng Dàn nhạc Dân tộc Quốc gia Việt Nam vào ngày 22/4/2026 với quyết tâm triển khai ngay trong năm nay và dự kiến tổng kết vào năm 2031. Đây là một quyết định đúng đắn (dù hơi muộn) và cho thấy rõ chủ trương đầu tư cho phát triển văn hóa trong giai đoạn hiện tại.

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Thành phố Hồ Chí Minh sẽ đẩy mạnh việc quảng bá, giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu thuộc các loại hình ca múa nhạc, kịch nói, cải lương, hát bội, xiếc, múa rối.

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Nỗi sợ lớn nhất của tôi là gì? Là không gì cả. Phần lớn thời gian của tôi được dành để nỗ lực chứng minh rằng mình đáng được nhớ đến. Làm việc chăm chỉ hơn, mơ lớn hơn, nói “có” với những cơ hội - kể cả khi chúng vắt kiệt mình.

Kiến tạo văn hóa số

Kiến tạo văn hóa số

Người viết cho rằng: AI tạo sinh có thể cắt ghép, được dựng nên những hiện thực chưa từng có theo ý muốn của chúng ta. Giờ đây, thay vì nheo mặt để nhận diện tem mác, dấu hiệu hàng fake trên hàng hóa thì đến lúc đắn đo trước những tác phẩm: Liệu bài thơ này, bản nhạc kia, bức tranh nọ... có dấu hiệu can thiệp của AI hay không? Chúng ta sống với AI hay chúng ta sống bằng AI? Một câu hỏi khó trả lời.

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Trong tháng 3/2026 vừa qua, số lượng các bản ghi âm bị từ chối phát hành qua nền tảng Tunecore của Công ty Believe đột nhiên tăng vọt. Và, tất cả những bản phát hành bị từ chối ấy đều có một điểm chung: đó là những bản nhạc được tạo ra bởi AI.

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân đã thành công tốt đẹp vào ngày 17/4, song báo chí trong và ngoài nước vẫn tiếp tục có nhiều bài viết đặc sắc, khẳng định quan hệ truyền thống gắn bó mật thiết giữa hai Đảng và nhân dân hai nước Việt Nam - Trung Quốc cũng như tầm nhìn, định hướng trong việc nâng tầm kết nối chiến lược giai đoạn phát triển mới.

Mệnh lệnh của niềm tin

Mệnh lệnh của niềm tin

Hôm nay, cũng như mọi ngày, tôi dậy rất sớm, ngồi bên ly cà phê và lướt nhanh trên màn hình smartphone. Có lẽ, giờ này nhiều người cũng giống tôi tìm sự khởi đầu cho ngày mới bằng việc nhật tin tức sau một đêm - nguồn năng lượng mới từ sự trong trẻo tinh khôi của thiên nhiên và sự hào hứng của tinh thần.

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Tin vui cho giới làm phim Việt là tính đến trưa 10/4, theo thống kê của Box Office Vietnam (BOVN - trang web độc lập chuyên tổng hợp, phân tích và thống kê dữ liệu doanh thu phòng vé, số lượng vé và suất chiếu trên toàn lãnh thổ Việt Nam), phim "Hẹn em ngày nhật thực" của đạo diễn Lê Thiện Viễn đã thu về hơn 81 tỉ đồng sau khi bắt đầu công chiếu từ cuối tháng 3 và vẫn đang giữ vững vị trí đầu bảng xếp hạng doanh thu phòng vé Việt (tính theo ngày).

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Chuyện ồn ào trên mạng xã hội liên quan đến nữ ca sĩ Thiện Nhân và gia đình của cô chắc chắn là một chuyện không vui chút nào, đặc biệt là khi soi chiếu bằng các giá trị văn hóa Á Đông vốn coi trọng nền tảng tình cảm gia đình, quyến thuộc hơn là tài sản.

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

Gần đây trong tiếng Việt có từ mới “GATO” nhanh chóng trở nên phổ biến. Viết tắt của “ghen ăn tức ở”, dịch sang tiếng Tây, tương đương từ “đố kỵ” - một trạng thái cảm xúc tiêu cực, khó chịu, ghen ghét, cay cú trước thành công, danh tiếng người khác.

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Trong bối cảnh văn hóa đọc Việt Nam đang chứng kiến những chuyển động chưa từng có, một hiện tượng nổi bật là sự trỗi dậy mạnh mẽ của sách ngoại văn, đặc biệt là qua các hiệu sách độc lập (indie) có giám tuyển. Không chỉ phản ánh nhu cầu cập nhật tri thức toàn cầu của lớp độc giả trẻ, hiện tượng này còn đặt ra những câu hỏi mang tính chiến lược về con đường đưa văn chương Việt Nam ra thế giới.

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh ban hành văn bản chấn chỉnh hoạt động biểu diễn, trong đó nhấn mạnh yêu cầu chấm dứt tình trạng hát nhép trên sân khấu. Việc này đã nhận được sự đồng thuận cao, không chỉ từ phía những nhà quản lý văn hóa mà cả với những người trực tiếp hoạt động biểu diễn, doanh nghiệp tổ chức biểu diễn.

AI - Tìm đâu ra người thật?

AI - Tìm đâu ra người thật?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang thay đổi cách sách đi từ tay tác giả đến bạn đọc từ khâu sáng tác và biên tập đến in ấn và marketing. Không phải ai cũng hoan nghênh sự thay đổi này, và quả thực là ngoài một số lợi ích nhất định, việc sử dụng AI tràn lan cũng đem lại nhiều vấn đề làm đau đầu các nhà xuất bản, đơn cử như việc con người để cho AI thay thế tác giả và biên dịch viên.

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Trong đám tang nhà thơ Đàm Khánh Phương tại nhà tang lễ Đức Giang hôm ấy, ngoài nhà thơ Nguyễn Quang Thiều - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam - có mặt và sau đó đọc điếu văn - tôi thấy không nhiều các nhà văn, nhà thơ khác đến đưa tiễn. Phương ít bạn, hay là khi khỏe mạnh, Phương đã có những điều làm bạn bè khó cảm thông?  

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Năm 2001, đạo diễn Steven Spielberg ra mắt bộ phim “A.I. - Artificial Intelligence”, kể về cậu bé robot David được lập trình để yêu thương vô điều kiện. Khi người mẹ nuôi bỏ rơi cậu giữa rừng, David bắt đầu hành trình 2000 năm đi tìm một ngày được sống bên bà. Khi những sinh vật tiến hóa đánh thức cậu giữa tàn tích băng giá, điều David xin không phải tri thức hay quyền năng, mà chỉ là một ngày được yêu thương.

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Động viên đội ngũ văn nghệ sĩ sáng tạo luôn là một trong những chủ trương nhất quán của Đảng, Nhà nước ta trong quá trình xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Văn hóa soi đường quy hoạch

Văn hóa soi đường quy hoạch

Gần đây, có hai sự việc nhận được khá nhiều sự quan tâm của dư luận, và vẻ bề ngoài, hai sự việc ấy không hoàn toàn liên quan tới nhau nhưng sâu trong bản chất, chúng lại có một điểm chung.

Sống để kết nối yêu thương

Sống để kết nối yêu thương

Sống là để kết nối những yêu thương, bởi cuộc sống có biết bao nhiêu điều đáng yêu mà chúng ta không thể kể tên hết được. Đó là một cảm nhận của người viết có được mỗi khi quan sát và lắng nghe từng thanh âm của cuộc đời. Dẫu biết hằng ngày vẫn xuất hiện cái ác, cái xấu nhưng còn có biết bao người tốt, bao hành động cao cả.

“Cái chết” của sách bìa mềm

“Cái chết” của sách bìa mềm

Cuộc cách mạng văn học hiện đại có sự đóng góp không hề nhỏ của sách bìa mềm. Những quyển sách bìa mềm được bày bán khắp mọi nơi với giá cả phải chăng đã đưa văn học đến với tất cả mọi thành phần trong xã hội.

Quyết liệt phát triển văn hóa

Quyết liệt phát triển văn hóa

Diễn biến mới nhất của việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, do Tổng Bí thư Tô Lâm thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành ngày 7/1/2026, đó là Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam đã có cuộc họp đầu tiên, trong tuần qua, với nhiều nội dung quan trọng.