Khi nghệ sĩ đồng hành cùng các vấn đề xã hội

"Rượu bia tối kỵ lái xe" và "Dặn chồng chớ uống rượu bia" là 2 MV mà nhóm Xẩm Hà Thành vừa thực hiện với mục tiêu góp phần nâng cao ý thức của người dân khi tham gia giao thông.

Trước đó, có không ít MV ca nhạc lên án nạn xâm hại tình dục trẻ em, bạo hành phụ nữ hay kêu gọi bảo vệ môi trường đã được các nghệ sĩ cho ra mắt khán giả. Điều đó cho thấy ngày càng có nhiều nghệ sĩ quan tâm tới các vấn đề xã hội và tích cực lan tỏa thông điệp tích cực tới cộng đồng.

Thời gian qua, dư luận vô cùng bức xúc trước tình trạng lái xe sử dụng bia rượu khi điều khiển phương tiện tham gia giao thông gây ra nhiều vụ tai nạn thương tâm. Một loạt các biện pháp mạnh tay đã được các cơ quan chức năng đưa ra nhằm hạn chế tình trạng này.

Cùng trăn trở trước tình trạng này và không đứng ngoài cuộc nhóm xẩm Hà Thành ngay lập tức bắt tay vào thực hiện MV về đề tài an toàn giao thông. Xẩm Hà Thành từ lâu được biết tới là một nhóm nhạc rất tích cực trong việc giữ gìn, bảo vệ các giá trị văn hóa truyền thống. Bên cạnh việc thường xuyên biểu diễn không gian văn hóa phố cổ Hà Nội vào dịp cuối tuần thì nhóm thường xuyên đưa vào làn điệu xẩm những nội dung mới, phù hợp khán giả trẻ.

Một hình ảnh trong MV “Rượu bia tối kỵ lái xe” của nhóm xẩm Hà Thành.
Một hình ảnh trong MV “Rượu bia tối kỵ lái xe” của nhóm xẩm Hà Thành.

Nhạc sĩ, nhà báo Nguyễn Quang Long - Trưởng nhóm xẩm Hà Thành - luôn rất nhanh nhạy với các vấn đề của xã hội. Trong vấn nạn giao thông, anh cho rằng điểm mấu chốt là ý thức con người vì thế theo anh, cần phải cuốn hút giới trẻ và giới nghệ thuật vào việc tuyên truyền văn hóa giao thông. Vì thế, ngay lập tức, anh cùng các nghệ sĩ trong nhóm lên ý tưởng cho việc thực hiện MV xẩm về chủ đề an toàn giao thông.  "Rượu bia tối kỵ lái xe" và "Dặn chồng chớ uống rượu bia" là hai sản phẩm đầu tiên trong dự án tuyên truyền về văn hóa giao thông của nhóm.

"Dặn chồng chớ uống rượu bia" có phần lời là bài thơ dí dỏm và không kém phần gai góc, quyết liệt của nhà thơ Nguyễn Quang Hưng. Bài "Lái xe chớ có rượu bia" lại được nghệ sĩ Mai Tuyết Hoa tình cờ bắt gặp trên mạng. Hiện vẫn đang để khuyết danh tác giả. Nhóm xẩm cũng mong muốn nhận được hồi âm từ tác giả để bổ sung kịp thời tên tác giả khi sản phẩm ra mắt công chúng.

Về phần âm nhạc, cả hai bài xẩm đều khai thác yếu tố đặc trưng của xẩm là dí dỏm, hài hước nhưng truyền tải thông tin một cách trực tiếp. Nhạc sĩ Nguyễn Quang Long và nghệ sĩ Mai Tuyết Hoa trực tiếp lồng điệu để trở thành bài xẩm. Toàn bộ các thành viên trong nhóm đều tham gia trực tiếp vào công việc luyện tập, thu âm và ghi hình.

Trong tình trạng vấn đề giao thông đang nóng trên các diễn đàn như hiện nay thì việc ra MV xẩm thật sự độc đáo, thu hút sự quan tâm của đông đảo công chúng, sẽ  góp phần nâng cao ý thức người dân trong việc tham gia giao thông.

Nghệ sĩ là người của công chúng. Vì thế những hành động, quan điểm, thái độ của nghệ sĩ có tầm ảnh hưởng không nhỏ đến đông đảo công chúng. Việc thông qua nghệ sĩ và các sản phẩm nghệ thuật của họ để truyền tải một thông điệp nào đó luôn đạt được hiệu quả cao. Trong đó, âm nhạc là một loại hình nghệ thuật có khả năng kết nối con người, khơi nguồn cảm hứng và thôi thúc hành động khá hiệu quả. Nhiều năm qua, nghệ sĩ Thanh Bùi đã sử dụng âm nhạc như là một phương thức để đấu tranh cho vấn đề biến đổi khí hậu và ủng hộ năng lượng tái tạo.

Là thành viên của Việt Nam tham gia Globai Power Shift tại Thổ Nhĩ Kỳ năm 2013 anh đã làm cả hội nghị bất ngờ bằng ca khúc "350 Celebration". Sau đó, Thanh Bùi tham gia vào rất nhiều sự kiện, chiến dịch lớn như "Công dân thời khí hậu", "Việt Nam Power Shift", "Lễ hội hành động khí hậu "Power Up"...

Cuối năm 2018, Thanh Bùi ra MV "Rise for Climate" với mục tiêu truyền cảm hứng và khuyến khích hàng ngàn thanh niên Việt Nam bắt đầu các sáng kiến hạn chế biến đổi khí hậu và ủng hộ năng lượng tái tạo.

Chia sẻ trên báo chí, Thanh Bùi cho biết anh tin vào sức mạnh của âm nhạc và nghệ thuật trong việc truyền tải thông điệp đến công chúng. Bản thân anh có khát khao bảo vệ môi trường - điều có ảnh hưởng rất lớn đến tương lai của các con anh. Anh coi đó là trách nhiệm lớn lao của bản thân mình. Vì thế anh mong muốn MV sẽ góp phần nâng cao nhận thức về biến đổi khí hậu ở Việt Nam. Việc tham gia của nhiều người trẻ trong MV "Rise for Climate" nghệ sĩ Thanh Bùi hy vọng chúng ta có thể giáo dục và nâng cao nhận thức tốt cho các em trong vấn đề biến đổi khí hậu.

Cách đây không lâu, khi tình trạng xâm hại tình dục trẻ em gây bức xúc trong dư luận, dự án âm nhạc cộng đồng MV ca nhạc "Đừng để con một mình" (sáng tác: Trang Pháp) với sự góp mặt của 25 ca sĩ cùng nhiều diễn viên đã chính thức ra mắt trên kênh Youtube, Facebook. MV thể hiện rõ thông điệp mong muốn các bậc phụ huynh và tất cả mọi người, những người lớn hãy có trách nhiệm hơn trong việc chăm sóc, quan tâm tới đời sống tinh thần của con em mình, tạo ra môi trường an toàn, lành mạnh cho trẻ em.

MV “Đừng để con một mình” truyền thông điệp hãy quan tâm, bảo vệ trẻ em hơn nữa.
MV “Đừng để con một mình” truyền thông điệp hãy quan tâm, bảo vệ trẻ em hơn nữa.

Cũng dành cho trẻ em một sự quan tâm đặc biệt, ca sĩ Minh Quân cùng các nghệ sĩ Việt Nam thực hiện sản phẩm âm nhạc lên án mạnh mẽ vấn nạn bạo hành trẻ em với tên gọi "Giữ lấy tuổi thơ" (sáng tác Dương Trường Giang). MV đã nhận được sự quan tâm và tham gia của nhiều nghệ sĩ nổi tiếng: NSƯT Hồng Liên, NSND Tự Long, ca sĩ Dương Hoàng Yến, Bảo Trâm, MC Diễm Quỳnh, Quang Minh... MV "Giữ lấy tuổi thơ" ngay từ khi ra mắt đã tạo được hiệu ứng tốt với khán giả, lan tỏa tinh thần trách nhiệm của người lớn trong việc bảo vệ trẻ em khỏi những nguy cơ đáng tiếc.

Cũng với chủ đề này, trước đó, nhiều nghệ sĩ trong làng giải trí Việt cũng đã góp mặt trong MV "Xin lỗi con" (sáng tác Nguyễn Hải Phong). Bên cạnh sự những yêu thương dành cho các em nhỏ thì MV cũng đã nhắc nhở tất cả mọi người hãy dành cho các con sự quan tâm, đồng hành cùng con để tránh con khỏi những nguy cơ bị xâm hại tình dục. Hay, MV "Ước mơ con nhỏ bé" (nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung) qua tiếng hát của ca sĩ nhí Trang Thư là tiếng nói lên án vấn nạn bạo lực gia đình.

Album "Buông tay đi" của ca sĩ Phương Thanh lại là tiếng nói bảo vệ, bênh vực những người phụ nữ đang phải chịu cảnh bạo hành từ chính người chồng của mình. MV "Phê" của ca sĩ Duy Mạnh, MV cán mốc 6 triệu lượt xem trên youtube lại gửi gắm tới khán giả, đặc biệt là các bạn trẻ tác hại của việc sử dụng ma túy và hãy tránh xa trước khi quá muộn.

Có thể nói, ca sĩ Minh Quân là một trong những nghệ sĩ tích cực trong phong trào nâng cao ý thức cộng đồng thông qua các sản phẩm âm nhạc của mình. Khi dư luận dậy sóng với vấn đề chủ quyền biển đảo, Minh Quân cũng đã thực hiện MV "Việt Nam quê hương tôi" vô cùng tự hào, xúc động. MV đã lan tỏa niềm tự hào dân tộc, ý thức trách nhiệm của thế hệ trẻ với chủ quyền đất nước.

Mặc dù giới giải trí Việt vẫn còn những tình trạng đáng lên án như cố tình tạo scandal phản cảm, bất chấp làm mọi việc để nổi tiếng... thì một tín hiệu vui là ngày càng có nhiều nghệ sĩ quan tâm, thể hiện được ý thức trách nhiệm của mình với xã hội. Ý thức công dân của các nghệ sĩ không chỉ thể hiện trong lối sống lành mạnh, giữ vững đạo đức nghề nghiệp mà còn chủ động đưa vào trong sản phẩm nghệ thuật của mình.

So với những quy định, luật lệ khô cứng thì thông điệp gửi gắm qua các sản phẩm nghệ thuật sẽ dễ đi vào lòng người. Đặc biệt với các nghệ sĩ có lượng người hâm mộ đông đảo thì hiệu quả lan tỏa lại càng rộng rãi. Nhiều sản phẩm nghệ thuật lấy cảm hứng từ những vấn đề tưởng như khô khan nhưng vẫn hấp dẫn được khán giả nhờ tài năng, tâm huyết của các nghệ sĩ.

Những ca khúc viết về nỗi mất mát của con người trong hiểm họa thiên nhiên, nâng cao ý thức bảo vệ môi trường, những chương trình nghệ thuật kêu gọi hưởng ứng giờ trái đất, tiết kiệm năng lượng hay hưởng ứng tháng hành động quốc gia phòng, chống HIV/AIDS đã không còn là chuyện hiếm trong đời sống nghệ thuật.

Thực hiện những sản phẩm nghệ thuật về những vấn đề xã hội không hề dễ dàng nếu không muốn nói các nghệ sĩ đi vào con đường khó. Nhưng đó thực sự là điều cần được ủng hộ, cổ xúy để xã hội có thêm một phương thức truyền cảm hứng và kêu gọi mọi người chung tay xây dựng đời sống văn minh một cách hữu hiệu.

Khánh Thảo

Các tin khác

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Tin vui cho những nghệ sĩ âm nhạc dân tộc Việt Nam là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phê duyệt đề án xây dựng Dàn nhạc Dân tộc Quốc gia Việt Nam vào ngày 22/4/2026 với quyết tâm triển khai ngay trong năm nay và dự kiến tổng kết vào năm 2031. Đây là một quyết định đúng đắn (dù hơi muộn) và cho thấy rõ chủ trương đầu tư cho phát triển văn hóa trong giai đoạn hiện tại.

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Thành phố Hồ Chí Minh sẽ đẩy mạnh việc quảng bá, giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu thuộc các loại hình ca múa nhạc, kịch nói, cải lương, hát bội, xiếc, múa rối.

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Nỗi sợ lớn nhất của tôi là gì? Là không gì cả. Phần lớn thời gian của tôi được dành để nỗ lực chứng minh rằng mình đáng được nhớ đến. Làm việc chăm chỉ hơn, mơ lớn hơn, nói “có” với những cơ hội - kể cả khi chúng vắt kiệt mình.

Kiến tạo văn hóa số

Kiến tạo văn hóa số

Người viết cho rằng: AI tạo sinh có thể cắt ghép, được dựng nên những hiện thực chưa từng có theo ý muốn của chúng ta. Giờ đây, thay vì nheo mặt để nhận diện tem mác, dấu hiệu hàng fake trên hàng hóa thì đến lúc đắn đo trước những tác phẩm: Liệu bài thơ này, bản nhạc kia, bức tranh nọ... có dấu hiệu can thiệp của AI hay không? Chúng ta sống với AI hay chúng ta sống bằng AI? Một câu hỏi khó trả lời.

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Trong tháng 3/2026 vừa qua, số lượng các bản ghi âm bị từ chối phát hành qua nền tảng Tunecore của Công ty Believe đột nhiên tăng vọt. Và, tất cả những bản phát hành bị từ chối ấy đều có một điểm chung: đó là những bản nhạc được tạo ra bởi AI.

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân đã thành công tốt đẹp vào ngày 17/4, song báo chí trong và ngoài nước vẫn tiếp tục có nhiều bài viết đặc sắc, khẳng định quan hệ truyền thống gắn bó mật thiết giữa hai Đảng và nhân dân hai nước Việt Nam - Trung Quốc cũng như tầm nhìn, định hướng trong việc nâng tầm kết nối chiến lược giai đoạn phát triển mới.

Mệnh lệnh của niềm tin

Mệnh lệnh của niềm tin

Hôm nay, cũng như mọi ngày, tôi dậy rất sớm, ngồi bên ly cà phê và lướt nhanh trên màn hình smartphone. Có lẽ, giờ này nhiều người cũng giống tôi tìm sự khởi đầu cho ngày mới bằng việc nhật tin tức sau một đêm - nguồn năng lượng mới từ sự trong trẻo tinh khôi của thiên nhiên và sự hào hứng của tinh thần.

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Tin vui cho giới làm phim Việt là tính đến trưa 10/4, theo thống kê của Box Office Vietnam (BOVN - trang web độc lập chuyên tổng hợp, phân tích và thống kê dữ liệu doanh thu phòng vé, số lượng vé và suất chiếu trên toàn lãnh thổ Việt Nam), phim "Hẹn em ngày nhật thực" của đạo diễn Lê Thiện Viễn đã thu về hơn 81 tỉ đồng sau khi bắt đầu công chiếu từ cuối tháng 3 và vẫn đang giữ vững vị trí đầu bảng xếp hạng doanh thu phòng vé Việt (tính theo ngày).

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Chuyện ồn ào trên mạng xã hội liên quan đến nữ ca sĩ Thiện Nhân và gia đình của cô chắc chắn là một chuyện không vui chút nào, đặc biệt là khi soi chiếu bằng các giá trị văn hóa Á Đông vốn coi trọng nền tảng tình cảm gia đình, quyến thuộc hơn là tài sản.

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

Gần đây trong tiếng Việt có từ mới “GATO” nhanh chóng trở nên phổ biến. Viết tắt của “ghen ăn tức ở”, dịch sang tiếng Tây, tương đương từ “đố kỵ” - một trạng thái cảm xúc tiêu cực, khó chịu, ghen ghét, cay cú trước thành công, danh tiếng người khác.

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Trong bối cảnh văn hóa đọc Việt Nam đang chứng kiến những chuyển động chưa từng có, một hiện tượng nổi bật là sự trỗi dậy mạnh mẽ của sách ngoại văn, đặc biệt là qua các hiệu sách độc lập (indie) có giám tuyển. Không chỉ phản ánh nhu cầu cập nhật tri thức toàn cầu của lớp độc giả trẻ, hiện tượng này còn đặt ra những câu hỏi mang tính chiến lược về con đường đưa văn chương Việt Nam ra thế giới.

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh ban hành văn bản chấn chỉnh hoạt động biểu diễn, trong đó nhấn mạnh yêu cầu chấm dứt tình trạng hát nhép trên sân khấu. Việc này đã nhận được sự đồng thuận cao, không chỉ từ phía những nhà quản lý văn hóa mà cả với những người trực tiếp hoạt động biểu diễn, doanh nghiệp tổ chức biểu diễn.

AI - Tìm đâu ra người thật?

AI - Tìm đâu ra người thật?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang thay đổi cách sách đi từ tay tác giả đến bạn đọc từ khâu sáng tác và biên tập đến in ấn và marketing. Không phải ai cũng hoan nghênh sự thay đổi này, và quả thực là ngoài một số lợi ích nhất định, việc sử dụng AI tràn lan cũng đem lại nhiều vấn đề làm đau đầu các nhà xuất bản, đơn cử như việc con người để cho AI thay thế tác giả và biên dịch viên.

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Trong đám tang nhà thơ Đàm Khánh Phương tại nhà tang lễ Đức Giang hôm ấy, ngoài nhà thơ Nguyễn Quang Thiều - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam - có mặt và sau đó đọc điếu văn - tôi thấy không nhiều các nhà văn, nhà thơ khác đến đưa tiễn. Phương ít bạn, hay là khi khỏe mạnh, Phương đã có những điều làm bạn bè khó cảm thông?  

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Năm 2001, đạo diễn Steven Spielberg ra mắt bộ phim “A.I. - Artificial Intelligence”, kể về cậu bé robot David được lập trình để yêu thương vô điều kiện. Khi người mẹ nuôi bỏ rơi cậu giữa rừng, David bắt đầu hành trình 2000 năm đi tìm một ngày được sống bên bà. Khi những sinh vật tiến hóa đánh thức cậu giữa tàn tích băng giá, điều David xin không phải tri thức hay quyền năng, mà chỉ là một ngày được yêu thương.

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Động viên đội ngũ văn nghệ sĩ sáng tạo luôn là một trong những chủ trương nhất quán của Đảng, Nhà nước ta trong quá trình xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Văn hóa soi đường quy hoạch

Văn hóa soi đường quy hoạch

Gần đây, có hai sự việc nhận được khá nhiều sự quan tâm của dư luận, và vẻ bề ngoài, hai sự việc ấy không hoàn toàn liên quan tới nhau nhưng sâu trong bản chất, chúng lại có một điểm chung.

Sống để kết nối yêu thương

Sống để kết nối yêu thương

Sống là để kết nối những yêu thương, bởi cuộc sống có biết bao nhiêu điều đáng yêu mà chúng ta không thể kể tên hết được. Đó là một cảm nhận của người viết có được mỗi khi quan sát và lắng nghe từng thanh âm của cuộc đời. Dẫu biết hằng ngày vẫn xuất hiện cái ác, cái xấu nhưng còn có biết bao người tốt, bao hành động cao cả.

“Cái chết” của sách bìa mềm

“Cái chết” của sách bìa mềm

Cuộc cách mạng văn học hiện đại có sự đóng góp không hề nhỏ của sách bìa mềm. Những quyển sách bìa mềm được bày bán khắp mọi nơi với giá cả phải chăng đã đưa văn học đến với tất cả mọi thành phần trong xã hội.

Quyết liệt phát triển văn hóa

Quyết liệt phát triển văn hóa

Diễn biến mới nhất của việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, do Tổng Bí thư Tô Lâm thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành ngày 7/1/2026, đó là Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam đã có cuộc họp đầu tiên, trong tuần qua, với nhiều nội dung quan trọng.