Khi đồng tiền làm tha hóa lương tâm?

Trục lợi chính sách, dù là bất cứ chính sách gì đã là sự tàn tệ, nhưng việc trục lợi chế độ dành cho thương binh, liệt sĩ, gia đình có công với cách mạng, nạn nhân chất độc da cam… trong trường hợp này còn là sự bất nhân và vô ơn... 

Trong suốt chặng đường lịch sử dựng nước và giữ nước, trải qua bao thăng trầm, ngọn lửa của tinh thần yêu nước luôn tỏa sáng trên con đường đi lên của đất nước. Ở mỗi chặng đường, cả dân tộc dốc lòng, các thế hệ nối tiếp nhau gìn giữ giang sơn bờ cõi. Cuộc chiến đấu bền bỉ và kiên cường ấy đã tôi luyện, hun đúc dân tộc Việt Nam thành một dân tộc anh hùng, tạo ra sức mạnh của tinh thần đoàn kết, tương thân, tương ái được lưu truyền cho tới ngày nay.

Được Đảng, Nhà nước và nhân dân phát huy bằng nhiều việc làm từ thiện, nhân đạo để khơi dậy lòng nhân ái, tình yêu thương, sẻ chia ở mỗi con người Việt Nam mà câu ca dao từ ngàn đời còn vang vọng trong mỗi trái tim người con đất Việt:

Bầu ơi thương lấy bí cùng
Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn.

Việc tri ân các Anh hùng - Liệt sĩ, các thương, bệnh binh và gia đình chính sách luôn được Đảng, Nhà nước và cả xã hội quan tâm, cùng nhau góp sức để làm vơi đi những nỗi đau mất mát. Ấy vậy mà vừa mới đây thôi, Hội Chiến sĩ bảo vệ Thành cổ Quảng Trị năm 1972 đã bị phanh phui việc khai khống cất bốc hơn 400 hài cốt liệt sĩ để nhận hỗ trợ, tài trợ của các tổ chức, cá nhân.

Phiên tòa xét xử “Cậu Thủy” và đồng bọn làm giả hài cốt liệt sĩ.
Phiên tòa xét xử “Cậu Thủy” và đồng bọn làm giả hài cốt liệt sĩ.

Còn trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh, tính đến tháng 6-2019, có đến 319 người bị đình chỉ chế độ đãi ngộ do khai man, giả mạo hồ sơ để được hưởng chế độ chính sách về thương binh, chất độc hóa học hàng tháng, số tiền đề nghị thu hồi lên đến trên 50 tỷ đồng.

Tháng 3-2019, tại thành phố Quảng Ngãi, cơ quan chức năng kiểm tra sơ bộ ban đầu đã phát hiện có 33/104 thương binh không sinh sống trên địa bàn, nhưng từ năm 2006 đến nay vẫn nhận tiền, chế độ, tiền quà Tết… (có người khác ký nhận thay). Tính ra số tiền mà ngân sách đã chi trả những năm qua cho 33 thương binh trên lên đến con số hàng tỷ đồng.

Câu hỏi được đặt ra là: Tại sao các vi phạm nghiêm trọng xảy ra trong thời gian dài và số lượng lớn như vậy mà các địa phương lại không phát hiện ra? Tại sao quy trình xác nhận thương binh, người có công rất chặt chẽ, qua nhiều khâu và nhiều cơ quan có thẩm quyền mà vẫn để "lọt lưới" nhiều đến vậy? Bản thân các đối tượng vi phạm chính sách, khai man có thể tự làm giả hồ sơ hay không? Có hay không sự câu kết, tiếp tay, đồng lõa của cán bộ có thẩm quyền trong trường hợp này? phải chăng đồng tiền có thể "ăn" mất lương tâm con người…?

Nhìn lại hai cuộc chiến tranh chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ thì ở đồng bằng Bắc Bộ, hầu như gia đình nào cũng có người cầm súng ra mặt trận và làng nào cũng có nghĩa trang liệt sĩ. Khi cầm súng chiến đấu, ai cũng có một mong muốn cháy bỏng là thế hệ sau được sống trong hòa bình và có một cuộc sống đầm ấm, yên vui.

Trước khi lên đường đánh giặc, họ chỉ gói ghém cho mình một mơ ước giản dị, là hết chiến tranh sẽ về quê đi cày trên cánh đồng làng, là người công nhân miệt mài lao động trên các công trường, nhà máy, hay trở lại trường học làm nốt những bài thi còn bỏ dở.

Sau hai cuộc chiến, hàng triệu ước mơ đã khép lại, còn những người trở về, không ít trong số đó mang trên mình thương tật suốt đời. Người may mắn có được một tổ ấm trong sự thương yêu đùm bọc của gia đình và sự sẻ chia của bạn bè, làng xóm. Những đồng tiền tích cóp được từ lao động của họ phải chia thành nhiều phần, đồng dành cho cha già, mẹ héo, đồng cho con đi học, đồng giỗ, đồng tết, đồng khóc, đồng cười và có cả đồng tiền đóng góp với xóm làng, họ mạc khi có việc.

Sau những lũy tre làng, hay nơi ồn ào phố thị, vẫn còn đó biết bao gia đình thương binh, liệt sĩ, con em những người lính bị nhiễm chất độc da cam cuộc sống vẫn còn gian khó. Chế độ, chính sách của Đảng, Nhà nước, sự ủng hộ vật chất của cộng đồng xã hội cũng chỉ phần nào động viên để họ có thêm nghị lực vượt qua khó khăn trong cuộc sống.

Trục lợi chính sách, dù là bất cứ chính sách gì đã là sự tàn tệ, nhưng việc trục lợi chế độ dành cho thương binh, liệt sĩ, gia đình có công với cách mạng, nạn nhân chất độc da cam… trong trường hợp này còn là sự bất nhân và vô ơn. Chỉ những kẻ vong ân, bội nghĩa với xương máu của các anh hùng liệt sĩ, những con người đã hy sinh vì sự tồn vong của đất nước mới tự hạ thấp nhân phẩm và lòng tự trọng để cầm những đồng tiền trợ cấp, nhận thêm nhiều chế độ ưu đãi như: Con cái được cộng điểm khi thi đại học, chế độ khám, chữa bệnh; ưu đãi việc làm, vay tiền làm kinh tế…

Hành vi trên đã làm dư luận xã hội phẫn nộ không chỉ vì một lượng tiền lớn của Nhà nước, của nhân dân bị chiếm đoạt, bị mất mát, nó còn làm tổn thương những người có công, mà lớn hơn cả là đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", "Đói cho sạch, rách cho thơm" của dân tộc bị xâm hại, bị chà đạp. 

Xin nhớ rằng, những hành vi ăn chặn tiền của các cá nhân, gia đình chính sách, làm giả hồ sơ thương binh, liệt sĩ, nạn nhân chất độc gia cam để trục lợi thì không chỉ người dương, mà cả người âm cũng không bao giờ tha thứ!

Cù Tất Dũng

Các tin khác

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Tin vui cho những nghệ sĩ âm nhạc dân tộc Việt Nam là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phê duyệt đề án xây dựng Dàn nhạc Dân tộc Quốc gia Việt Nam vào ngày 22/4/2026 với quyết tâm triển khai ngay trong năm nay và dự kiến tổng kết vào năm 2031. Đây là một quyết định đúng đắn (dù hơi muộn) và cho thấy rõ chủ trương đầu tư cho phát triển văn hóa trong giai đoạn hiện tại.

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Thành phố Hồ Chí Minh sẽ đẩy mạnh việc quảng bá, giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu thuộc các loại hình ca múa nhạc, kịch nói, cải lương, hát bội, xiếc, múa rối.

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Nỗi sợ lớn nhất của tôi là gì? Là không gì cả. Phần lớn thời gian của tôi được dành để nỗ lực chứng minh rằng mình đáng được nhớ đến. Làm việc chăm chỉ hơn, mơ lớn hơn, nói “có” với những cơ hội - kể cả khi chúng vắt kiệt mình.

Kiến tạo văn hóa số

Kiến tạo văn hóa số

Người viết cho rằng: AI tạo sinh có thể cắt ghép, được dựng nên những hiện thực chưa từng có theo ý muốn của chúng ta. Giờ đây, thay vì nheo mặt để nhận diện tem mác, dấu hiệu hàng fake trên hàng hóa thì đến lúc đắn đo trước những tác phẩm: Liệu bài thơ này, bản nhạc kia, bức tranh nọ... có dấu hiệu can thiệp của AI hay không? Chúng ta sống với AI hay chúng ta sống bằng AI? Một câu hỏi khó trả lời.

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Trong tháng 3/2026 vừa qua, số lượng các bản ghi âm bị từ chối phát hành qua nền tảng Tunecore của Công ty Believe đột nhiên tăng vọt. Và, tất cả những bản phát hành bị từ chối ấy đều có một điểm chung: đó là những bản nhạc được tạo ra bởi AI.

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân đã thành công tốt đẹp vào ngày 17/4, song báo chí trong và ngoài nước vẫn tiếp tục có nhiều bài viết đặc sắc, khẳng định quan hệ truyền thống gắn bó mật thiết giữa hai Đảng và nhân dân hai nước Việt Nam - Trung Quốc cũng như tầm nhìn, định hướng trong việc nâng tầm kết nối chiến lược giai đoạn phát triển mới.

Mệnh lệnh của niềm tin

Mệnh lệnh của niềm tin

Hôm nay, cũng như mọi ngày, tôi dậy rất sớm, ngồi bên ly cà phê và lướt nhanh trên màn hình smartphone. Có lẽ, giờ này nhiều người cũng giống tôi tìm sự khởi đầu cho ngày mới bằng việc nhật tin tức sau một đêm - nguồn năng lượng mới từ sự trong trẻo tinh khôi của thiên nhiên và sự hào hứng của tinh thần.

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Tin vui cho giới làm phim Việt là tính đến trưa 10/4, theo thống kê của Box Office Vietnam (BOVN - trang web độc lập chuyên tổng hợp, phân tích và thống kê dữ liệu doanh thu phòng vé, số lượng vé và suất chiếu trên toàn lãnh thổ Việt Nam), phim "Hẹn em ngày nhật thực" của đạo diễn Lê Thiện Viễn đã thu về hơn 81 tỉ đồng sau khi bắt đầu công chiếu từ cuối tháng 3 và vẫn đang giữ vững vị trí đầu bảng xếp hạng doanh thu phòng vé Việt (tính theo ngày).

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Chuyện ồn ào trên mạng xã hội liên quan đến nữ ca sĩ Thiện Nhân và gia đình của cô chắc chắn là một chuyện không vui chút nào, đặc biệt là khi soi chiếu bằng các giá trị văn hóa Á Đông vốn coi trọng nền tảng tình cảm gia đình, quyến thuộc hơn là tài sản.

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

Gần đây trong tiếng Việt có từ mới “GATO” nhanh chóng trở nên phổ biến. Viết tắt của “ghen ăn tức ở”, dịch sang tiếng Tây, tương đương từ “đố kỵ” - một trạng thái cảm xúc tiêu cực, khó chịu, ghen ghét, cay cú trước thành công, danh tiếng người khác.

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Trong bối cảnh văn hóa đọc Việt Nam đang chứng kiến những chuyển động chưa từng có, một hiện tượng nổi bật là sự trỗi dậy mạnh mẽ của sách ngoại văn, đặc biệt là qua các hiệu sách độc lập (indie) có giám tuyển. Không chỉ phản ánh nhu cầu cập nhật tri thức toàn cầu của lớp độc giả trẻ, hiện tượng này còn đặt ra những câu hỏi mang tính chiến lược về con đường đưa văn chương Việt Nam ra thế giới.

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh ban hành văn bản chấn chỉnh hoạt động biểu diễn, trong đó nhấn mạnh yêu cầu chấm dứt tình trạng hát nhép trên sân khấu. Việc này đã nhận được sự đồng thuận cao, không chỉ từ phía những nhà quản lý văn hóa mà cả với những người trực tiếp hoạt động biểu diễn, doanh nghiệp tổ chức biểu diễn.

AI - Tìm đâu ra người thật?

AI - Tìm đâu ra người thật?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang thay đổi cách sách đi từ tay tác giả đến bạn đọc từ khâu sáng tác và biên tập đến in ấn và marketing. Không phải ai cũng hoan nghênh sự thay đổi này, và quả thực là ngoài một số lợi ích nhất định, việc sử dụng AI tràn lan cũng đem lại nhiều vấn đề làm đau đầu các nhà xuất bản, đơn cử như việc con người để cho AI thay thế tác giả và biên dịch viên.

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Trong đám tang nhà thơ Đàm Khánh Phương tại nhà tang lễ Đức Giang hôm ấy, ngoài nhà thơ Nguyễn Quang Thiều - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam - có mặt và sau đó đọc điếu văn - tôi thấy không nhiều các nhà văn, nhà thơ khác đến đưa tiễn. Phương ít bạn, hay là khi khỏe mạnh, Phương đã có những điều làm bạn bè khó cảm thông?  

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Năm 2001, đạo diễn Steven Spielberg ra mắt bộ phim “A.I. - Artificial Intelligence”, kể về cậu bé robot David được lập trình để yêu thương vô điều kiện. Khi người mẹ nuôi bỏ rơi cậu giữa rừng, David bắt đầu hành trình 2000 năm đi tìm một ngày được sống bên bà. Khi những sinh vật tiến hóa đánh thức cậu giữa tàn tích băng giá, điều David xin không phải tri thức hay quyền năng, mà chỉ là một ngày được yêu thương.

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Động viên đội ngũ văn nghệ sĩ sáng tạo luôn là một trong những chủ trương nhất quán của Đảng, Nhà nước ta trong quá trình xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Văn hóa soi đường quy hoạch

Văn hóa soi đường quy hoạch

Gần đây, có hai sự việc nhận được khá nhiều sự quan tâm của dư luận, và vẻ bề ngoài, hai sự việc ấy không hoàn toàn liên quan tới nhau nhưng sâu trong bản chất, chúng lại có một điểm chung.

Sống để kết nối yêu thương

Sống để kết nối yêu thương

Sống là để kết nối những yêu thương, bởi cuộc sống có biết bao nhiêu điều đáng yêu mà chúng ta không thể kể tên hết được. Đó là một cảm nhận của người viết có được mỗi khi quan sát và lắng nghe từng thanh âm của cuộc đời. Dẫu biết hằng ngày vẫn xuất hiện cái ác, cái xấu nhưng còn có biết bao người tốt, bao hành động cao cả.

“Cái chết” của sách bìa mềm

“Cái chết” của sách bìa mềm

Cuộc cách mạng văn học hiện đại có sự đóng góp không hề nhỏ của sách bìa mềm. Những quyển sách bìa mềm được bày bán khắp mọi nơi với giá cả phải chăng đã đưa văn học đến với tất cả mọi thành phần trong xã hội.

Quyết liệt phát triển văn hóa

Quyết liệt phát triển văn hóa

Diễn biến mới nhất của việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, do Tổng Bí thư Tô Lâm thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành ngày 7/1/2026, đó là Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam đã có cuộc họp đầu tiên, trong tuần qua, với nhiều nội dung quan trọng.