Khi di sản không còn cơ hội để bảo tồn

Ở Nam Bộ nói chung, TP. Hồ Chí Minh nói riêng vẫn đang có nghịch lý diễn ra, người có chút ít tiền bạc và hiểu biết về thẩm mỹ, khi làm nhà mới thì thích làm nhà giả cổ hoặc chạy đôn chạy đáo khắp nơi tìm mua xác nhà cổ về phục chế, dựng lại. Trong khi chủ nhân thực sự của nhiều ngôi nhà cổ đó lại “ghẻ lạnh” với chính nơi cư trú của bao thế hệ gia đình.

Những ngôi nhà cổ trở thành phim trường

Theo điều tra của Trung tâm Nghiên cứu đô thị và Phát triển, thành phố còn không đến 10 ngôi nhà cổ dân gian truyền thống giữ được tương đối nguyên vẹn kiến trúc ban đầu của nó. Ở thị trấn Nhà Bè có nhà của bà Trần Thị Kim Hồng và nhà ông Nguyễn Kim Chung. Hai ngôi nhà cổ này được gia đình chăm sóc, giữ gìn, kể cả các đồ xưa trong nhà còn lưu giữ tương đối nguyên vẹn.

Vì thế mà nhiều năm qua hai ngôi nhà này còn được biết đến như “phim trường” của giới làm phim lịch sử. Bộ phim “Con thú tật nguyền”, “Dòng sông không quên”, “Mùa nước nổi”, “Ngọn cỏ gió đùa” và “Người Bình Xuyên”... đều có những cảnh quay ở đây.

Ở huyện Bình Chánh còn căn nhà cổ của ông Huỳnh Kim Phú, được xây dựng từ năm 1885. Ngôi nhà này không chỉ có kiến trúc cổ xưa mà còn mang dấu ấn lịch sử trong những năm kháng chiến chống Pháp. Một số cán bộ trong Ủy ban Kháng chiến Nam Bộ khi đó như GS. Trần Văn Giàu, GS. Nguyễn Văn Chì, Ung Văn Khiêm, Huỳnh Văn Vàng... xem ngôi nhà này như là điểm dừng chân trong quá trình công tác.

Nội thất ngôi nhà cổ của ông Nguyễn Văn Giác.
Nội thất ngôi nhà cổ của ông Nguyễn Văn Giác.

Tại thị trấn Hóc Môn có ngôi nhà cổ của bà Ngô Thị Anh Đào. Ngôi nhà này được xây dựng từ cuối thế kỷ 19 ở Biên Hòa, Đồng Nai. Năm 1942, chủ nhân chuyển toàn bộ khung nhà về địa chỉ hiện nay và được con cháu thay nhau chăm chút, giữ gìn nên còn khá nguyên vẹn.

Ở phường Tăng Nhơn Phú A, quận 9, có 2 ngôi nhà cổ nằm trong quy hoạch khu công nghệ cao của thành phố là nhà ông Huỳnh Hữu Thời và ông Nguyễn Văn Giác. Trong đó ngôi nhà cổ của ông Nguyễn Văn Giác được xây dựng vào năm 1883, có kiến trúc rất đẹp. Kể từ khi chính thức nằm trong quy hoạch khu công nghệ cao vào năm 2002, ngôi nhà bắt đầu thiếu đi bàn tay chăm sóc của chủ nhân nên nội thất dần bị hư hỏng, thất tán.

Đến nay, gần 20 năm sau song ngôi nhà trông bên ngoài vẫn còn khá nguyên vẹn. Toàn bộ nền nhà được lót bằng gạch lục giác màu đỏ, loại gạch này rất hiếm thấy trong những căn nhà cổ khác ở thành phố hiện nay. Cả hai ngôi nhà này có nhiều dấu hiệu cho thấy đang đứng trước nguy cơ biến mất trong nay mai nếu không được sự quan tâm kịp thời và đúng mức.

Tại hội thảo “Bảo tồn và phát triển di sản kiến trúc trong đô thị hiện đại” tổ chức vào trung tuần tháng 6 vừa qua tại TP. Hồ Chí Minh, tiến sĩ khảo cổ học Nguyễn Thị Hậu (Tổng Thư ký Hội Khoa học lịch sử thành phố) cho rằng trong cơn lốc đô thị hóa, nhiều di sản kiến trúc không còn cơ hội cất lên tiếng nói của lịch sử với thế hệ mai sau.

Sự biến mất của những ngôi biệt thự cổ ở TP. Hồ Chí Minh trong thời gian qua có điểm giống nhau, đó là sự biến dạng bởi tư duy sử dụng của những chủ nhân kế cận và sự buông lỏng quản lý, không hiểu hết giá trị thực sự của ngôi nhà cổ. Điều này đã tàn phá khủng khiếp kiến trúc cũng như giá trị lịch sử, văn hóa của công trình. Muốn bảo tồn, phát triển di sản thì việc đầu tiên phải thay đổi là từ nhận thức. Phải thấy di sản là bản sắc của đô thị, phá di sản thì đô thị không còn bản sắc, không thể phát triển văn hóa, du lịch.

Tinh hoa người thợ

Trở lại ngôi nhà của ông Nguyễn Văn Giác (1875-1970) được tạo dựng từ năm 1883, tọa lạc trong khuôn viên có diện tích gần 4.000 m2, đến thời điểm này đã ngoài trăm năm và được xem là ngôi nhà cổ còn sót lại đẹp nhất ở quận 9. Vào năm 2002, ngôi nhà này từng được Ban quản lý Di tích và Danh lam thắng cảnh TP Hồ Chí Minh cùng UBND quận 9 ra văn bản chỉ đạo phường Tăng Nhơn Phú A đưa vào danh sách di tích kiến trúc nghệ thuật cần bảo vệ và giữ gìn để chờ ý kiến Hội đồng Xét duyệt di tích cấp thành phố.

Hiện ngôi nhà được gia tộc họ Nguyễn ủy quyền cho ông Nguyễn Minh Luận là cháu nội của ông Giác trông coi. Ông Luận là một họa sĩ khá thành danh và có nhiều tác phẩm dự thi.

Theo ông Luận, cụ Giác ngày trước là bậc danh Nho, hiệu Tấn Minh, một gia tộc danh giá từ Thuận Hóa vào khai phá vùng đất Thủ Đức - Gia Định từ những năm 1820, đến năm 1883 thì tạo dựng ngôi nhà này. Ngôi nhà của cụ Giác được kể lại là cụ tự vẽ thiết kế rồi ra tận xứ Huế mời tốp thợ độ mươi người vào đây dựng. Sau mấy năm, dựng xong nhà, tốp thợ được ông Giác mời ở lại để cất tiếp ngôi đình làng Tăng Nhơn Phú (nay là Tăng Nhơn Phú A - NV), cách nhà ông Giác chừng 200 mét trên đất của quan phủ Khải.

Để xác thực điều này, chúng tôi được ông Ngô Minh Hùng, Trưởng Ban tổ chức đình Tăng Nhơn Phú A cho biết, ông Giác ngày trước còn được gọi là huyện Giác. Một hôm huyện Giác cùng quan phủ Khải (Đặng Trung Khải) thách đố nhau một người cho đất, một người cho tiền để xây cất đình làng cho lương dân.

Quan phủ Khải dẫn huyện Giác ra chỉ tay vào cuộc đất, nói: “Đất tao đó mày có giỏi thì bỏ tiền ra cất đình cho dân làng đi. Mày giàu có muốn xây dựng bao nhiêu thì xây...”. Thế là huyện Giác sẵn có tốp thợ từ Huế vào làm nhà cho ông cũng vừa xong liền xuất tiền cho xây dựng luôn đình Tăng Nhơn Phú A. Đình xây dựng khoảng 3 năm mới xong, không ai biết huyện Giác bỏ ra bao nhiêu tiền hay bao nhiêu giạ lúa nhưng nhiều người trong làng đồn đoán là ông bỏ ra một số tiền rất lớn.

Cũng theo ông Hùng, ngôi đình này nằm trong quy hoạch khu công nghệ cao cùng ngôi nhà của cụ Giác. Lúc đầu dự kiến giải tỏa nhưng về sau công nhận là di tích kiến trúc nghệ thuật cấp thành phố nên được giữ lại và sửa sang khang trang hơn trước nhiều.

Bà Nguyễn Minh Nhị, cháu nội ông Nguyễn Văn Giác.
Bà Nguyễn Minh Nhị, cháu nội ông Nguyễn Văn Giác.

Trở lại ngôi nhà cổ của ông Giác, theo quan sát của chúng tôi, toàn bộ ngôi nhà có diện tích xây cất gần 500m2 . Nhà có 3 gian 2 chái, tiêu biểu cho kiểu kiến trúc nhà rường Huế còn sót lại ở TP. Hồ Chí Minh nói riêng, khu vực Đông Nam Bộ nói chung. Anh Luận nói, ngày trước ngôi nhà như một bảo tàng đồ cổ thu nhỏ. Nhưng kể từ khi gia đình nhận được quyết định công bố quy hoạch khu công nghệ cao TP Hồ Chí Minh vào năm 2002, toàn bộ đồ vật như tủ thờ, bàn ghế, liễn đối, hoành phi... nhiều đời lưu giữ đã bắt đầu thất tán, lưu lạc, chỉ còn lại khung nhà không cửa nẻo, sớm chiều “trơ gan cùng tuế nguyệt”, đúng như lời người xưa nói “nhà hoang chết chủ”.

Toàn bộ khu nhà chính, Đông lang, Tây lang, nhà sau được bài trí theo hình chữ “khẩu”. Phần chính giữa chữ “khẩu” là khoảng trống được nhân tạo non bộ, hồ cá, cây hoa kiểng. Khuôn viên phía sau khu nhà có mạch nước phun lên từ lòng đất, tạo thành dòng suối nhỏ đủ nước tưới cho thảo mộc, kể cả vào mùa khô nắng hạn, làm xanh mát ngôi nhà cổ uy nghi. Đó là vào thời điểm chưa quy hoạch, còn giờ đây tất cả đã hoang tàn, đổ nát.

Theo ông Luận, từ khi có quy hoạch khu công nghệ cao thì một phần trong khuôn viên ngôi nhà cổ cho một hộ thuê làm xưởng sửa chữa cano. Hằng ngày bụi bặm từ xưởng bay phủ một lớp dày lên những vật dụng còn sót lại và gần như duy nhất trong nhà đó là bàn thờ cụ Giác. Thêm nữa, toàn bộ ngói ở ngôi nhà sau mấy năm thiếu bàn tay chăm sóc nên dần hư hại và có thể sập bất cứ lúc nào, cho nên một phần lớn ngói đã bị dỡ bỏ chỉ còn lại những cây đòn tay nằm chỏng chơ ngang dọc trên khung nhà trông giống thời bom đạn.

Người trông coi ngôi nhà nói dù rất muốn gìn giữ những gì còn sót lại của tổ tiên nhưng, do ngôi nhà đã công bố nằm trong quy hoạch gần 20 năm nay và đã nhận đền bù nên không thể trùng tu. Có điều lạ là từ ngày nhận tiền đền bù đến giờ hơn chục năm mà chẳng thấy ai yêu cầu mang xác nhà ra khỏi khu quy hoạch, phải chăng họ đã quy hoạch nhầm, anh Luận thắc mắc. Anh nói tiếp: “Hơn chục năm nay cả gia tộc họ Nguyễn đành xuôi tay đứng nhìn ngôi nhà của tổ tiên tan hoang trước mắt.

Dẫu biết rằng gia tộc không được phép níu giữ nhưng trong lòng vẫn còn le lói chút hy vọng nhà nước cho giữ lại ngôi nhà cổ để cùng với đình Tăng Nhơn Phú A tạo ra không gian văn hóa làng quê ngày trước còn sót lại rất mong manh, hơn thế nữa nó còn là chứng tích cho thuở đầu lập nghiệp của tổ tiên ở vùng đất Gia Định năm xưa. Nếu nhà nước cho giữ lại ngôi nhà, gia đình sẵn sàng và bảo đảm có đủ điều kiện phục dựng, tu bổ nguyên trạng giống như ngày trước, anh Luận khẳng định.

Ước muốn và cam kết bảo tồn

Anh Luận chỉ cho chúng tôi xem những tấm Huân, Huy chương Kháng chiến hạng nhất còn treo trên vách phía Đông lang ngôi nhà cho người có công lao trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ. Ngoài ra, cụ Giác còn có một số người con và cháu nội khác đóng góp nhiều cho hai cuộc kháng chiến, đó là liệt sĩ Nguyễn Minh Khiêm (Cang); bà Nguyễn Thị Hiếu, Việt kiều Pháp về Hà Nội làm việc năm 1960, sau năm 1975 bà Hiếu là Viện trưởng Viện Pastuer TP Hồ Chí Minh... Chưa kể, trong hai cuộc kháng chiến, ngôi nhà được ghi nhận là nơi nuôi giấu nhiều chiến sĩ cách mạng.

Trong quá trình tìm hiểu về ngôi nhà cổ của ông Giác, một cán bộ Trung tâm Bảo tồn di tích TP. Hồ Chí Minh, nói ngôi nhà của ông Giác là một trong hai ngôi nhà cổ ở quận 9 có đủ điều kiện xếp hạng di tích nhưng do nằm trong khu vực quy hoạch giải tỏa nên không thể xếp hạng (ngôi nhà cổ thứ hai là của ông Huỳnh Hữu Thời, nằm cách nhà ông Giác chừng 150 mét cũng đã được định đoạt số phận từ năm 2002 - NV).

Ngôi nhà cổ hơn 100 năm tuổi ở Bình Thạnh, bị tháo dỡ năm 2018 khiến nhiều người nuối tiếc.
Ngôi nhà cổ hơn 100 năm tuổi ở Bình Thạnh, bị tháo dỡ năm 2018 khiến nhiều người nuối tiếc.

Cuối tháng 5 vừa qua, 4 người cháu nội của ông Giác là những người được thừa kế hợp pháp di sản của gia tộc họ Nguyễn đã gởi đơn xin cứu xét đến cấp lãnh đạo cao nhất của thành phố, với ước muốn được giữ lại ngôi nhà cổ có trên 100 năm tuổi của gia tộc nằm trong quy hoạch khu công nghệ cao của thành phố gần 20 năm qua.

Năm 2002, Ban quản lý Di tích và Danh lam thắng cảnh thành phố cùng UBND quận 9 đã có văn bản chỉ đạo phường Tăng Nhơn Phú A đưa ngôi nhà này và đình Tăng Nhơn Phú A vào diện xem xét bảo tồn. Vào thời điểm đó ngôi nhà và đình đều được công bố nằm trong quy hoạch khu công nghệ cao. Tuy nhiên, đình Tăng Nhơn Phú A được công nhận di tích kiến trúc lịch sử cấp thành phố, còn ngôi nhà cổ của ông Giác thì vẫn... khổ.

Vì ngôi nhà được tạo dựng vào thời vua Tự Đức, những bức liễn, hoành phi... bằng chữ Nho đến giờ vẫn còn lưu lại. Một di sản kiến trúc hết sức độc đáo hiếm hoi còn sót lại trên địa bàn thành phố. Ngôi nhà cùng với đình cổ Tăng Nhơn Phú A tạo nên không gian văn hóa truyền thống rất đặc trưng của làng quê Nam Bộ thanh bình. Bao nhiêu công sức của tổ tiên xây dựng, con cháu nhiều đời gìn giữ.

Tuy nhiên, kể từ khi nhận tiền đền bù vào năm 2002, đến nay đã gần 20 năm nhà nước cũng chưa yêu cầu giao đất, thế nên xác nhà vẫn tồn tại nhưng luôn trong tình trạng “chết lâm sàng”. Không riêng gì con cháu của chủ nhân ngôi nhà cổ, ngay cả những người ngoài gia tộc khi nhìn thấy và biết số phận ngôi nhà đều tỏ ra trăn trở, tiếc nuối. Bởi gia tộc họ từ nhiều đời trước đã định cư ở vùng đất này, sau khi ổn định cuộc sống, họ xuất tiền ra xây dựng đình Tăng Nhơn Phú A để tặng cho dân làng, một nghĩa cử đáng trân trọng. Đến thế hệ con cháu phát triển nối tiếp truyền thống cha ông, không tiếc công sức đóng góp cho sự nghiệp giải phóng dân tộc.

Thực tế, theo người viết thì những ngôi nhà cổ ở quận 9 nằm trong quy hoạch khu công nghệ cao, Sở Văn hóa và Thể thao từng tham mưu cho UBND TP. Hồ Chí Minh theo hướng giữ lại nếu các ngôi nhà đó có đầy đủ tiêu chí công nhận di tích, để từ đó Hội đồng Kiến trúc nghệ thuật đánh giá, kết luận. Tuy nhiên, đến nay thì số phận những ngôi nhà cổ nằm trong quy hoạch khu công nghệ cao như nhà ông Nguyễn Văn Giác, Huỳnh Hữu Thời vẫn còn treo... lơ lửng.

Kỳ Phương

Các tin khác

Triết lý "không đường lùi" ở Kashima Gakuen

Triết lý "không đường lùi" ở Kashima Gakuen

Bước chân vào kỳ tuyển sinh hàng năm tại trường THPT Kashima Gakuen, tỉnh Ibaraki đồng nghĩa với việc đặt cược tương lai vào cánh cửa duy nhất: trượt kỳ thi là ở nhà một năm. Không phương án dự phòng, không có chỗ cho sự thỏa hiệp. Suốt một phần tư thế kỷ, HLV Masato Suzuki và ban giám hiệu đã biến áp lực ấy thành sức mạnh, hình thành khả năng tự lập cho học sinh, từ đó trở thành bệ phóng cho hàng chục tuyển thủ bóng đá Nhật Bản đang tung hoành tại các sân cỏ châu Âu. Đây là câu chuyện tiêu biểu cho khái niệm "thể thao học đường Nhật Bản".

Nguy cơ mã độc từ phim ngắn AI

Nguy cơ mã độc từ phim ngắn AI

Phim ngắn AI (trí tuệ nhân tạo) đang “làm mưa, làm gió” trên thị trường đã thu hút một lượng lớn khán giả say mê theo dõi. Những thước phim do AI tạo ra đẹp mắt, kịch bản hư cấu, giật gân, lôi cuốn, tạo hiệu ứng thị giác mạnh và khơi gợi sự tò mò cho người xem. Đánh vào tâm lý này, mã độc được cài cắm vào nội dung dưới vỏ bọc xem quảng cáo, bấm link lạ, cơ hội trúng thưởng, nhận thẻ xem phim VIP… khiến người xem có nguy cơ tiền mất, dữ liệu cá nhân bị lộ và tài khoản bị chiếm đoạt.

Thách thức lớn của thể thao Việt Nam trước thềm SEA Games 34

Thách thức lớn của thể thao Việt Nam trước thềm SEA Games 34

Quyết định từ Ban Tổ chức SEA Games 34 tại Malaysia về việc chốt 43 môn với 473 nội dung tranh huy chương đang tạo ra xáo trộn lớn với thể thao khu vực. Việc hàng loạt môn chủ lực như vật, đua thuyền, kickboxing, jujitsu và futsal nữ bị gạch tên khiến Đoàn Thể thao Việt Nam (TTVN) đứng trước nguy cơ mất hơn 20 HCV từ trước giờ xuất phát. Động thái này không chỉ đặt ra bài toán tái cơ cấu lực lượng khốc liệt mà còn buộc các nhà quản lý thể thao nước nhà phải tính toán lại chiến lược đầu tư cho chu kỳ mới.

Trung Quốc thiếu hụt hóa dầu, tăng áp lực giá

Trung Quốc thiếu hụt hóa dầu, tăng áp lực giá

Lượng hóa dầu dư thừa từng giúp Trung Quốc giảm tác động từ cú sốc nguồn cung nay đang gần cạn, kéo theo sức ép tăng giá đối với nhựa, cao su, sơn và nhiều sản phẩm khác. Tuy nhiên, tình trạng dư thừa công suất khiến giới phân tích cho rằng áp lực này chỉ mang tính tạm thời.

Phim tầm trung - “miền đất hứa” của điện ảnh Việt

Phim tầm trung - “miền đất hứa” của điện ảnh Việt

Giữa những bom tấn phòng vé và phim nghệ thuật là “vùng trung gian” còn khá mờ nhạt nhưng có thể là “miền đất hứa” nhiều kỳ vọng của điện ảnh Việt. Không chỉ mang đến những bộ phim gần gũi, phù hợp với nhiều đối tượng khán giả, “vùng trung gian” còn ít được chú ý này đóng vai trò quan trọng đối với việc thúc đẩy tính đa dạng và sáng tạo của điện ảnh Việt Nam.

Khi người trẻ muốn kể đúng câu chuyện lịch sử

Khi người trẻ muốn kể đúng câu chuyện lịch sử

Từ phim ảnh, bảo tàng đến các hoạt động trải nghiệm lịch sử, quân tư trang góp phần tạo nên hình hài cụ thể của một giai đoạn lịch sử. Tuy nhiên, theo một số nhóm sưu tầm, từ những năm 1980-2000, nhiều kỷ vật chiến tranh của Việt Nam được người nước ngoài mua lại, khiến việc tìm kiếm hiện vật gốc không hề dễ dàng. Với mong muốn tái hiện lịch sử, cộng đồng phục dựng quân phục đang dần hình thành, đặt ra vấn đề về sự kết nối với các thiết chế văn hóa chính thống để phát triển bền vững.

Trào lưu độ xe điện, hiểm họa khôn lường

Trào lưu độ xe điện, hiểm họa khôn lường

Xe điện vốn thông dụng và thuận lợi trong tầng lớp học sinh, sinh viên thời gian gần đây trở thành trào lưu chế, độ cho những cuộc tranh hùng từ mạng xã hội ra xa lộ. Những quái xế tuổi teen với các vụ “bão đêm” trở thành “quả bom nổ chậm” hãi hùng ngoài đường phố…

Lập hàng trăm công ty “ma” mua bán trái phép hóa đơn

Lập hàng trăm công ty “ma” mua bán trái phép hóa đơn

Nắm được phí phải trả khá cao khi mua hóa đơn giá trị gia tăng (VAT) để phù phép cho hoạt động kinh doanh vật tư trôi nổi nên Lê Văn Hiền, sinh năm 1984, ngụ phường Tân Sơn Nhì, TP Hồ Chí Minh đã biến mình thành kẻ đi bán hóa đơn để thu lợi. Với mối quan hệ từ nhiều năm lăn lộn ngoài thương trường, Hiền nhanh chóng móc nối với nhiều đối tượng nhờ đứng tên thành lập, thuê và mua nhiều công ty để xuất bán khống hàng trăm ngàn hóa đơn với tổng lượng tiền được ghi lên đến gần 20 ngàn tỷ đồng, thu lợi bất chính số tiền lớn. Mặc dù che đậy rất kỹ, nhưng tất cả hoạt động phạm tội của đối tượng đã bị cơ quan Công an phát hiện và xử lý trước pháp luật.

Bước ngoặt từ những cái lắc đầu

Bước ngoặt từ những cái lắc đầu

Phải đến sát thời điểm trái bóng lăn trong trận mở màn của đội tuyển Việt Nam vào ngày 26/9/2026, câu chuyện bản quyền truyền hình FIFA ASEAN Cup 2026 mới chính thức ngã ngũ sau những cuộc đấu trí nghẹt thở. Mức giá chào bán ban đầu lên tới 3 triệu USD đã vấp phải cái lắc đầu kiên quyết từ các nhà đài trong nước, buộc đối tác phân phối phải nhượng bộ hạ giá. Không còn cảnh mua bằng mọi giá hay nhờ cậy dòng tiền giải cứu, thị trường truyền hình Việt Nam đang xác lập một bước ngoặt tư duy: liên minh chia sẻ chi phí để hướng tới sự bền vững.

Phim ngắn AI bủa vây, cuốn người xem vào vòng xoáy không hồi kết

Phim ngắn AI bủa vây, cuốn người xem vào vòng xoáy không hồi kết

Một tập phim ngắn AI chỉ dài vài phút, nhưng tình tiết liên tục bị bỏ lửng có thể giữ người xem từ tối đến gần sáng. Từ đoạn xem miễn phí trên mạng xã hội, họ được dẫn sang ứng dụng và trả tiền để biết kết cục. Khi phim được sản xuất hàng loạt và xuất hiện dày đặc trên dòng đề xuất, trách nhiệm bảo vệ khán giả phải được đặt ra với cả người làm phim, đơn vị phát hành và nền tảng phân phối.

Bên trong du thuyền 5 sao thành… làng vận động viên

Bên trong du thuyền 5 sao thành… làng vận động viên

Tại cảng Nagoya những ngày trung tuần tháng 9/2026, Asiad 20 phô diễn diện mạo chưa từng có: không xây làng VĐV triệu đô, không để lại những khối bê tông bỏ hoang. Bằng tư duy tối ưu chi phí và tính toán thực dụng điển hình, người Nhật biến siêu du thuyền cùng tổ hợp nhà gỗ lắp ghép ven biển thành nơi lưu trú cho hàng ngàn VĐV châu Á.

Người trẻ muốn đánh thức mùa trăng

Người trẻ muốn đánh thức mùa trăng

Từ những chiếc đèn lồng, con giống ngựa, voi từng hiện diện trong ký ức nhiều thế hệ, những người trẻ hôm nay đang tìm cách phục dựng, làm mới và đưa đồ chơi Trung thu truyền thống trở lại đời sống. Họ không chỉ giữ lại một món đồ chơi, mà đang tìm cách nối lại một mạch văn hóa giữa quá khứ và hiện tại.

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Gián đoạn vận chuyển LNG qua eo biển Hormuz đã đẩy giá khí đốt lên cao, khiến nhiều nền kinh tế chuyển một phần sản lượng điện từ khí sang than. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cảnh báo nhu cầu than toàn cầu có thể tiếp tục tăng nếu nguồn cung khí chưa sớm phục hồi.

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Tranh cãi quanh những tác phẩm khai thác chất liệu lịch sử đặt ra câu hỏi về chủ thể quyền đối với tài sản trí tuệ. Khi dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa lần đầu gọi tên tài sản trí tuệ gốc, việc xác định rõ các lớp quyền và chủ thể sở hữu càng trở nên cấp thiết.

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Trong những năm qua, xu hướng dùng chất liệu truyền thống trong những sáng tạo đương đại đang trở nên phổ biến. Những vở ballet “Dó”, “Đông Hồ”, xiếc “Làng tôi” hay mới đây là “Những lớp phù sa” đang cho thấy nỗ lực của các nghệ sĩ tìm về những chất liệu văn hóa truyền thống để kể những câu chuyện hôm nay. Nhưng giữa việc “đưa văn hóa lên sân khấu” và sự “sáng tạo từ văn hóa” vẫn là một khoảng cách. Bởi nếu truyền thống chỉ dừng lại ở những chiếc nón, cái nơm, tấm chiếu, câu hát dân gian hay bộ trang phục đẹp mắt, văn hóa rất dễ trở thành một thứ đạo cụ trang trí.

Chuyển hóa địa bàn phức tạp về xuất, nhập cảnh trái phép ở Tây Ninh

Chuyển hóa địa bàn phức tạp về xuất, nhập cảnh trái phép ở Tây Ninh

Với mạng lưới giao thông thuận lợi di chuyển đến các trung tâm kinh tế lớn ở khu vực phía Nam, biên giới tỉnh Tây Ninh luôn là địa bàn mà các loại hình tội phạm thường nhắm đến để hoạt động, trong đó có vấn đề xuất, nhập cảnh trái phép. Nhằm đảm bảo an ninh trật tự trên toàn tuyến, đồng thời phát hiện, ngăn chặn sớm các đối tượng vi phạm, Phòng Quản lý xuất nhập cảnh đã phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ, Công an các xã, Bộ đội Biên phòng, triển khai cao điểm phòng, chống tội phạm…

Tái diễn chiêu lừa “buôn thần bán lộc”

Tái diễn chiêu lừa “buôn thần bán lộc”

Các thầy bà tự xưng là “người bề trên”, có khả năng biết trước kết quả xổ số, lô đề, đánh vào niềm tin tâm linh, ham trúng số, muốn làm giàu của nhiều người. Bằng chiêu thức gửi “lộc” chỉ vài chục ngàn đến vài trăm ngàn, khi tâm lý người tham gia không muốn đòi lại hoặc không dám đòi nên các nhóm đối tượng này mặc sức hưởng lợi từ hàng ngàn nạn nhân…