Tập trung vào dữ liệu và AI
Ngày 24/9, Bộ Tài chính tổ chức Hội thảo - Triển lãm về tài chính số trong quản lý Ngân sách Nhà nước năm 2026 – Vietnam Digital Finance 2026 (VDF-2026), với chủ đề “Xây dựng hệ sinh thái tài chính số thông minh, an toàn, kết nối và bền vững”.
VDF-2026 gồm Phiên toàn thể vào buổi sáng, 2 chuyên đề diễn ra song song vào buổi chiều và hoạt động triển lãm công nghệ xuyên suốt sự kiện. Chương trình tập trung vào những vấn đề đang đặt ra đối với chuyển đổi số ngành Tài chính, từ xây dựng dữ liệu sẵn sàng cho AI, phát triển AI đáng tin cậy, Agentic AI đến ứng dụng AI và dữ liệu trong quản trị tài chính công và phát triển hệ sinh thái dịch vụ tài chính.
Trong giai đoạn vừa qua, Đảng, Nhà nước, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã có nhiều chỉ đạo quan trọng về chuyển đổi số, hướng tới xây dựng Chính phủ số, nền kinh tế số, xã hội số và công dân số. Chuyển đổi số đang bước sang giai đoạn phát triển mới với sự phát triển nhanh của AI, dữ liệu lớn, điện toán đám mây và các nền tảng số; được xác định là động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và hiện đại hóa nền quản trị công.
Trong bối cảnh đó, Bộ Tài chính đang triển khai mạnh mẽ các nhiệm vụ chuyển đổi số theo định hướng xây dựng nền Tài chính số hiện đại, minh bạch, hiệu quả và an toàn, lấy dữ liệu làm nền tảng cho quản trị và ra quyết định. Các lĩnh vực thuế, hải quan, kho bạc, chứng khoán, dự trữ nhà nước, doanh nghiệp, thống kê và bảo hiểm xã hội đang đẩy mạnh ứng dụng AI, phân tích dữ liệu lớn, điện toán đám mây và các công nghệ số tiên tiến.
Bộ Tài chính đã ban hành Quyết định số 3546/QĐ-BTC về Chiến lược Chuyển đổi số của Bộ Tài chính đến năm 2030. Chiến lược xác định tầm nhìn đến năm 2030 xây dựng ngành Tài chính hiện đại, minh bạch, hiệu quả và thích ứng cao dựa trên nền tảng công nghệ số, dữ liệu số, đáp ứng yêu cầu quản lý tài chính công và phát triển nền kinh tế số, xã hội số.
Theo Chiến lược, 100% cơ sở dữ liệu chuyên ngành của Bộ Tài chính được tạo lập, cập nhật, khai thác, kết nối, chia sẻ, bảo đảm “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung” và tích hợp vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về Tài chính; 100% thủ tục hành chính đủ điều kiện và có phát sinh hồ sơ trong 3 năm gần nhất được cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình; 100% hồ sơ, kết quả giải quyết thủ tục hành chính được số hóa và người dân, doanh nghiệp sử dụng dịch vụ công trực tuyến được định danh, xác thực thông suốt qua VNeID. Chiến lược cũng đặt mục tiêu 100% các cơ sở dữ liệu đạt cấp độ 4 và 90% đạt cấp độ 5 về mức độ trưởng thành trong quản trị dữ liệu…
Lấy chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp làm thước đo
Phát biểu tại Hội thảo, Cục trưởng Cục Công nghệ thông tin và Chuyển đổi số (Bộ Tài chính) Nguyễn Việt Hà nhận định chuyển đổi số của ngành Tài chính đang bước sang một giai đoạn phát triển hoàn toàn mới.
Theo đó, ngành phải lấy dữ liệu làm nguồn lực cốt lõi, lấy kết nối và chia sẻ làm phương thức vận hành, lấy AI cùng các công nghệ số làm công cụ đắc lực, đồng thời lấy hiệu quả quản trị và chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp làm thước đo thành công.
Trong giai đoạn tới, ngành Tài chính cần tập trung thực hiện thành công bốn cuộc chuyển đổi lớn gồm chuyển từ số hóa đơn thuần sang quản trị dựa trên dữ liệu; chuyển từ việc ứng dụng AI đơn lẻ sang xây dựng năng lực AI toàn diện cho toàn ngành; chuyển từ các hệ thống công nghệ riêng lẻ, khép kín sang một hệ sinh thái kết nối và liên thông đồng bộ; chuyển từ tư duy “an toàn đi sau” sang nguyên tắc “an toàn ngay từ thiết kế”.
Mục tiêu tối thượng của chuyển đổi số ngành Tài chính không phải là xây dựng thêm thật nhiều hệ thống công nghệ, mà là kiến tạo một nền tài chính số hiện đại, thông minh, minh bạch và an toàn hơn. Qua đó, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, phục vụ người dân và doanh nghiệp ngày một tốt hơn. Đó cũng chính là linh hồn của bốn từ khóa chủ đạo tại hội thảo năm nay: Thông minh – An toàn – Kết nối – Bền vững.
Tham luận tại phiên toàn thể, Đại tá Hà Nam Trung, Phó Giám đốc Trung tâm Dữ liệu quốc gia (Bộ Công an) cho hay, chúng ta đang bước vào giai đoạn phát triển mới, trong đó dữ liệu, công nghệ số và AI ngày càng trở thành những yếu tố có tính quyết định đối với năng lực cạnh tranh, năng suất và sức mạnh của mỗi nền kinh tế.
“Trong tiến trình đó, tài chính là một trong những lĩnh vực có tốc độ chuyển đổi nhanh, phạm vi tác động rộng và có khả năng tạo ra hiệu ứng lan tỏa rất lớn đối với toàn bộ nền kinh tế, từ thuế, ngân hàng, đầu tư công, đăng ký doanh nghiệp, bảo hiểm, chứng khoán, tín dụng, thanh toán đến quy hoạch và dòng vốn đầu tư”, Đại tá Hà Nam Trung nhấn mạnh.
Theo Đại tá Hà Nam Trung, dữ liệu phải thực sự trở thành hạ tầng nền tảng, là công cụ cốt lõi cho phân tích, dự báo và điều hành của toàn bộ hệ sinh thái tài chính số. Ngành Tài chính phải có sự dịch chuyển mạnh mẽ từ trạng thái “có cơ sở dữ liệu” sang “khai thác tối đa giá trị từ dữ liệu”.
Việc khai thác và tái sử dụng dữ liệu tài chính phải được xem là một trong những giải pháp trọng tâm nhằm cắt giảm thủ tục hành chính, tiết kiệm chi phí tối đa cho người dân và doanh nghiệp.
Bên cạnh đó, hệ sinh thái tài chính số bắt buộc phải hình thành trên nền tảng kết nối, khai thác đa nguồn dữ liệu theo mô hình an toàn và có kiểm soát chặt chẽ. Đặc biệt, an ninh, an toàn, quản lý, giám sát cùng kiểm toán dữ liệu phải được thiết kế ngay từ bước khởi đầu và duy trì xuyên suốt toàn bộ vòng đời của dữ liệu.
Trung tâm Dữ liệu quốc gia cam kết sẽ tiếp tục sát cánh, phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, tổ chức tài chính, ngân hàng và cộng đồng doanh nghiệp để thúc đẩy công tác chuẩn hóa, làm sạch, kết nối, chia sẻ và khai thác dữ liệu, phục vụ trực tiếp cho công tác quản lý, điều hành cũng như phát triển các dịch vụ tài chính số thông minh.
