Israel-Lebanon nhất trí duy trì ngừng bắn: Cơ hội mới cho hòa bình Trung Đông?

Việc Israel nhất trí duy trì lệnh ngừng bắn ở Lebanon đã tháo gỡ trở ngại lớn nhất trong các cuộc đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran, mở đường để hai nước tiến đến một thỏa thuận chấm dứt xung đột, mở cửa eo biển Hormuz.

Chính phủ Lebanon, Israel và Mỹ sáng nay (4/6) đã ra tuyên bố chung, nêu rõ Israel và Lebanon đã nhất trí duy trì thỏa thuận ngừng bắn hồi tháng 4/2026; đồng thời kêu gọi phong trào Hezbollah "chấm dứt hoàn toàn các hoạt động bắn phá" và rút lực lượng khỏi khu vực phía Nam Lebanon tính từ sông Litani, New York Times đưa tin.

download.jpg
Phái đoàn Lebanon và Israel tham gia đàm phán ở Mỹ. Ảnh: NYTimes/GettyImages

"Hai bên đã nhất trí với đề nghị của Mỹ về việc nhanh chóng thúc đẩy việc thành lập các khu thí điểm, trong đó, quân đội chính phủ Lebanon sẽ nắm quyền kiểm soát lãnh thổ và loại trừ tất cả các thế lực phi nhà nước", tuyên bố chung nêu.

Văn kiện này “tái khẳng định tương lai của mối quan hệ giữa Israel và Lebanon do chính phủ hai nước tự quyết”, và “bác bỏ mọi nỗ lực, của bất kỳ quốc gia hay tổ chức phi nhà nước nào, nhằm gây sức ép lên tương lai của Lebanon”.

Các bên dự kiến sớm thảo luận tại Mỹ về khuôn khổ an ninh mới ở Lebanon, bao gồm tăng cường năng lực của quân đội Lebanon với sự hỗ trợ của Mỹ; và khả năng “giải tán” các nhóm vũ trang phi nhà nước, nhưng không rõ chi tiết về cách thức.

Thỏa thuận mới nhất giữa Israel và Lebanon đạt được sau các cuộc đàm phán kéo dài trong hai ngày 2 và 3/6 tại thủ đô Washington DC, dưới sự chủ trì của các quan chức cấp cao trong chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Phong trào Hezbollah, lực lượng quân sự hoạt động trên lãnh thổ Lebanon và trực tiếp tham chiến với Israel, không tham gia đàm phán với Israel và không phải là một bên chính thức trong lệnh ngừng bắn mà các bên công bố tháng 4/2026. Đại diện Hezbollah không có mặt tại vòng đàm phán mới nhất tại Mỹ, nhưng cơ bản tuân thủ thỏa thuận tháng 4.

download-1.jpg
Khói đen bốc lên sau đợt tập kích của Israel vào Lebanon.

Hezbollah đến nay chưa bình luận về các điều khoản trong thỏa thuận mới nhất. Nếu đồng ý tuân thủ thỏa thuận này, Hezbollah sẽ phải đình chỉ hoạt động và rút lực lượng khỏi miền Nam Lebanon. Đây từ lâu là một trong những yêu cầu then chốt của Israel. Ở chiều ngược lại, Hezbollah cũng cáo buộc Israel không tuân thủ điều khoản rút khỏi miền Nam Lebanon như đã cam kết.

Xung đột giữa Israel và Hezbollah bùng phát sau khi nhóm vũ trang tại Lebanon tháng 3/2026 tấn công nước láng giềng để trả đũa cho cái chết của lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei. Quân đội Israel sau đó phát động chiến dịch tấn công trên bộ vào Lebanon.

Nhờ thỏa thuận giữa Israel-Lebanon do Mỹ làm trung gian hồi tháng 4/2026, giao tranh đã tạm lắng, nhưng từ tuần trước, quân đội Israel tái khởi động các cuộc tấn công quy mô lớn vào Lebanon rồi giành một loạt vị trí chiến lược, bao gồm pháo đài Beaufort.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu mô tả chiến dịch là nhằm mở rộng vùng đệm ngăn Hezbollah tấn công Israel, đồng thời cảnh báo sẽ tấn công mục tiêu ở thủ đô Beirut.

Việc Israel đồng ý gia hạn thỏa thuận là nhờ Tổng thống Mỹ Donald Trump đã liên tục gây sức ép với Tel Aviv. Thủ tướng Israel Netanyahu ngày 3/6 xác nhận ông trao đổi với Tổng thống Mỹ "hai lần mỗi ngày". Trong khi đó, Tổng thống Trump tiết lộ, trong các cuộc điện đàm gần đây giữa ông và Thủ tướng Israel, nhà lãnh đạo Mỹ đã "nổi cáu" với ông Netanyahu và yêu cầu Israel dừng tấn công Lebanon.

Việc Israel đồng ý ngừng bắn ở Lebanon giúp gỡ bỏ một trong những rào cản lớn nhất của tiến trình đàm phán hòa bình giữa Mỹ-Iran. Tehran những tuần qua khẳng định bất cứ thỏa thuận nào với Mỹ đều cần bao gồm điều khoản "ngừng bắn trên mọi mặt trận", bao gồm Lebanon.

Cách đây 3 hôm, truyền hình nhà nước Iran dẫn thông báo của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố họ có thể "mở thêm các mặt trận mới" và tiếp tục phong tỏa eo biển Hormuz nếu Israel mở rộng tấn công vào Lebanon.

02mideast-update-02-lzwq-superjumbo.jpg
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio phát biểu ngày 3/6 trước quốc hội Mỹ. Ảnh: NYTimes

Trong diễn biến liên quan, gần như cùng thời điểm Israel và Lebanon đàm phán ở Mỹ, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio thông báo chính quyền Mỹ cũng đang nỗ lực đàm phán với Iran nhằm tìm kiếm thỏa thuận, trong đó có điều khoản then chốt nhất là Tehran từ bỏ làm giàu uranium "trong dài hạn".

"Nếu chúng ta đạt được thời hạn (Iran không làm giàu uranium) trong 20 năm, điều đó sẽ tốt hơn đáng kể với JCPOA", ông Rubio nói, đề cập đến thỏa thuận hạt nhân năm 2015 mà chính quyền cựu Tổng thống Mỹ Barack Obama ký kết với Iran, trong đó yêu cầu Iran giới hạn làm giàu uranium trong vòng 15 năm.

Từ Tehran, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi dù cho biết chưa có tiến triển trong quá trình đàm phán với Mỹ, nhưng xác nhận các kênh liên lạc với Mỹ vẫn mở.

Theo giới quan sát, dù triển vọng đạt được một thỏa thuận toàn diện giữa Mỹ và Iran vẫn phụ thuộc vào nhiều bất đồng cốt lõi liên quan đến chương trình hạt nhân của Tehran và các vấn đề an ninh khu vực, cả Washington và Tehran đều có động lực mạnh mẽ để tiếp tục đàm phán.

Với Mỹ, một thỏa thuận sẽ giúp hạ nhiệt giá năng lượng trước thềm kỳ bầu cử quan trọng. Trong khi đó, Iran kỳ vọng tiến trình ngoại giao có thể mở đường cho việc nới lỏng các biện pháp trừng phạt kinh tế và giảm áp lực đối với các đồng minh của nước này trong khu vực. Vì vậy, việc Israel và Lebanon duy trì lệnh ngừng bắn được xem là một bước đi quan trọng, tạo thêm dư địa cho các nỗ lực ngoại giao trong thời gian tới.

Thái Hà

Các tin khác

Các quốc gia đang phát triển đối mặt giữa "bão" khủng hoảng

Các quốc gia đang phát triển đối mặt giữa "bão" khủng hoảng

Hội nghị của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (WB) diễn ra vào tuần trước đã khép lại mà không mang đến bất kỳ giải pháp mới nào cho các quốc gia đang phát triển, giữa bối cảnh thế giới bủa vây bởi các cuộc chiến tranh có nguy cơ lan rộng ở Trung Đông, xung đột dai dẳng tại Ukraine, gánh nặng trả nợ tăng cao và nguy cơ hình thành bong bóng trí tuệ nhân tạo (AI).

Thách thức từ đề xuất tổ chức thượng đỉnh Mỹ - Nga - Ukraine bên lề G20

Thách thức từ đề xuất tổ chức thượng đỉnh Mỹ - Nga - Ukraine bên lề G20

Đề xuất mới đây của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky về việc tổ chức cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ - Nga - Ukraine bên lề Hội nghị G20 vào tháng 12 tới đang mở ra kỳ vọng về một bước đột phá ngoại giao. Tuy nhiên, trong bối cảnh quan hệ giữa Kiev và Washington xuất hiện thêm những bất đồng, triển vọng hiện thực hóa sáng kiến này vẫn đối mặt với không ít trở ngại.

Người dân Gaza sắp bước vào mùa Đông khắc nghiệt

Người dân Gaza sắp bước vào mùa Đông khắc nghiệt

Các chuyến hàng thương mại vào dải Gaza bị đình trệ khiến nguồn cung lương thực và nhu yếu phẩm sụt giảm, trong bối cảnh khoảng 2 triệu người Palestine tại đây thiếu nơi trú ẩn, thuốc men và các vật dụng cần thiết để vượt qua mùa Đông.

Những thách thức với hệ thống phòng không tỉ USD của Arab Saudi

Những thách thức với hệ thống phòng không tỉ USD của Arab Saudi

Các cuộc tập kích liên tiếp bằng tên lửa và thiết bị bay không người lái (UAV) của Houthi nhằm vào Arab Saudi đang đặt ra những thách thức mới với năng lực phòng không của Riyadh, đồng thời phản ánh tính phức tạp của việc bảo vệ hạ tầng trọng yếu trong bối cảnh xung đột khu vực leo thang.

El Niño đe dọa mùa màng và nguồn cung lương thực từ Đông Nam Á

El Niño đe dọa mùa màng và nguồn cung lương thực từ Đông Nam Á

Hiện tượng El Niño đang mạnh lên, làm gia tăng nguy cơ nắng nóng cực đoan, hạn hán, cháy rừng và lũ lụt tại nhiều khu vực trên thế giới. Đông Nam Á được đánh giá là một trong những khu vực có thể chịu tác động nặng nề, đặc biệt về sản xuất nông nghiệp.

Lo ngại về an ninh gia tăng sau các vụ tấn công sân bay Arab Saudi

Lo ngại về an ninh gia tăng sau các vụ tấn công sân bay Arab Saudi

Liên tiếp nhiều vụ tấn công nhằm vào sân bay quốc tế King Khalid tại thủ đô Riyadh của Arab Saudi, đỉnh điểm là vụ xảy ra đêm 10/10, không chỉ khiến nhiều người thiệt mạng mà còn gióng lên lời cảnh báo về nguy cơ mất an ninh nghiêm trọng. Sự việc này đang đe dọa trực tiếp đến sự ổn định của cả khu vực Trung Đông, đồng thời đặt ra dấu hỏi lớn về năng lực phòng thủ của vương quốc này trước những mối đe dọa tấn công.

Châu Âu và mối lo thiếu khí đốt trước mùa Đông lạnh giá

Châu Âu và mối lo thiếu khí đốt trước mùa Đông lạnh giá

Liên minh châu Âu (EU) có thể đối mặt với tình trạng thiếu hụt khí đốt tương đương 12-15% nhu cầu nếu mùa Đông năm nay xuất hiện các đợt rét nghiêm trọng, trong bối cảnh lượng khí dự trữ của khối thấp hơn đáng kể so với cùng kỳ các năm trước đó.

Điều kiện mới của Washington phá thế bế tắc với Tehran?

Điều kiện mới của Washington phá thế bế tắc với Tehran?

Sau nhiều tháng xung đột, Washington hôm 7/10 (giờ địa phương) bất ngờ phát đi tín hiệu mới về chương trình hạt nhân Iran. Giới phân tích nhận định, động thái này có thể mở ra dư địa thỏa hiệp giữa hai bên, dù những rào cản đối với một thỏa thuận vẫn chưa được tháo gỡ.

EU chuẩn bị hành trang cho việc mở rộng liên minh

EU chuẩn bị hành trang cho việc mở rộng liên minh

Ủy ban châu Âu (EC) vừa công bố các định hướng và bước đi nhằm chuẩn bị cho khả năng Liên minh châu Âu (EU) tiếp nhận thêm thành viên, tập trung vào điều chỉnh cơ chế quản trị, bảo đảm các giá trị chung và cách thức phân bổ nguồn lực tài chính.

Giao tranh ở Yemen tăng nhiệt, Arab Saudi cân nhắc mở chiến dịch mới

Giao tranh ở Yemen tăng nhiệt, Arab Saudi cân nhắc mở chiến dịch mới

Giao tranh giữa Houthi và quân đội Yemen tiếp tục leo thang, trong khi Arab Saudi được cho là đang chuẩn bị một chiến dịch quân sự mới nhằm giành lại các vị trí chiến lược gần eo biển Bab el-Mandeb. Diễn biến này làm gia tăng nguy cơ xung đột lan rộng và đe dọa hoạt động xuất khẩu năng lượng trong khu vực.

G7 xả kho dầu, thị trường năng lượng vẫn chưa hết sức ép

G7 xả kho dầu, thị trường năng lượng vẫn chưa hết sức ép

G7 quyết định giải phóng 100 triệu thùng dầu từ kho dự trữ chiến lược, trong khi Nga cân nhắc nới lỏng hạn chế xuất khẩu diesel, góp phần giảm sức ép lên thị trường năng lượng. Tuy nhiên, nguy cơ gián đoạn nguồn cung vẫn hiện hữu khi xung đột Trung Đông tiếp tục ảnh hưởng đến hoạt động lọc dầu và vận tải biển.

Châu Âu trước sức ép xả kho diesel từ phía bên kia Đại Tây Dương

Châu Âu trước sức ép xả kho diesel từ phía bên kia Đại Tây Dương

Thông tin về việc đề nghị giải phóng tới 120 triệu thùng diesel trong 6 tháng, đi kèm khả năng Mỹ hạn chế xuất khẩu nhiên liệu, đang đặt châu Âu vào thế khó. Đằng sau bài toán giá cả là câu hỏi lớn hơn về khả năng tự chủ và sức chống chịu của an ninh năng lượng châu Âu.

Leo thang căng thẳng Nga-NATO xung quanh Kaliningrad

Leo thang căng thẳng Nga-NATO xung quanh Kaliningrad

Nga phản đối các hoạt động quân sự gia tăng của NATO và cảnh báo sẽ đáp trả cứng rắn nếu khối tìm cách cô lập vùng lãnh thổ Kaliningrad bên bờ biển Baltic với phần còn lại của Nga.

Iraq và những thách thức an ninh hậu Mỹ rút quân

Iraq và những thách thức an ninh hậu Mỹ rút quân

Việc quân đội Mỹ hoàn tất rút khỏi Iraq ngày 30/9 khép lại một giai đoạn kéo dài hơn hai thập niên, đồng thời mở ra một chặng đường mới đối với Baghdad. Từ duy trì sức ép với IS, củng cố năng lực an ninh đến xử lý quan hệ với các đối tác bên ngoài, Iraq đang đứng trước yêu cầu tự chủ lớn hơn trong một môi trường khu vực nhiều biến động.

“Thế tiến thoái lưỡng nan về bằng chứng” trong kiểm soát AI

“Thế tiến thoái lưỡng nan về bằng chứng” trong kiểm soát AI

Sự bất định về mức độ nguy hiểm của trí tuệ nhân tạo đang đặt các nhà hoạch định chính sách trước một “thế tiến thoái lưỡng nan về bằng chứng”. Hành động quá sớm có thể kìm hãm đổi mới, nhưng chờ đến khi rủi ro được chứng minh đầy đủ có thể đã quá muộn.

Thời tiết cực đoan gia tăng sức ép đối với các nước châu Á

Thời tiết cực đoan gia tăng sức ép đối với các nước châu Á

Mưa lớn bất thường gây lũ lụt và sạt lở đất đã khiến hàng chục người thiệt mạng, ảnh hưởng đến đời sống của hàng triệu người tại nhiều quốc gia châu Á, trong bối cảnh giới chuyên gia cảnh báo những hình thái thời tiết bất thường có thể xuất hiện với tần suất và cường độ lớn hơn.