Ireland và câu chuyện “mắt xích an ninh”

Ngày 3/2/2022, chỉ 3 tuần trước khi Nga phát động “chiến dịch quân sự đặc biệt” tại Ukraine, hải quân Nga đã tổ chức các cuộc tập trận quân sự ở rìa lãnh hải Cộng hòa Ireland.

Các cuộc tập trận của Nga diễn ra tại khu vực tập trung dày đặc các tuyến cáp thông tin liên lạc dưới đáy biển liên kết Bắc Mỹ và châu Âu. 6 tháng sau, thêm nhiều tàu chiến của Nga, bao gồm cả tuần dương hạm Marshal Ustinov, bị cho là hoạt động bất thường trong vùng biển thuộc vùng đặc quyền kinh tế của Cộng hòa Ireland.

Ireland và câu chuyện “mắt xích an ninh” -0
Một chiếc Fouga CM170 Magisters tương tự chiếc mà Cộng hòa Ireland đang sở hữu.

Theo giới quan sát, các nước phương Tây đang rất lo ngại về điều này. Phương Tây không đánh giá cao vai trò của Cộng hòa Ireland trong việc chống lại hoặc ngăn chặn các mối đe dọa thực sự và tiềm tàng (có thể là từ Nga). Với lực lượng hải quân chỉ gồm 6 tàu tuần tra, không có nổi một chiếc tàu ngầm nào để bao phủ vùng biển rộng lớn và chi tiêu quốc phòng hằng năm chỉ hơn 1 tỷ euro (khoảng 0,3% GDP), Cộng hòa Ireland nổi lên là quốc gia châu Âu được chuẩn bị kém nhất để đối đầu với bất kỳ mối đe dọa nào.

Trong khi châu Âu không thiếu các quốc gia trốn tránh trách nhiệm quân sự, cũng như thiếu một chính sách an ninh đáng tin cậy, giới phân tích nhận định cuộc chiến ở Ukraine đã cho thấy Cộng hòa Ireland có lẽ là “nước trốn tránh nghĩa vụ lớn nhất” trong số đó. Dublin còn coi nhẹ vấn đề an ninh-quốc phòng dù hoàn toàn phụ thuộc vào các tuyến thương mại mở và có các mỏ khí đốt lớn ngoài khơi. Việc Cộng hòa Ireland thiếu một quân đội hiệu quả được cho là còn tiềm ẩn nguy cơ lớn hơn với cả khối. Với vị trí chiến lược trên rìa châu Âu ở Bắc Đại Tây Dương, Cộng hòa Ireland là một trong số ít các quốc gia quan trọng trong việc đảm bảo các vùng biên giới phía Tây rộng lớn của châu Âu. Tuy nhiên, nước này hiện là quốc gia có chính sách an ninh yếu nhất của châu Âu.

Với châu Âu, Cộng hòa Ireland thiếu những khả năng cơ bản để bảo vệ chủ quyền. Việc không có hoặc gần như không có các khả năng trọng yếu bao gồm tình báo, an ninh mạng, radar, máy bay đánh chặn và máy bay vận tải hạng nặng... khiến các lực lượng Ireland “không thể bảo vệ đất nước trước hành động xâm lược kéo dài từ một lực lượng quân sự thông thường”. Điều đó khiến 75% cáp ngầm xuyên Đại Tây Dương đi qua Cộng hòa Ireland hoặc gần vùng biển nước này hoàn toàn không được bảo vệ.

Lực lượng hải quân Ireland rất mỏng, chỉ có 6 tàu đang hoạt động với tổng số 800 nhân viên và không có khả năng hoạt động dưới đáy biển, vốn được cho là chịu trách nhiệm kiểm soát 16% lãnh hải của Liên minh châu Âu (EU). Không quân Ireland, với chỉ 700 nhân viên, còn tồi tệ hơn khi hầu như không có kế hoạch tuần tra nào và thậm chí thiếu khả năng theo dõi máy bay trên bầu trời nước này. Nghị sĩ Ireland Tom Clonan, một cựu sĩ quan quân đội, đã lưu ý rằng Cộng hòa Ireland là “quốc gia duy nhất trong EU không thể giám sát không phận của mình bằng radar. Nước này cũng không thể tuần tra không phận của riêng mình bằng máy bay đánh chặn”. Máy bay chiến đấu được mua sắm cuối cùng của Ireland là chiếc Fouga CM170 Magisters cũ kỹ của Pháp được chế tạo vào năm 1952 và đã ngừng hoạt động từ năm 1998.

Kể từ đó, Không quân Ireland chỉ có một bộ sưu tập hỗn tạp với hơn 20 trực thăng và máy bay khác, trong đó chỉ có 2 máy bay tuần tra hàng hải bảo vệ vùng đặc quyền kinh tế có diện tích 132.000 dặm vuông của Ireland ở Bắc Đại Tây Dương. Trong khi đó, quân đội Ireland hạn chế về cả quy mô và thiếu trang thiết bị, chỉ có khoảng 7.000 biên chế và hiện đang giảm dần, không có xe tăng hạng nặng hay pháo tầm xa, chỉ có 2 khẩu đội pháo tầm trung.

Vậy chính xác thì người Ireland đã nghĩ gì trong suốt những năm qua? Cốt lõi của vấn đề nằm ở một thế hệ thờ ơ với chính trị, điều này đã dẫn đến sự suy giảm liên tục về hiệu quả và tinh thần phục vụ của quân đội. Cộng hòa Ireland - vốn không phải là thành viên NATO, từ lâu đã không muốn phát triển lực lượng quân sự của mình như một phần của chính sách an ninh đáng tin cậy, bao gồm cả răn đe. Thay vào đó, Cộng hòa Ireland đã phó mặc an ninh của mình cho Anh. Hai nước có một thỏa thuận nhượng toàn bộ quyền kiểm soát không phận Ireland cho không quân Hoàng gia Anh, bao gồm cả việc theo dõi và đánh chặn máy bay. Lợi ích đối với Cộng hòa Ireland là rõ ràng: Họ có thể giữ cho không phận của mình an toàn mà không phải trả bất kỳ chi phí nào.

Cuộc chiến ở Ukraine không làm người Ireland “giật mình” hay “thức tỉnh” về chính sách an ninh. Không giống như Thụy Điển và Phần Lan - vốn cũng theo truyền thống không liên kết, Cộng hòa Ireland đã không đánh giá lại tính trung lập của mình. Các cuộc thăm dò gần đây cho thấy người Ireland cảm thấy ổn với tình trạng hiện tại. Có tới 2/3 cử tri Ireland không muốn thấy bất kỳ sự thay đổi nào đối với chính sách trung lập về quân sự của họ. Thủ tướng Ireland Micheál Martin và Bộ trưởng Quốc phòng Simon Coveney tỏ ra không mấy quan tâm đến việc xác định lại tính trung lập của Cộng hòa Ireland.

Ngay cả các cuộc tập trận quân sự của hải quân Nga ở rìa lãnh hải của Cộng hòa Ireland cũng không khiến họ phải suy nghĩ. Trên thực tế, chi tiêu quốc phòng của Cộng hòa Ireland sẽ tiếp tục giảm vào năm 2023. Mức tăng theo kế hoạch là 5,6% (67 triệu euro), thấp hơn nhiều so với tỷ lệ lạm phát hiện tại của Ireland là 9%.

Do đó, trong trung hạn, Cộng hòa Ireland sẽ không có bất kỳ sự điều chỉnh ưu tiên nào về an ninh và quốc phòng của mình bất chấp cuộc xung đột Nga-Ukraine cũng như những rủi ro cho cơ sở hạ tầng năng lượng và thông tin liên lạc dưới đáy biển của châu Âu. Theo đánh giá của nghị sĩ Ireland - cựu quân nhân Cathal Berry, trong bối cảnh hiện nay, có thể thấy mắt xích an ninh yếu nhất của châu Âu chính là Cộng hòa Ireland.

Vân Hà

Các tin khác

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.