Hơi thở hay áp lực

Cuối năm bạn gặp ai cũng thấy kêu bận rộn, dễ hiểu thôi, đó là giai đoạn nước rút của một chu kì công việc. Nhưng, nếu bạn tự thưởng cho mình dăm ba phút lướt mạng xã hội lại thấy bạn bè đang quan tâm đến một concert nào đó cũng đang nóng hổi.

Có thể đã qua cái tuổi chen chúc đi xem thần tượng âm nhạc nhưng Black Friday, Noel và kể cả lướt mạng xã hội cũng khiến bạn ngột ngạt. Chán thì buông bỏ cả những niềm vui nhưng nếu không có những phần thưởng đó, thử hỏi bạn nỗ lực để làm gì?

Có người anh hôm rồi nói với tôi: "Chú có theo dõi một sự kiện âm nhạc còn hot hơn cả ASEAN Suzuki Cup 2024 có đội tuyển bóng đá nam đang tranh tài không?". Tôi thấy lạ, anh hằng ngày thâm trầm, đăm chiêu đọc sách, thưởng trà sao bỗng dưng lại "bắt trend" nhanh thế, nên có ý hỏi lại để gợi mở.

Anh chia sẻ một ý kiến có lẽ đã ấp ủ từ khá lâu: "Theo anh, không hẳn giới trẻ chỉ hâm mộ âm nhạc mà các sự kiện đó là hơi thở của họ. Hơi thở tức là oxy, là nguồn sống đó". Hai chữ "hơi thở" anh dùng đắt quá, con người đâu chỉ cần thứ oxy có được "từ việc phân giải nước trong quá trình quang hợp oxy dưới tác động của ánh sáng" trong tự nhiên mà còn cần đến thứ "oxy" của xã hội. Người trẻ nhạy cảm, nắm bắt mau lẹ và luôn hồn nhiên như thế.

Hơi thở hay áp lực -1
Những chiêu trò lừa đảo thường lợi dụng tâm lí kì vọng vào sự may mắn không dựa trên sức lao động.

Vậy, hơi thở ấy thế nào, có thực sự hấp dẫn và tích cực? Nếu như ít ngày trước, “Anh trai say hi” đã thu hút đến hơn 60.000 lượt khán giả (gấp đôi so với concert “Tri âm” của Mỹ Tâm cách đây 2 năm thì đến lượt “Anh trai vượt ngàn chông gai” lại khiến khán giả sẵn sàng vượt đường xa từ Nam ra Bắc. Đọc bài viết có nhan đề: ““Anh trai vượt ngàn chông gai” đến Hưng Yên, có người gửi tiết kiệm 1,5 tỉ để săn vé” của tác giả Đậu Dung (Báo Tuổi trẻ) người viết biết được những thông tin thú vị. Họ đến để được gặp lại thần tượng của một thời, đến để chiêm nghiệm lại hành trình đam mê của mình chứ đâu phải hứng thú nhất thời.

Bạn Nguyễn Thảo Vy (sinh năm 1989, TP Hồ Chí Minh) chia sẻ: "Anh Tiến Đạt là rapper đời đầu, từng về trường tôi diễn nên mê anh lắm. Anh gắn với tuổi trẻ của chúng tôi. Tiến Đạt từng nghỉ một thời gian dài, gần đây mới trở lại nên tôi không muốn bỏ lỡ bất cứ sân khấu nào có anh". Tuy không còn ít tuổi, nhưng chị Chu Thị Thu Phương (sinh năm 1979) từ Long Biên (Hà Nội) đã gửi tiết kiệm tiền tỉ để lấy số quay tới lượt săn vé: "Con thích nên mẹ cũng đu theo luôn. Rất hâm mộ các anh trai, đặc biệt Hồng Sơn. Đá bóng giỏi, không ngờ anh còn biết hát. Tôi cũng thích Soobin, Tự Long. Các anh hát rất hay"...

Hơi thở hay áp lực -0
Lừa đảo núp bóng các khóa học làm giàu đánh vào tâm lý nóng vội của không ít người trẻ.

Khi đâu đâu cũng bắt gặp những người hâm mộ cuồng nhiệt các sự kiện khiến chúng ta cảm giác họ đang giống nhau ở hội chứng "phải theo kịp", "không được bỏ lỡ", mỗi người tựa như một quân cờ domino vậy. Lo lắng ấy không sai, thậm chí còn là nguyên nhân khiến nhiều người không thể tự chủ được thời gian, tâm trí và cả tiền bạc. Liệu họ có thể bình tâm để đọc hết một cuốn sách?

V.Ôbrưsép từng nói: "Thế giới vô cùng vĩ đại. Cặp mắt của bạn chỉ thấy được một phần nhỏ bé không đáng kể. Bởi vậy, bạn hãy tìm lấy các sự kiện ở trong sách. Hãy tích lũy đều đặn hằng ngày các sự kiện ấy".

Có lẽ, trong cuộc sống hằng ngày chúng ta đã và đang luôn trăn trở để lựa chọn giữa chân lý của cái vĩ đại được đúc rút trong kho tàng tri thức, kinh nghiệm và tiếng gọi của cảm xúc từ cặp mắt của chính mình. Cặp mắt ấy là sự yêu thích, ham muốn cảm tính, không cần tham chiếu các dữ liệu phân tích hay cân nhắc các bình diện của một vấn đề. Và, đến một thời điểm nào đó, bạn nhận thấy mất tự tin, thất "hụt hơi" trước chính nhịp sống của thời đại. Khi bạn không đủ sự tỉnh táo, khách quan thì sẽ có lúc hơi thở đã biến thành áp lực.

Thật khó tin nhưng một bạn trẻ từng chia sẻ trong bài viết "Lướt mạng xã hội, tưởng vui hóa ra lại buồn?" của An Miên (Báo Thanh niên): "Mình thấy một số bài viết chia sẻ cách học, kiếm tiền khá bổ ích. Nhưng, bản thân vẫn thấy áp lực khi đọc được các thông tin đó vì người viết thường là những bạn bằng tuổi, thậm chí là nhỏ hơn mình. Mình áp lực vì thấy bản thân kém cỏi".

Hơi thở hay áp lực -0
Nhiều người cảm thấy áp lực khi theo dõi mạng xã hội và so sánh với sự kì vọng vào bản thân.

Rõ ràng, đó không phải là sự nhận xét, so bì đến từ cha mẹ theo kiểu "con người ta" không đến từ nhà tuyển dụng mà áp lực đến từ chính mục tiêu mà người trẻ đặt ra. Hay, nói cách khác là sự kì vọng vào chính bản thân. Nhiều bạn trẻ hâm mộ thần tượng A, ngôi sao B nhưng sâu xa hơn, họ kì vọng và cuồng... chính bản thân mình.

Có thể tuần qua, cộng động mạng xã hội sửng sốt với những Mr Pips, Mr Hunter và tự hỏi: Làm sao những kẻ này có thể tác oai tác quái? Câu trả lời thật sự đơn giản: Vẫn là "miếng pho mát" muôn thuở và cái bẫy chuột. Miếng pho mát không tự hiện ra khi bạn chưa đổ mồ hôi, nước mắt, thuật toán, cơ hội chớp nhoáng nhanh hơn, quái hơn, khôn hơn số còn lại để lách qua khe cửa hẹp không thể đến với bạn nếu không muốn nói xác suất là... không thể.

Nếu bạn để ý những Mr, Ms hiện ra với "hào quang lấp lánh" ấy có mặt trong cuộc đời này chỉ làm thừa mứa hơn tư duy ngụy biện kiểu như: "chiến lược xây dựng...", "bí quyết sở hữu", "x2, x10" để biến những người nhẹ dạ thành... gà chứ tuyệt nhiên không làm giàu có thêm cho ngôn ngữ, văn hóa và đương nhiên không thể giúp ích cho nền kinh tế.

Giữa thời đại mà livestream và review đã thành phổ biến, tại sao cộng đồng mạng không có những chia sẻ, chẳng lẽ trí tuệ tập thể, kinh nghiệm cộng đồng lại bất lực trước chiêu trò của số ít người? Người viết cho rằng, nguyên nhân sâu xa là sự ích kỉ, từ chính cái tâm lý "muốn đi một mình", muốn đèn nhà mình rạng hơn đèn nhà khác bằng con đường nhanh gấp nên vô hình trung họ (đi) "cùng nhau", trở thành nạn nhân, chẳng tiến xa được bước nào.

Thu Trang

Các tin khác

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Thành phố Hồ Chí Minh sẽ đẩy mạnh việc quảng bá, giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu thuộc các loại hình ca múa nhạc, kịch nói, cải lương, hát bội, xiếc, múa rối.

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Nỗi sợ lớn nhất của tôi là gì? Là không gì cả. Phần lớn thời gian của tôi được dành để nỗ lực chứng minh rằng mình đáng được nhớ đến. Làm việc chăm chỉ hơn, mơ lớn hơn, nói “có” với những cơ hội - kể cả khi chúng vắt kiệt mình.

Kiến tạo văn hóa số

Kiến tạo văn hóa số

Người viết cho rằng: AI tạo sinh có thể cắt ghép, được dựng nên những hiện thực chưa từng có theo ý muốn của chúng ta. Giờ đây, thay vì nheo mặt để nhận diện tem mác, dấu hiệu hàng fake trên hàng hóa thì đến lúc đắn đo trước những tác phẩm: Liệu bài thơ này, bản nhạc kia, bức tranh nọ... có dấu hiệu can thiệp của AI hay không? Chúng ta sống với AI hay chúng ta sống bằng AI? Một câu hỏi khó trả lời.

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Trong tháng 3/2026 vừa qua, số lượng các bản ghi âm bị từ chối phát hành qua nền tảng Tunecore của Công ty Believe đột nhiên tăng vọt. Và, tất cả những bản phát hành bị từ chối ấy đều có một điểm chung: đó là những bản nhạc được tạo ra bởi AI.

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân đã thành công tốt đẹp vào ngày 17/4, song báo chí trong và ngoài nước vẫn tiếp tục có nhiều bài viết đặc sắc, khẳng định quan hệ truyền thống gắn bó mật thiết giữa hai Đảng và nhân dân hai nước Việt Nam - Trung Quốc cũng như tầm nhìn, định hướng trong việc nâng tầm kết nối chiến lược giai đoạn phát triển mới.

Mệnh lệnh của niềm tin

Mệnh lệnh của niềm tin

Hôm nay, cũng như mọi ngày, tôi dậy rất sớm, ngồi bên ly cà phê và lướt nhanh trên màn hình smartphone. Có lẽ, giờ này nhiều người cũng giống tôi tìm sự khởi đầu cho ngày mới bằng việc nhật tin tức sau một đêm - nguồn năng lượng mới từ sự trong trẻo tinh khôi của thiên nhiên và sự hào hứng của tinh thần.

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Tin vui cho giới làm phim Việt là tính đến trưa 10/4, theo thống kê của Box Office Vietnam (BOVN - trang web độc lập chuyên tổng hợp, phân tích và thống kê dữ liệu doanh thu phòng vé, số lượng vé và suất chiếu trên toàn lãnh thổ Việt Nam), phim "Hẹn em ngày nhật thực" của đạo diễn Lê Thiện Viễn đã thu về hơn 81 tỉ đồng sau khi bắt đầu công chiếu từ cuối tháng 3 và vẫn đang giữ vững vị trí đầu bảng xếp hạng doanh thu phòng vé Việt (tính theo ngày).

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Chuyện ồn ào trên mạng xã hội liên quan đến nữ ca sĩ Thiện Nhân và gia đình của cô chắc chắn là một chuyện không vui chút nào, đặc biệt là khi soi chiếu bằng các giá trị văn hóa Á Đông vốn coi trọng nền tảng tình cảm gia đình, quyến thuộc hơn là tài sản.

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

Gần đây trong tiếng Việt có từ mới “GATO” nhanh chóng trở nên phổ biến. Viết tắt của “ghen ăn tức ở”, dịch sang tiếng Tây, tương đương từ “đố kỵ” - một trạng thái cảm xúc tiêu cực, khó chịu, ghen ghét, cay cú trước thành công, danh tiếng người khác.

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Trong bối cảnh văn hóa đọc Việt Nam đang chứng kiến những chuyển động chưa từng có, một hiện tượng nổi bật là sự trỗi dậy mạnh mẽ của sách ngoại văn, đặc biệt là qua các hiệu sách độc lập (indie) có giám tuyển. Không chỉ phản ánh nhu cầu cập nhật tri thức toàn cầu của lớp độc giả trẻ, hiện tượng này còn đặt ra những câu hỏi mang tính chiến lược về con đường đưa văn chương Việt Nam ra thế giới.

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh ban hành văn bản chấn chỉnh hoạt động biểu diễn, trong đó nhấn mạnh yêu cầu chấm dứt tình trạng hát nhép trên sân khấu. Việc này đã nhận được sự đồng thuận cao, không chỉ từ phía những nhà quản lý văn hóa mà cả với những người trực tiếp hoạt động biểu diễn, doanh nghiệp tổ chức biểu diễn.

AI - Tìm đâu ra người thật?

AI - Tìm đâu ra người thật?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang thay đổi cách sách đi từ tay tác giả đến bạn đọc từ khâu sáng tác và biên tập đến in ấn và marketing. Không phải ai cũng hoan nghênh sự thay đổi này, và quả thực là ngoài một số lợi ích nhất định, việc sử dụng AI tràn lan cũng đem lại nhiều vấn đề làm đau đầu các nhà xuất bản, đơn cử như việc con người để cho AI thay thế tác giả và biên dịch viên.

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Trong đám tang nhà thơ Đàm Khánh Phương tại nhà tang lễ Đức Giang hôm ấy, ngoài nhà thơ Nguyễn Quang Thiều - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam - có mặt và sau đó đọc điếu văn - tôi thấy không nhiều các nhà văn, nhà thơ khác đến đưa tiễn. Phương ít bạn, hay là khi khỏe mạnh, Phương đã có những điều làm bạn bè khó cảm thông?  

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Năm 2001, đạo diễn Steven Spielberg ra mắt bộ phim “A.I. - Artificial Intelligence”, kể về cậu bé robot David được lập trình để yêu thương vô điều kiện. Khi người mẹ nuôi bỏ rơi cậu giữa rừng, David bắt đầu hành trình 2000 năm đi tìm một ngày được sống bên bà. Khi những sinh vật tiến hóa đánh thức cậu giữa tàn tích băng giá, điều David xin không phải tri thức hay quyền năng, mà chỉ là một ngày được yêu thương.

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Động viên đội ngũ văn nghệ sĩ sáng tạo luôn là một trong những chủ trương nhất quán của Đảng, Nhà nước ta trong quá trình xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Văn hóa soi đường quy hoạch

Văn hóa soi đường quy hoạch

Gần đây, có hai sự việc nhận được khá nhiều sự quan tâm của dư luận, và vẻ bề ngoài, hai sự việc ấy không hoàn toàn liên quan tới nhau nhưng sâu trong bản chất, chúng lại có một điểm chung.

Sống để kết nối yêu thương

Sống để kết nối yêu thương

Sống là để kết nối những yêu thương, bởi cuộc sống có biết bao nhiêu điều đáng yêu mà chúng ta không thể kể tên hết được. Đó là một cảm nhận của người viết có được mỗi khi quan sát và lắng nghe từng thanh âm của cuộc đời. Dẫu biết hằng ngày vẫn xuất hiện cái ác, cái xấu nhưng còn có biết bao người tốt, bao hành động cao cả.

“Cái chết” của sách bìa mềm

“Cái chết” của sách bìa mềm

Cuộc cách mạng văn học hiện đại có sự đóng góp không hề nhỏ của sách bìa mềm. Những quyển sách bìa mềm được bày bán khắp mọi nơi với giá cả phải chăng đã đưa văn học đến với tất cả mọi thành phần trong xã hội.

Quyết liệt phát triển văn hóa

Quyết liệt phát triển văn hóa

Diễn biến mới nhất của việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, do Tổng Bí thư Tô Lâm thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành ngày 7/1/2026, đó là Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam đã có cuộc họp đầu tiên, trong tuần qua, với nhiều nội dung quan trọng.

“Hãy sống đúng với những giấc mơ của tuổi trẻ”

“Hãy sống đúng với những giấc mơ của tuổi trẻ”

Mặc dù chưa diễn ra nhưng diễn đàn “Tiếng nói tuổi trẻ - Hành động của Đoàn” năm 2026 đã nhận được 64.000 câu hỏi của các bạn trẻ gửi về ban tổ chức, một con số kỉ lục, chứng tỏ thanh niên Việt Nam thực sự quan tâm đến sự phát triển của đất nước và sứ mệnh của thế hệ.