Hồ sơ vụ lũng đoạn tiền giả của Đức Quốc xã

Tiền giả từng được coi là một loại vũ khí chiến tranh bí mật. Đức Quốc xã từng sử dụng vũ khí này để tấn công rất nhiều quốc gia. Vào ngày 24 tháng 9 năm 1942, ngân hàng Anh thu được một bó tiền giả từ một ngân hàng Anh ở Tây Phi.

Ngân hàng Anh cho rằng đây là "Sự kiện tiền giả nguy hiểm nhất trong lịch sử". Lúc đó Chính phủ Anh không biết đây là một âm mưu do Hitler chỉ đạo. Đức Quốc xã đã in ra những đồng tiền giả này với mục đích làm suy yếu nền kinh tế của các nước thù địch.

Mọi người đều biết chiến tranh không chỉ là sức chiến đấu mà còn là thực lực về kinh tế, không có nền kinh tế vững mạnh trong tay thì không có cách nào duy trì cuộc chiến được. Do đó, để phá hủy nền kinh tế của một chính quyền tức là đồng thời làm suy yếu sức chiến đấu của chính quyền đó.  

Việc sử dụng tiền giả làm vũ khí chiến tranh không phải là mới, ngày xưa  Napoleon đã từng phê chuẩn việc in tiền giả của Áo và Nga. 

Trong cuộc nội chiến ở nước Mỹ cả hai bên Nam – Bắc cũng dùng biện pháp in tiền giả để đánh vào hệ thống tài chính của nhau. Trong Thế chiến thứ hai nước Anh cũng thành lập đội ngũ gọi là tiểu đội kỹ thuật “A” nhưng công việc của họ chỉ hạn chế ở việc làm hộ chiếu giả, tài liệu, tem và vật tư ngụy trang nhưng không in tiền giả với quy mô lớn.

Vào tháng 9 năm 1939 thủ tướng Anh đề nghị nghiên cứu in tiền giả nhưng không được thực hiện được. Ngày 11 tháng 4 năm 1940 người đứng đầu tổ chức tình báo Anh là Chamberlain gặp thủ tướng đề nghị làm giả đồng mác tung vào lãnh thổ nước Đức để làm giảm giá đồng mác, Chamberlain biết rằng sức mạnh của đồng bảng Anh và đồng mác của Đức chênh lệch nhau rất xa và “Nếu nước Đức trả đũa thì chúng ta sẽ bị tổn thất nhiều hơn họ.”

Khoảng cuối tháng 1 năm 1945, một chuyên gia tài chính của nước Anh là Exche lại một lần nữa đề xuất làm giả đồng mác tung vào nước Đức. Ông ta nói rằng việc này ít nhất cũng gây ra một cuộc lạm phát tiền tệ, thậm chí có thể gây nên một cuộc khủng khoảng tài chính. Tuy nhiên Bộ Tài chính Anh bác bỏ kế hoạch này. Cơ quan này cho rằng: “Điều này không mang lại bất cứ sự tốt đẹp gì cho chúng ta mà chỉ làm bộ mặt của chúng ta xấu đi.” 

Bộ trưởng SS của nước Đức Arthur là người đầu tiên đề xuất việc in tiền giả. Tháng 9 năm 1939 đề xuất này được người đứng đầu cơ quan an ninh là Hedrich của Đức Quốc xã ủng hộ. Sau đó, Hedrich đã phát hành một công văn tuyệt mật chính thức bắt đầu hành động. 

Công văn đó viết: “Đây không phải là việc in tiền giả theo nghĩa thông thường mà những đồng tiền này phải là bản sao hoàn hảo nhất kể cả những chuyên gia tiền giấy có kinh nghiệm cũng không thể phân biệt được thật giả.”

Việc phát hành đồng bảng Anh trước chiến tranh có tình tiết tinh tế, người được ủy nhiệm thiết kế là một chuyên gia tài giỏi và có kinh nghiệm phong phú chế mực in nước, dùng loại giấy lanh được chế tạo đặc biệt cùng với hệ thống seri vô cùng phức tạp. Tóm lại, những đồng tiền giấy này có thể được gọi là tác phẩm nghệ thuật và gần như không thể bị làm giả. 

Mặc dù vậy, vào cuối năm 1940 người Đức cuối cùng cũng in thử nghiệm đồng bảng Anh và đưa vào ngân hàng Thụy Sĩ để trao đổi, nước Đức đã làm được đồng bảng Anh có những seri được coi là không thể làm giả, loại tiền giấy Đức Quốc xã in ra được coi là tiền thật, thuận lợi lưu thông và Đức Quốc xã bắt đầu tung ra một lượng lớn đồng bảng Anh giả.

Đầu năm 1941, tiền giả do thiếu tướng SS Major Alfred phụ trách in ấn được lưu thông trong tất cả các khu vực của Đức chiếm đóng. Sứ mệnh quan trọng của Major Alfred là phải làm cho tiền giả được lưu thông trên khắp đất nước Anh để đẩy nền kinh tế Anh nhanh rơi vào tình trạng lạm phát. 

Đến lúc đó, đồng bảng Anh sẽ bị mất giá và trật tự của toàn nước Anh sẽ bị phá vỡ. Nhưng do bị Hedrich hãm hại, Alfred buộc phải từ chức và bắt đầu thụ án nên tất cả công việc của hắn phụ trách bao gồm cả âm mưu tiền giả đều bị đình chỉ.

Tiền giả của Đức Quốc xã.
Tiền giả của Đức Quốc xã.

Trong một năm, Đức Quốc xã đã in 400 ngàn bảng Anh tiền giả và phần lớn chưa được sử dụng nhưng khi Benhard, một vị tướng của quân đội Đức tiếp quản công việc thì kế hoạch in tiền giả khả thi hơn đã bắt đầu. Tháng 6 năm 1942 kế hoạch làm tiền giả lại được khởi động. Benhard đề nghị dùng các nguồn lực dễ kiểm soát nhất của Đức Quốc xã vào công việc này, đó là các tù nhân Do Thái. Kế hoạch này được đặt tên là “Hành động Benhard”. 

Benhard đã chọn 134 tù nhân Do Thái từ các trại tập trung để thành lập một đội ngũ có kỹ thuật điêu luyện làm tiền giả. Các tù nhân được đưa đến một xưởng in cách ly riêng một khu. Những tù nhân không tuân theo mệnh lệnh và có hành động phá hoại đều bị tử hình.

Thông qua một lá thư từ năm 1943 cho thấy người đứng đầu văn phòng Do Thái Robert Duval đã yêu cầu đưa một người Do Thái trở lại trại tập trung Auschwitz. Lệnh này bị người phụ trách xưởng in tiền giả từ chối: “Tôi rất tiếc phải thông báo cho ông biết rằng tôi không thể để người Do Thái này đã trở về trại tập trung được, chúng tôi cũng không cho ông biết lý do và chỉ cho ông biết rằng anh ta đang phục vụ cho ý chí của nước Đức Quốc xã.”

Trong thời gian bị tù, công nhân in tiền giả đôi khi mạo hiểm có những hành động phá hoại nhỏ và từ đó nhân viên ngân hàng có thể dễ dàng nhận biết nó là tiền giả. Cuối năm 1944, công nhân in tiền giả thậm chí còn tiến hành bãi công vì họ không thích bị cưỡng chế áp dụng kỹ thuật mới để làm tiền giả.

Tháng 12 năm 1944 cục diện cuộc chiến bắt đầu bất lợi với nước Đức. Sau mấy tuần xưởng in tiền bị bỏ hoang và tất cả các công nhân đã tham gia việc làm tiền giả bị đưa lên vùng núi, một khu vực của dãy Alps thuộc Áo.

Các công nhân được chọn làm tiền giả dự cảm rằng đến đây sinh mệnh của họ sẽ kết thúc. Thông báo trong đài thu thanh cho biết quân đội đồng minh sẽ đến đây trong vài ngày nữa. Tù nhân được lệnh phải phá hủy tất cả chứng cứ và manh mối. Những công nhân này đã làm việc liền trong ba ngày đêm thiêu hủy hàng đống tiền giả và phá hủy máy móc, thiết bị in tiền.

Lệnh cuối cùng mà các sĩ quan chỉ huy nhận được là bắn chết tất cả nhưng công nhân in tiền nhưng lo sợ bị khép vào tội phạm chiến tranh nên mệnh lệnh này không được chấp hành. Các công nhân in tiền giả may mắn sống sót khi chạy trốn, họ không quên lấy đi những chiếc xe chở đầy tiền giả.

Xưởng in tiền giả của Đức Quốc xã nằm ở khu 18 và 19 gần trại tập trung Sachsenhausen ở phía bắc Berlin. “Hành động Benhard” rất bí mật, chỉ có một số ít  người biết được sự tồn tại của hành động này, các binh sĩ canh gác khu vực in tiền thậm chí cũng không biết mình canh giữ cái gì?

Việc in tiền giả có hiệu suất rất cao, vào thời kỳ cao điểm một tháng tổng kim ngạch tiền giả vượt quá 8 triệu bảng Anh. Đức Quốc xã đã đề chữ  “Ngân hàng Anh” trên cửa xưởng in như là một sự chế giễu. Trên thực tế, trong giai đoạn này, Đức Quốc xã đã sản xuất tiền giả nhiều hơn cả số tiền của nước Anh in ra và nó đã trở thành danh tiếng đúng với cái tên “Ngân hàng Anh” của Đệ tam đế quốc.

Neville Chamberlain, người đứng đầu tổ chức tình báo Anh lúc bấy giờ.
Neville Chamberlain, người đứng đầu tổ chức tình báo Anh lúc bấy giờ.

Ý tưởng ném tiền giả từ trên không trung để phá hoại nền kinh tế của nước Anh đã bị phá sản. Tiền giả được dùng rất nhiều vào hoạt động đầu tư có tính quan trọng của nước Đức. Hành động táo bạo giải cứu Mussolini là dùng tiền giả “Benhard”, chi cho việc cựu bộ trưởng ngoại giao của Mussolini ở trong tù cũng là tiền giả. 

Điệp viên nổi tiếng nhất của SS là Cicero có cơ hội để tiếp cận với đại sứ của nước Anh và lấy được tài liệu liên quan đến cuộc đổ bộ Normandy, trước khi anh ta mãi mãi biến mất anh ta cũng được trả 200 ngàn bảng Anh tiền giả.  SS cũng sử dụng tiền giả để chi cho các hoạt động gián điệp thành công nhất ở nước Anh, hoạt động gián điệp này có mã là "Arno." 

Trong nhiều năm, Đức đã chi tiền giả cho những người ủng hộ quân sự ở Balkan: Hối lộ, buôn bán nghệ thuật bất hợp pháp, mua hàng hóa số lượng lớn và giao dịch với nhiều tầng lớp. Khi quân Đồng minh tiếp cận Đức, tiền giả của Benhard đã mở thành công tài khoản ở một số ngân hàng lớn của Đức Quốc xã, tài trợ cho những phần tử Đức Quốc xã chạy trốn đến Nam Phi và các nơi khác.

Đầu năm 1943, nhiều ngân hàng ở châu Âu, bắc Phi và tây Phi đã phát hiện ra tiền giả chất lượng cao. Tình báo Anh đã gửi điệp viên Steven đến Đức để điều tra  tình hình sự can thiệp của Đức Quốc xã nhưng anh ta đã bị bắt sau đó hai tuần. Mặc dù anh ta may mắn trốn thoát nhưng không tìm thấy bất kỳ tin tức quan trọng nào.

Trong thời gian chiến tranh mặc dù nước Anh đã thu được nhiều thông tin về việc Đức Quốc xã in tiền giả nhưng vẫn chưa rõ về tính quy mô thực sự của nó.

Quân đồng minh đổ bộ lên bờ biển Normandy.
Quân đồng minh đổ bộ lên bờ biển Normandy.

Năm 1944 khi quân đội Liên Xô đến Alps giải phóng các công nhân in ấn mới thực sự phát hiện ra tính quy mô và số lượng tiền giả mà Đức Quốc xã đã in ra và ngân hàng Anh ngay lập tức cử một chuyên gia để điều tra. Chính phủ đồng minh cũng ủy quyền cho thiếu tá McNally của Mỹ đến điều tra vụ việc này. Thiếu tá McNally thấy rất nhiều tiền giả giấu trong những xe tải trong dãy núi Alps.

Theo ước đoán một công nhân in thì Đức Quốc xã đã in khoảng 135 triệu bảng Anh tiền giả, nhưng thực tế thì tổng số tiền giả đến nay vẫn chưa thể biết được. Theo báo cáo của McNally có khoảng 1 triệu bảng đã đi vào Thổ Nhĩ Kỳ và Trung Cận Đông, 2 triệu bảng lưu hành ở Pháp và 8 triệu bảng ở Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha và Scandinavia.

Tháng 2-1945, một quan chức Bộ Tài chính Anh đã ra lệnh thu hồi toàn bộ đồng 10 bảng Anh đang lưu thông và tuyên bố rằng hành động này không phải là do nguyên nhân khủng khoảng tiền giả gây nên. Đầu năm 1946, loại tiền có dây kim loại chống làm giả đã thay thế tất cả các loại tiền mệnh giá khác nhau và mọi người vẫn có thể nhận ra dấu hiệu bảo mật này trên những tờ tiền giấy đang sử dụng hiện nay.

Tính đến ngày 9-11-1951 ngân hàng Anh đã thu được 1.860.223 tờ tiền giả có mệnh giá khác nhau và đến năm 1959 tổng cộng thu được 3 triệu tờ tiền giả. Tất cả tiền giả đều bị tiêu hủy nhưng đây không phải là đã kết thúc tất cả loại tiền giả Benhad.

Năm 1959, một đội thợ lặn đã xuống một hồ sâu trong dãy núi Alps của Áo và qua mấy ngày tìm kiếm 13 hòm rất nặng đã được vớt lên và trong những hòm này có đến 420.000 tờ tiền giả với mệnh giá khác nhau. Kỷ lục Guinness đã xác nhận đây là một khoản tiền giả lớn nhất được phát hiện trong lịch sử.

Sau chiến tranh, Benhard đã bị tòa án Paris xét xử nhưng do có sự làm chứng có lợi của một tù nhân trong trại tập trung Sachsenhausen nên hắn chỉ bị kết án 2 năm tù, sau đó mãn hạn và chết năm 1989.

Nguyễn Đình Thiêm (theo “Xinhuanet.com”)

Các tin khác

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Cuộc đối đầu quân sự giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran đang là tâm điểm thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế; song những diễn biến thực sự lại luôn bị che phủ bởi bức màn bí mật. Để làm sáng tỏ những góc khuất trong cuộc chiến tranh tình báo âm thầm tại khu vực đầy biến động này, phóng viên tờ “Argumenty Nedeli” (Luận cứ trong tuần của Nga) đã có cuộc trao đổi với chuyên gia về Trung Đông, Trung tá tình báo Nga Aleksandr Voronin.

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Hoạt động tình báo luôn là động lực thúc đẩy sự đổi mới và các phát minh mang tính đột phá. Trong những năm 1960-1970, các cơ quan tình báo trên thế giới đã tạo ra một khối lượng công nghệ khổng lồ phục vụ cho Chiến tranh Lạnh. Nhiều công nghệ gián điệp được phát triển và sử dụng trong thế kỷ XX hiện vẫn được giữ bí mật. Nhưng ngay cả những gì đã biết cũng đủ khiến người ta phải ngạc nhiên.

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Vụ nổ súng tại bữa tiệc tối dành cho các phóng viên Nhà Trắng chỉ là một trong chuỗi các sự kiện an ninh có liên quan đến Tổng thống Trump kể từ năm 2024.

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Không cần tiếp cận trực diện, mạng lưới thu thập thông tin có thể khởi nguồn từ những tương tác dân sự tưởng chừng vô hại. Vụ việc tại Philippines cho thấy phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, khó nhận diện trong môi trường an ninh phức tạp.

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Mỹ và Iran đang “đấu phong tỏa” giữa lúc bế tắc trong đàm phán tiếp tục kéo dài - theo đó Mỹ ra sức phong tỏa các cảng biển Iran để buộc nước này xuống thang trong đàm phán, còn Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày và tuyên bố tiếp tục đóng eo biển Hormuz.

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch phá hoại do cơ quan tình báo quân đội Israel (Aman) tổ chức vào tháng 7/1954 đã thất bại thảm hại. Được xây dựng trên những toan tính thực dụng và chiến thuật phi đạo đức mang tên “hành động dưới màu cờ giả”, chiến dịch này cuối cùng trở nên phản tác dụng đối với chính những kẻ chủ mưu, đồng thời để lại nhiều tranh cãi lớn trong lịch sử ngành tình báo thế giới.

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Cuối thế kỷ XIX, trong suốt hơn 10 năm, nước Pháp tin rằng, Hội Tam Điểm là một tổ chức thờ quỷ với những bí mật đen tối đang bị phanh phui. Nhưng đến năm 1897, người dựng nên toàn bộ câu chuyện ấy công khai thú nhận: từ nhân chứng, tài liệu đến các nghi lễ gây rúng động, tất cả đều là giả. Cú lừa của Léo Taxil vì thế không chỉ là một scandal thế kỷ, mà còn là một minh chứng cho thấy niềm tin xã hội có thể bị dẫn dắt như thế nào.

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Nguy cơ một cuộc khủng hoảng lương thực mới đang bùng nổ khi chỉ số giá lương thực toàn cầu quay đầu tăng tháng thứ hai liên tiếp. Trong bối cảnh xung đột Trung Đông bóp nghẹt nguồn cung phân bón và một “siêu El Nino” được dự báo sẽ tàn phá các vựa lúa lớn nhất hành tinh thời gian tới, liệu chúng ta có thể làm gì để ngăn lại một thảm họa?

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Đầu tháng 10/2017, tại Âu Mỹ người ta đồng loạt phát hành ấn phẩm "King of Spies: The Dark Reign of America’s Spymaster in Korea" (tạm dịch: Vua gián điệp: Thời kỳ suy tàn của trùm tình báo Mỹ tại Triều Tiên) của nhà văn Blaine Harden. Sách mô tả Donald Nichols là “điệp viên giỏi nhất vùng Viễn Đông” hay chiến binh “cuộc chiến một người”.

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Tháng 3 năm nay, tại phiên điều trần trước Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ, Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard đã trình bày báo cáo “Đánh giá mối đe dọa thường niên” của cộng đồng tình báo nước này. Sau đây, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu một số phân tích và nhận định của Đại tá tình báo Igor Orlov, người từng phục vụ trong hàng ngũ KGB, về các nội dung trọng tâm của bản báo cáo này.

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

Đầu tháng 2/2026, Hiệp ước về cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược giữa Mỹ và Nga (Hiệp ước New START) đã chính thức hết hạn mà không có thỏa thuận mới nào được ký kết. New START là trở ngại cuối cùng đối với một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân tiềm tàng giữa Moscow và Washington. Tuy nhiên, theo chuyên gia về chính sách hạt nhân Nicole Grajewski, Nga hiện không đủ nguồn lực để sản xuất hàng loạt các loại vũ khí chiến lược mới.

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Tạp chí trực tuyến Kho lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) của Nga vừa cập nhật vụ án được CIA giải mật theo Đạo luật tiết lộ thông tin, có liên quan đến nữ điệp viên CIA Martha Peterson bị bắt quả tang cùng với điệp viên hai mang của KGB.

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

Khi chiến trường thực địa bị chi phối bởi hỏa lực và không kích, một dạng xung đột khác cũng đã hình thành trong không gian số. Cuộc chiến Cyber warfare (chiến tranh mạng) đã chính thức khai hỏa, đang biến những cơ sở hạ tầng trọng yếu tại Mỹ, Israel và Iran thành những mục tiêu bị tấn công không ngừng nghỉ .

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

Trong bối cảnh các nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng số, báo cáo rủi ro thường niên của hãng bảo hiểm Allianz công bố đầu năm 2026 một lần nữa khẳng định nguy cơ đến từ môi trường mạng. Giờ đây, các sự cố an ninh mạng không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà đã trở thành vấn đề sống còn của nền kinh tế toàn cầu, đặt ra áp lực chưa từng có lên các lực lượng bảo vệ không gian mạng.

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập (LAS) được thành lập ngày 22/3/1945 tại Cairo. Dựa trên Nghị định thư Alexandria năm 1944, LAS tuyên bố mục tiêu cốt lõi là thắt chặt quan hệ, phối hợp chính sách, bảo vệ độc lập và chủ quyền của các nước Ả Rập. Ý tưởng về chủ nghĩa Liên Ả Rập là một phản ứng hợp lý đối với việc giải phóng thuộc địa, nhưng hiệp ước của LAS đã đưa ra một quy tắc về sau trở thành hạn chế chính của nó.

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Để thu thập được nhiều thông tin quan trọng, các cơ quan tình báo KGB và Stasi đã thành lập mạng lưới điệp viên "Casanova" (điệp viên “Romeo”). Họ là những người có sức hút đặc biệt và được huấn luyện bài bản các thủ thuật nghiệp vụ. Ở CHDC Đức, kế hoạch đào tạo này mang mật danh “Romeo”; còn ở Liên Xô, các học viên của Trường Kỹ thuật tình báo Lenin được trang bị những phương thức quyến rũ để biến tình yêu thành vũ khí lợi hại.