2 triệu USD tiền được ủng hộ
Báo cáo từ Bộ Tài chính Mỹ công bố hồi đầu tháng 10 cho thấy, từ tháng 9 năm ngoái, IS đã nhận được ít nhất 2 triệu USD cho "các hoạt động quân sự" từ một nhà tài trợ tại Qatar. Người trực tiếp nhận món tiền này là thủ lĩnh cấp cao của IS Tariq bin al-Tahar al-Harzi, từng phục vụ trong tổ chức "Thế giới của những chiến binh đánh bom liều chết". Tariq bin al-Tahar al-Harzi cũng chính là kẻ đã lên kế hoạch cho các cuộc tấn công đầu tiên của IS ở Iraq cũng như lập chiến dịch tuyển mộ tân binh là người mang quốc tịch châu Âu, nhất là người Anh tới Thổ Nhĩ Kỳ rồi sang Syria tham gia chiến đấu chống lại chính quyền Tổng thống Bashar al-Assad.
Bên cạnh đó, tổ chức này còn có thêm sự ủng hộ tài chính của hai nhân vật khác là Ibrahim al-Bakr (37 tuổi), mang quốc tịch Qatar, từng có quan hệ thân thiết với một số thành viên cấp cao của chi nhánh mạng lưới Al-Qaeda ở Pakistan. Ibrahim al-Bakr hiện đang trốn trong khu vực Bắc Waziristan ở Pakistan. Một thủ lĩnh khủng bố toàn cầu khác có tên gọi là Omar al-Qatari (người Jordan), từng bị bắt giữ khi đang cố bay tới Qatar với hàng ngàn USD trong túi cũng là nhà tài trợ thường xuyên của IS. Tên này hiện đang bị giam trong một nhà tù ở Lebanon nhưng vẫn điều hành một mạng lưới thông tin giữa các tù nhân mang tư tưởng cực đoan với các thành viên của nhóm Jabhat al-Nursa và chi nhánh mạng lưới khủng bố Al-Qaeda tại Syria. Các thông tin tình báo Mỹ thu nhận được cũng khẳng định, nhờ có hàng triệu USD từ 3 nhà tài trợ này mà IS đã mở nhiều đợt tấn công và giành quyền kiểm soát một số thành phố lớn của Iraq mà cụ thể là biến TP Raqqa trở thành "thủ phủ" của tổ chức này.
Theo Giám đốc Viện Thống nhất Hoàng gia Qatar Michael Stephens, những năm 2012 - 2013, một số cá nhân giàu có ở Qatar và nhiều quốc gia vùng Vịnh khác đã đưa hàng túi tiền mặt đến Thổ Nhĩ Kỳ để từ đó lén đưa sang cho các thủ lĩnh cấp cao của IS ở Iraq và Syria. Nhưng nguồn tài trợ này đã giảm trong năm 2014 và giờ chỉ chiếm tỷ lệ nhỏ nhất trong tổng thu nhập chảy vào túi tiền của IS. Tuy nhiên, ông Michael Stephens cũng lưu ý rằng, một số nhóm Hồi giáo như Liwa al-Tawhid, Ahrar al-Sham, Jaisah al-Islam sau khi tự giải tán, đã gia nhập IS và mang theo cả nguồn tài chính được ủng hộ sang cho IS. Đây cũng chính là lý do khiến IS ngày càng trở nên mạnh hơn.
3 triệu USD/ngày nhờ bán dầu
Vào tháng 1 năm nay, khi bắt đầu giành quyền kiểm soát nhiều vùng ở Iraq, IS đã được mệnh danh là tổ chức khủng bố giàu có nhất thời đại. Khi đó, IS được cho là có mối quan hệ kinh doanh với Iran và Thổ Nhĩ Kỳ khi bán dầu thô cho các doanh nghiệp nước này với giá từ 25 USD đến 60 USD/thùng. Tổng cộng, mỗi tháng, IS thu khoảng 1 triệu USD nhờ việc bán dầu. Từ 24/6, do chiếm giữ thêm nhiều mỏ dầu trên vùng lãnh thổ hơn 240km2 và nhà máy lọc dầu Baiji cùng một phần đường ống dẫn dầu Kirkuk-Ceyhan, IS đã thiết lập một mạng lưới buôn lậu dầu rất tinh vi và có thể thu về tới 3 triệu USD/ngày.
Theo Luay al-Khatteeb thuộc Trung tâm Brookings Doha, IS thường khai thác rồi xử lý sơ dầu. Sau đó, chúng chất lên xe tải hoặc tàu hay thậm chí dùng la để chuyển các thùng dầu thô này tới Thổ Nhĩ Kỳ, Jordan, Iran. Tại 3 quốc gia này, IS lại có một mạng lưới khác giúp lọc dầu thô và tạo ra các sản phẩm tinh chế hơn rồi chuyển những thùng dầu đã qua xử lý này ra nước ngoài. Mặc dù đã nắm được đường đi từ những thùng dầu do IS khai thác, song đến nay, Mỹ vẫn chưa thể ngăn chặn ngay được nguồn cung tài chính này của IS. Các biện pháp trừng phạt mà Washington đã thực hiện vẫn không thể cắt đường tiếp cận với thị trường tài chính quốc tế của IS. Hiện, Mỹ đang tiếp cận một cách thức khác là siết chặt kiểm soát vùng biên giới của Thổ Nhĩ Kỳ-Syria và vùng biên giới Thổ Nhĩ Kỳ-Iraq. Song việc này cũng không hề đơn giản. Một biện pháp khác cũng đã được chính quyền Washington thực hiện là đánh bom các giếng dầu và nhà máy lọc dầu mà IS đang kiểm soát ở tỉnh Raqqa và Dier Ezzour.
Howard Shatz, một nhà kinh tế học cấp cao tại cơ quan nghiên cứu RAND Corporation nhận định, do IS không phụ thuộc vào các nguồn tài trợ, nên trừng phạt về tài chính sẽ không có tác dụng ngăn chặn được dòng tiền rót cho nhóm này. Chỉ có cách duy nhất là ngăn chặn khả năng khai thác dầu của IS bằng việc phá hủy các giếng dầu mà nhóm này đang sở hữu hoặc giành lại các vùng đất mà IS chiếm đóng.
Và lợi nhuận từ kinh doanh người
Với những khoản lợi nhuận khổng lồ, hiện IS đã trở thành tổ chức cực đoan giàu nhất thế giới. Giới chức Mỹ cũng thừa nhận tổ chức này có rất nhiều tiền mặt từ một loạt hoạt động phi pháp như ăn chặn, bắt cóc, cướp bóc, buôn bán cổ vật, buôn bán người và không ngừng bảo vệ số tiền này. Cụ thể, IS đã "bóp nghẹt các doanh nghiệp địa phương một cách không thương tiếc để lấy tiền và thường bắt các lái xe trên các tuyến đường chúng kiểm soát phải trả thuế". Chúng cũng thu về hàng triệu USD tiền chuộc của một số chính phủ châu Âu sau khi bắt cóc nhiều con tin phương Tây. Chẳng hạn như vụ thả tự do cho phóng viên ảnh Peter Theo Curtis hồi tháng trước. Mặc dù Chính phủ Mỹ và gia đình Curtis từ chối trả tiền chuộc nhưng anh này lại được Qatar chi 4 triệu USD để được thả tự do cùng với 13 nhà tu hành khác bị bắt cóc. Số tiền này được Qatar đưa cho nhóm Jabhat Al-Nursa rồi từ đó được chuyển cho IS. Đầu năm nay, khi bắt cóc và đòi tiền chuộc của 4 phóng viên người Pháp, 2 người Tây Ban Nha, IS cũng đã nhận được hàng triệu USD. Chỉ riêng từ đầu năm đến nay, IS đã kiếm được 10 triệu USD nhờ vào bắt cóc. Ngoài ra, IS còn đang nắm giữ hàng trăm triệu USD trong các ngân hàng ở Mosul (Iraq) khi chiếm giữ thành phố này. Chúng cũng có thêm hàng trăm triệu USD từ việc buôn lậu cổ vật ở Iraq và đặc biệt là buôn người. Báo cáo của Liên Hợp Quốc công bố hôm 2/10 cho thấy, phụ nữ và trẻ em đã trở thành món hàng của IS, bị trao cho các tay súng cực đoan như phần thưởng hoặc bị định giá, mua đi bán lại như những nô lệ thời trung cổ.
Một điểm đáng chú ý là với những khoản tiền kếch sù đang sở hữu, IS đã chi khá mạnh tay cho việc mua các loại vũ khí hiện đại, tối tân. Tin tức mà tình báo Mỹ và phương Tây thu thập được cho thấy, IS đang sở hữu các vũ khí của quân đội Mỹ bao gồm súng trường tấn công M16, rocket chống tăng… Thậm chí, các thủ lĩnh IS còn đang săn lùng trên chợ đen nguồn cung loại vũ khí hủy diệt hàng loạt để tấn công phương Tây
