Hãy là thiên thần trong mắt trẻ

Chỉ trong vòng vài ngày, chúng ta cùng lúc phải chứng kiến nhiều câu chuyện thật xót lòng về những đứa trẻ: Từ việc bé gái 20 ngày tuổi bị bắt cóc ở Thanh Hoá, và vài ngày sau người ta tìm thấy thi thể em ở một bãi rác; đến việc một bà Osin quăng quật, tát vào mặt một em bé chỉ gần 2 tháng tuổi ở Hà Nam, và mới nhất là việc những bà bảo mẫu mặt người dạ thú, không ngừng đánh đập, hành hạ những đứa trẻ trên dưới 3 tuổi ở Trường mầm non Mầm Xanh, Quận 12, thành phố Hồ Chí Minh. 

Cả ba câu chuyện đều khiến người trong cuộc lẫn người ngoài cuộc xót xa, đau đớn và phẫn nộ. Nhưng nếu câu chuyện xót xa thứ nhất liên quan đến những kẻ chủ động đi bắt cóc thì hai câu chuyện sau lại liên quan đến chính những con người được trả tiền để chăm sóc những đứa trẻ.

Xem clip bà Osin ở Hà Nam nhiều lần tung đứa bé 2 tháng tuổi vút lên cao rồi lấy tay tát vào mặt đứa bé ấy - những hành động có khả năng làm ảnh hưởng nghiêm trọng tới sự phát triển bộ não về hệ thần kinh của một thực thể, một câu hỏi cứ nhói lên trong tôi: người đàn bà này có chồng, con không? Liệu bà có mang trong mình một ẩn ức kéo dài nào đó liên quan tới chuyện sinh nở hay không?

Cô giáo đừng trở thành mụ phù thủy độc ác trong mắt trẻ thơ.
Cô giáo đừng trở thành mụ phù thủy độc ác trong mắt trẻ thơ.

Tìm hiểu thì biết hoá ra bà ta có chồng, có con bình thường. Như bao nhiêu người phụ nữ bình thường khác. Ấy thế mà không hiểu sao bà ta lại có thể thực hiện những hành vi bất bình thường, phi nhân tính đến như thế. Mà nghe đâu thoạt tiên bà còn tìm mọi cách chối cãi, chỉ đến khi chiếc camera được mở ra, khi không thể chối cãi được nữa thì người đàn bà - người mẹ của những đứa trẻ này mới buộc phải thừa nhận những hành vi phi nhân tính của mình.

Và câu chuyện ở Trường mầm non Mầm Xanh có lẽ cũng vậy: nếu không có những chiếc camera giấu kín, tố cáo từng hành vi nạt nộ, quăng quật, đánh đập không ghê tay của mình thì có lẽ những bà bảo mẫu sẽ lại chối đây đẩy. Thậm chí, họ vẫn sẽ hiện lên với hình ảnh những bảo mẫu tươi tắn, nhân hậu như cái cách mà họ vẫn thể hiện khi tiếp nhận những đứa bé từ tay những ông bố, bà mẹ vào buổi sáng mỗi ngày. Đến chỗ này thì phải giật mình tự hỏi: còn bao nhiêu bà bảo mẫu tưởng là tươi tắn, nhân hậu nhưng thực chất lại là những kẻ tàn ác, mất hết tính người như thế nữa? Còn bao nhiêu kẻ vẫn mang "mặt người" nhưng chưa bị những chiếc camera tố cáo cái phần "dạ thú" phía sau hình hài một con người?

Vẫn biết trong xã hội, dưới những mái nhà đây đó, trong những trường mầm non đây đó, vẫn có những bảo mẫu nhân hậu, đầy tình yêu thương; và vẫn biết không thể chỉ vì một, hai sự vụ cá biệt, liên quan đến một, hai... bảo mẫu vô lương tâm mà vẽ nên cả một bức tranh đen đúa và xám xịt, nhưng rõ ràng cấp độ thú tính của những đối tượng trong những câu chuyện này là điều không ai có thể tưởng tượng ra. Nó liệu có phản ánh sự xuống cấp, thậm chí là sự băng hoại đạo đức nói chung của xã hội hiện nay không?

Nhân tính và đạo đức xã hội bây giờ nghiêm trọng đến mức từng có ý kiến đề nghị phải thành lập cả một viện Đạo Đức. Nếu cái viện ấy có thật thì những bà bảo mẫu giống như những mụ phù thuỷ ác độc có bớt đi không? Những kẻ sát nhân dám bất chấp tất cả để lao vào cướp một cháu bé chưa đầy tháng tuổi, sau đó ném xác cháu bé vô tội ấy vào một bãi rác liệu có ít đi không? Nếu cái viện ấy có thật, chúng ta có thể hoàn toàn yên tâm khi gửi con cái mình vào những trường tư thục, không có camera giám sát từng giờ, từng phút, từng giây không?

Chúng ta đã nói về vấn đề đạo đức từ rất lâu rồi, thế thì tại sao nó vẫn giống như một một lưỡi dao, từng ngày, từng giờ lại cứa vào trái tim chúng ta những vết thương rỉ máu? Liệu có cần đến một viện Đạo Đức, không phải là để dạy dỗ về đạo đức, mà  để những người vô đạo đức tới đó mà xưng tội hay không?

Có lẽ, trong lúc chưa thể tìm ra những gói giải pháp hữu hiệu mang tầm chiến lược, vĩ mô thì mỗi người, với mỗi vị trí, mỗi hoàn cảnh cần tìm đến những giải pháp cá thể, có ý nghĩa nhắc nhở và hướng thiện tâm hồn mình. Ví dụ như với những bà bảo mẫu, một bạn đọc của báo Tuổi trẻ Thành phố Hồ Chí Minh đã đề xuất một giải pháp rất đáng suy ngẫm rằng: hãy nhìn sâu vào mắt của những đứa trẻ.

Những đứa trẻ ấy có thể là những đứa trẻ mà mình được trả tiền để chăm bẵm mỗi ngày. Những đứa trẻ ấy cũng có thể là chính những đứa con mà mình dứt ruột đẻ ra. Những đôi mắt ngây thơ, trong sáng, an lành của những đứa trẻ ấy sẽ khiến cho phần nhân tính của chúng ta được thức dậy và nhắc nhở nhiều hơn.

Nhìn sâu vào những đôi mắt ấy, chúng ta sẽ thấy rõ mình phải có trách nhiệm trở thành những thiên thần!

Phan Đăng

Các tin khác

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Tin vui cho những nghệ sĩ âm nhạc dân tộc Việt Nam là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phê duyệt đề án xây dựng Dàn nhạc Dân tộc Quốc gia Việt Nam vào ngày 22/4/2026 với quyết tâm triển khai ngay trong năm nay và dự kiến tổng kết vào năm 2031. Đây là một quyết định đúng đắn (dù hơi muộn) và cho thấy rõ chủ trương đầu tư cho phát triển văn hóa trong giai đoạn hiện tại.

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Thành phố Hồ Chí Minh sẽ đẩy mạnh việc quảng bá, giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu thuộc các loại hình ca múa nhạc, kịch nói, cải lương, hát bội, xiếc, múa rối.

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Nỗi sợ lớn nhất của tôi là gì? Là không gì cả. Phần lớn thời gian của tôi được dành để nỗ lực chứng minh rằng mình đáng được nhớ đến. Làm việc chăm chỉ hơn, mơ lớn hơn, nói “có” với những cơ hội - kể cả khi chúng vắt kiệt mình.

Kiến tạo văn hóa số

Kiến tạo văn hóa số

Người viết cho rằng: AI tạo sinh có thể cắt ghép, được dựng nên những hiện thực chưa từng có theo ý muốn của chúng ta. Giờ đây, thay vì nheo mặt để nhận diện tem mác, dấu hiệu hàng fake trên hàng hóa thì đến lúc đắn đo trước những tác phẩm: Liệu bài thơ này, bản nhạc kia, bức tranh nọ... có dấu hiệu can thiệp của AI hay không? Chúng ta sống với AI hay chúng ta sống bằng AI? Một câu hỏi khó trả lời.

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Trong tháng 3/2026 vừa qua, số lượng các bản ghi âm bị từ chối phát hành qua nền tảng Tunecore của Công ty Believe đột nhiên tăng vọt. Và, tất cả những bản phát hành bị từ chối ấy đều có một điểm chung: đó là những bản nhạc được tạo ra bởi AI.

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân đã thành công tốt đẹp vào ngày 17/4, song báo chí trong và ngoài nước vẫn tiếp tục có nhiều bài viết đặc sắc, khẳng định quan hệ truyền thống gắn bó mật thiết giữa hai Đảng và nhân dân hai nước Việt Nam - Trung Quốc cũng như tầm nhìn, định hướng trong việc nâng tầm kết nối chiến lược giai đoạn phát triển mới.

Mệnh lệnh của niềm tin

Mệnh lệnh của niềm tin

Hôm nay, cũng như mọi ngày, tôi dậy rất sớm, ngồi bên ly cà phê và lướt nhanh trên màn hình smartphone. Có lẽ, giờ này nhiều người cũng giống tôi tìm sự khởi đầu cho ngày mới bằng việc nhật tin tức sau một đêm - nguồn năng lượng mới từ sự trong trẻo tinh khôi của thiên nhiên và sự hào hứng của tinh thần.

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Tin vui cho giới làm phim Việt là tính đến trưa 10/4, theo thống kê của Box Office Vietnam (BOVN - trang web độc lập chuyên tổng hợp, phân tích và thống kê dữ liệu doanh thu phòng vé, số lượng vé và suất chiếu trên toàn lãnh thổ Việt Nam), phim "Hẹn em ngày nhật thực" của đạo diễn Lê Thiện Viễn đã thu về hơn 81 tỉ đồng sau khi bắt đầu công chiếu từ cuối tháng 3 và vẫn đang giữ vững vị trí đầu bảng xếp hạng doanh thu phòng vé Việt (tính theo ngày).

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Chuyện ồn ào trên mạng xã hội liên quan đến nữ ca sĩ Thiện Nhân và gia đình của cô chắc chắn là một chuyện không vui chút nào, đặc biệt là khi soi chiếu bằng các giá trị văn hóa Á Đông vốn coi trọng nền tảng tình cảm gia đình, quyến thuộc hơn là tài sản.

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

Gần đây trong tiếng Việt có từ mới “GATO” nhanh chóng trở nên phổ biến. Viết tắt của “ghen ăn tức ở”, dịch sang tiếng Tây, tương đương từ “đố kỵ” - một trạng thái cảm xúc tiêu cực, khó chịu, ghen ghét, cay cú trước thành công, danh tiếng người khác.

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Trong bối cảnh văn hóa đọc Việt Nam đang chứng kiến những chuyển động chưa từng có, một hiện tượng nổi bật là sự trỗi dậy mạnh mẽ của sách ngoại văn, đặc biệt là qua các hiệu sách độc lập (indie) có giám tuyển. Không chỉ phản ánh nhu cầu cập nhật tri thức toàn cầu của lớp độc giả trẻ, hiện tượng này còn đặt ra những câu hỏi mang tính chiến lược về con đường đưa văn chương Việt Nam ra thế giới.

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh ban hành văn bản chấn chỉnh hoạt động biểu diễn, trong đó nhấn mạnh yêu cầu chấm dứt tình trạng hát nhép trên sân khấu. Việc này đã nhận được sự đồng thuận cao, không chỉ từ phía những nhà quản lý văn hóa mà cả với những người trực tiếp hoạt động biểu diễn, doanh nghiệp tổ chức biểu diễn.

AI - Tìm đâu ra người thật?

AI - Tìm đâu ra người thật?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang thay đổi cách sách đi từ tay tác giả đến bạn đọc từ khâu sáng tác và biên tập đến in ấn và marketing. Không phải ai cũng hoan nghênh sự thay đổi này, và quả thực là ngoài một số lợi ích nhất định, việc sử dụng AI tràn lan cũng đem lại nhiều vấn đề làm đau đầu các nhà xuất bản, đơn cử như việc con người để cho AI thay thế tác giả và biên dịch viên.

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Trong đám tang nhà thơ Đàm Khánh Phương tại nhà tang lễ Đức Giang hôm ấy, ngoài nhà thơ Nguyễn Quang Thiều - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam - có mặt và sau đó đọc điếu văn - tôi thấy không nhiều các nhà văn, nhà thơ khác đến đưa tiễn. Phương ít bạn, hay là khi khỏe mạnh, Phương đã có những điều làm bạn bè khó cảm thông?  

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Năm 2001, đạo diễn Steven Spielberg ra mắt bộ phim “A.I. - Artificial Intelligence”, kể về cậu bé robot David được lập trình để yêu thương vô điều kiện. Khi người mẹ nuôi bỏ rơi cậu giữa rừng, David bắt đầu hành trình 2000 năm đi tìm một ngày được sống bên bà. Khi những sinh vật tiến hóa đánh thức cậu giữa tàn tích băng giá, điều David xin không phải tri thức hay quyền năng, mà chỉ là một ngày được yêu thương.

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Động viên đội ngũ văn nghệ sĩ sáng tạo luôn là một trong những chủ trương nhất quán của Đảng, Nhà nước ta trong quá trình xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Văn hóa soi đường quy hoạch

Văn hóa soi đường quy hoạch

Gần đây, có hai sự việc nhận được khá nhiều sự quan tâm của dư luận, và vẻ bề ngoài, hai sự việc ấy không hoàn toàn liên quan tới nhau nhưng sâu trong bản chất, chúng lại có một điểm chung.

Sống để kết nối yêu thương

Sống để kết nối yêu thương

Sống là để kết nối những yêu thương, bởi cuộc sống có biết bao nhiêu điều đáng yêu mà chúng ta không thể kể tên hết được. Đó là một cảm nhận của người viết có được mỗi khi quan sát và lắng nghe từng thanh âm của cuộc đời. Dẫu biết hằng ngày vẫn xuất hiện cái ác, cái xấu nhưng còn có biết bao người tốt, bao hành động cao cả.

“Cái chết” của sách bìa mềm

“Cái chết” của sách bìa mềm

Cuộc cách mạng văn học hiện đại có sự đóng góp không hề nhỏ của sách bìa mềm. Những quyển sách bìa mềm được bày bán khắp mọi nơi với giá cả phải chăng đã đưa văn học đến với tất cả mọi thành phần trong xã hội.

Quyết liệt phát triển văn hóa

Quyết liệt phát triển văn hóa

Diễn biến mới nhất của việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, do Tổng Bí thư Tô Lâm thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành ngày 7/1/2026, đó là Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam đã có cuộc họp đầu tiên, trong tuần qua, với nhiều nội dung quan trọng.