Hàn Quốc - Nhật Bản: Xung đột thương mại chưa điểm dừng

Chưa kịp ấm trở lại, quan hệ Hàn Quốc và Nhật Bản đang trở nên xấu đi khi Seoul đệ đơn lên Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) phản đối hành động kiểm soát xuất khẩu của Nhật Bản và động thái gần đây của Tòa án Tối cao Hàn Quốc đưa ra phán quyết cho phép tịch thu và thanh lý tài sản của một số công ty Nhật Bản do Tokyo không thực hiện việc bồi thường cho những nạn nhân của "lao động cưỡng bức thời chiến".

Đáp lại, Chính phủ Nhật Bản đã tuyên bố rằng sẽ "trả đũa tương xứng" nếu chính phủ Hàn Quốc vẫn thực hiện sự chiếm giữ tài sản đó.

Tòa án thành phố Daegu (thuộc tỉnh Bắc Gyeongsang) ngày 1-6 đã chính thức đăng công báo yêu cầu các doanh nghiệp Nhật Bản, trong đó có Công ty Nippon Steel của Nhật Bản (trước đây gọi là Sumitomo Metal) và công ty công nghiệp nặng Mitsubishi, đến nhận hồ sơ tịch thu tài sản tại Hàn Quốc. Thời hạn đăng công báo là đến hết ngày 3-8 tới.

Mặc dù Tòa án Tối cao Hàn Quốc năm 2018 đã ra phán quyết yêu cầu các doanh nghiệp Nhật Bản (đang hoạt động trên lãnh thổ Hàn Quốc) bồi thường cho các nạn nhân bị cưỡng ép lao động thời chiến, song cho đến nay các doanh nghiệp này vẫn không tiến hành bồi thường và từ chối nhận hồ sơ liên quan từ tòa án.

Đầu năm 2019, các nạn nhân lao động cưỡng bức thời chiến đã yêu cầu tòa án tịch thu và bán cổ phiếu của các công ty hợp tác với doanh nghiệp Nhật Bản tại Hàn Quốc. Theo đó, Tòa án Tối cao đã gửi hồ sơ tịch thu tài sản của các doanh nghiệp này thông qua Bộ Ngoại giao Nhật Bản nhưng hồ sơ đã bị gửi trả lại sau nửa năm.

Tòa án Hàn Quốc cũng đã gửi lại hồ sơ tới Bộ Ngoại giao Nhật Bản song không xác định được liệu các doanh nghiệp liên quan có nhận được hay chưa. Trước thực tế này, Bộ Tư pháp Hàn Quốc mới đây đã nhất trí phương án tiến hành bồi thường cho các nạn nhân lao động cưỡng bức thời chiến theo thủ tục trong nước là: đăng công báo trong một thời gian nhất định để thông báo đang lưu trữ hồ sơ. Sau thời hạn công báo, hồ sơ vụ kiện sẽ được coi là "đã chuyển tới phía bị đơn".

Tại buổi họp báo thường kỳ ngày 2-6, Bộ Công nghiệp, Thương mại và Tài nguyên Hàn Quốc cho biết trong tình hình hiện tại, khó có thể coi hai nước đang tiến hành đối thoại chính sách bình thường (vốn là điều kiện đầu tiên của Seoul khi quyết định tạm dừng quy trình khởi kiện Tokyo lên WTO vào ngày 22-11-2019).

Trước đó, căng thẳng lên tới đỉnh điểm vào tháng 7-2019 khi Nhật Bản hạn chế xuất khẩu 3 hóa chất quan trọng trong sản xuất linh kiện bán dẫn và màn hình sang Hàn Quốc. Hai quốc gia cũng đã loại nhau khỏi danh sách ưu đãi thương mại và Seoul đe dọa hủy hiệp ước chia sẻ tình báo quân sự với Tokyo. Sau đó một tháng, Nhật tiếp tục công bố loại Hàn Quốc khỏi "Danh sách Trắng" (các quốc gia được ưu đãi đơn giản hóa quy trình cấp phép xuất khẩu).

Các động thái này của Tokyo thực chất là biện pháp trả đũa đối với phán quyết của Tòa án Tối cao Hàn Quốc, yêu cầu doanh nghiệp Nhật bồi thường cho các nạn nhân bị cưỡng ép lao động thời chiến và tịch thu tài sản của các doanh nghiệp này tại Hàn Quốc.

Một siêu thị ở Hàn Quốc tẩy chay hàng hóa Nhật Bản.
Một siêu thị ở Hàn Quốc tẩy chay hàng hóa Nhật Bản.

Không ngồi yên, Hàn Quốc cũng có biện pháp đối phó tương tự là loại Nhật khỏi "Danh sách Trắng", khởi động quy trình giải quyết tranh chấp tại WTO và quyết định chấm dứt Hiệp định Đảm bảo thông tin quân sự chung Hàn-Nhật (GSOMIA). Tuy nhiên, tới ngày 22-11-2019, Nhà Xanh (Phủ Tổng thống Hàn Quốc) đã bất ngờ công bố hoãn có điều kiện thời hạn chấm dứt hiệu lực GSOMIA, nối lại đối thoại chính sách cấp vụ trưởng Hàn-Nhật và tạm dừng quy trình giải quyết tranh chấp tại WTO.

Giới phân tích Hàn Quốc cho rằng việc Seoul nối lại quy trình giải quyết tranh chấp tại WTO cho thấy hai bên không thể giải quyết vấn đề quy chế xuất khẩu thông qua thảo luận mà phải nhờ đến một tổ chức quốc tế. Tuy nhiên, không ít ý kiến hoài nghi về hiệu quả của quyết định này. Trước tiên, quá trình giải quyết tranh chấp tốn rất nhiều thời gian. Trình tự đầu tiên sẽ là Hàn Quốc đề nghị thành lập Ban hội thẩm lên Cơ quan giải quyết tranh chấp của WTO.

Quy trình thẩm định thông thường mất khoảng 6 tháng. Tiếp đó là bước thông qua báo cáo hội thẩm, phúc thẩm. Toàn bộ quá trình này có thể kéo dài tối đa 3 năm. Thêm vào đó, vị thế của WTO trong các vấn đề tranh chấp quốc tế gần đây đang bị lung lay mạnh. Cơ quan phúc thẩm của WTO, tương đương vai trò "Tòa án tối cao", đang trong tình trạng tê liệt do vấp phải sự phản đối của Mỹ về vấn đề bổ nhiệm ủy viên.

Mặc dù vậy, quyết định nối lại quy trình giải quyết tranh chấp tại WTO của Seoul có thể gây sức ép nhất định đối với Tokyo, trong bối cảnh các doanh nghiệp nước này đang thiệt hại ngày một nặng nề do phán quyết của Tòa án Tối cao Hàn Quốc. Đây cũng là lý do Chính phủ Hàn Quốc một mặt công bố nối lại quy trình khởi kiện Tokyo, mặt khác vẫn để ngỏ cánh cửa đối thoại.

Chánh Văn phòng Nội các Nhật Bản Yoshihide Suga đã tuyên bố rằng các thủ tục của tòa án Hàn Quốc là "vi phạm luật pháp quốc tế" và Tokyo sẽ làm tất cả để bảo vệ các hoạt động kinh tế của các công ty Nhật Bản. Các doanh nghiệp Nhật Bản cũng có chung quan điểm cho rằng vấn đề lao động cưỡng bức đã được "khắc phục" và "giải quyết" thông qua Thỏa thuận giải quyết khiếu nại giữa Nhật Bản và Hàn Quốc, đồng thời khẳng định sẽ sát cánh cùng Chính phủ Nhật Bản để phản đối quyết định nói trên của Tòa án Tối cao Hàn Quốc.

Về phần mình, Chính phủ Hàn Quốc tuyên bố sẽ tôn trọng phán quyết của Tòa án Tối cao đồng thời khẳng định sẽ nỗ lực giải quyết vấn đề này với trọng tâm là các nạn nhân của lao động cưỡng bức thời chiến. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Hàn Quốc Kim In-chul khẳng định: "Chúng tôi đang có lập trường cởi mở để đạt được một giải pháp hợp lý và đang xem xét một cách toàn diện, tôn trọng với quyết định của ngành tư pháp song vẫn nhận thức rõ được quyền lợi của các nạn nhân và mối quan hệ song phương".

Jin Chang-soo, nhà nghiên cứu cao cấp tại Viện Sejong (Hàn Quốc) nhận định: "Hành động tịch thu (tài sản) vẫn chưa diễn ra, chính phủ hai nước nên coi đây là một cuộc khủng hoảng tiềm tàng và thay vì chỉ cố gắng tìm cách giải quyết vấn đề ngay lập tức, Seoul và Tokyo cần tiến hành đối thoại để để ngăn chặn kịch bản xấu nhất có thể xảy ra".

Quang Nguyễn (Tổng hợp)

Các tin khác

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Gián đoạn vận chuyển LNG qua eo biển Hormuz đã đẩy giá khí đốt lên cao, khiến nhiều nền kinh tế chuyển một phần sản lượng điện từ khí sang than. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cảnh báo nhu cầu than toàn cầu có thể tiếp tục tăng nếu nguồn cung khí chưa sớm phục hồi.

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Tranh cãi quanh những tác phẩm khai thác chất liệu lịch sử đặt ra câu hỏi về chủ thể quyền đối với tài sản trí tuệ. Khi dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa lần đầu gọi tên tài sản trí tuệ gốc, việc xác định rõ các lớp quyền và chủ thể sở hữu càng trở nên cấp thiết.

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Trong những năm qua, xu hướng dùng chất liệu truyền thống trong những sáng tạo đương đại đang trở nên phổ biến. Những vở ballet “Dó”, “Đông Hồ”, xiếc “Làng tôi” hay mới đây là “Những lớp phù sa” đang cho thấy nỗ lực của các nghệ sĩ tìm về những chất liệu văn hóa truyền thống để kể những câu chuyện hôm nay. Nhưng giữa việc “đưa văn hóa lên sân khấu” và sự “sáng tạo từ văn hóa” vẫn là một khoảng cách. Bởi nếu truyền thống chỉ dừng lại ở những chiếc nón, cái nơm, tấm chiếu, câu hát dân gian hay bộ trang phục đẹp mắt, văn hóa rất dễ trở thành một thứ đạo cụ trang trí.

Chuyển hóa địa bàn phức tạp về xuất, nhập cảnh trái phép ở Tây Ninh

Chuyển hóa địa bàn phức tạp về xuất, nhập cảnh trái phép ở Tây Ninh

Với mạng lưới giao thông thuận lợi di chuyển đến các trung tâm kinh tế lớn ở khu vực phía Nam, biên giới tỉnh Tây Ninh luôn là địa bàn mà các loại hình tội phạm thường nhắm đến để hoạt động, trong đó có vấn đề xuất, nhập cảnh trái phép. Nhằm đảm bảo an ninh trật tự trên toàn tuyến, đồng thời phát hiện, ngăn chặn sớm các đối tượng vi phạm, Phòng Quản lý xuất nhập cảnh đã phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ, Công an các xã, Bộ đội Biên phòng, triển khai cao điểm phòng, chống tội phạm…

Tái diễn chiêu lừa “buôn thần bán lộc”

Tái diễn chiêu lừa “buôn thần bán lộc”

Các thầy bà tự xưng là “người bề trên”, có khả năng biết trước kết quả xổ số, lô đề, đánh vào niềm tin tâm linh, ham trúng số, muốn làm giàu của nhiều người. Bằng chiêu thức gửi “lộc” chỉ vài chục ngàn đến vài trăm ngàn, khi tâm lý người tham gia không muốn đòi lại hoặc không dám đòi nên các nhóm đối tượng này mặc sức hưởng lợi từ hàng ngàn nạn nhân…

Đoàn Thể thao Việt Nam dồn lực cho Asiad 20: Sẵn sàng xung trận

Đoàn Thể thao Việt Nam dồn lực cho Asiad 20: Sẵn sàng xung trận

Bước vào những ngày đầu tháng 9/2026, chiến dịch chuẩn bị cho Asiad 20 tại Aichi - Nagoya (Nhật Bản) của Đoàn Thể thao Việt Nam (TTVN) đã chính thức bước sang giai đoạn hoàn tất các khâu then chốt cuối cùng. Với quyết định thành lập quy tụ 498 thành viên tranh tài ở 29 môn thi đấu, thể thao nước nhà đang thể hiện quyết tâm cao độ nhằm hiện thực hóa mục tiêu đoạt từ 4 đến 6 HCV. Từ các chuyến tập huấn nước ngoài của những đội tuyển mũi nhọn, các gói thưởng kỷ lục được kích hoạt, cho đến công tác hậu cần và y tế, tất cả đã sẵn sàng trước giờ xuất trận.

Mất tiền oan với ứng dụng “dùng thử miễn phí”

Mất tiền oan với ứng dụng “dùng thử miễn phí”

Giữa hàng loạt ứng dụng mời trải nghiệm miễn phí, người dùng có thể kích hoạt một ứng dụng chỉ sau vài thao tác. Tuy nhiên, khi thời hạn dùng thử kết thúc, hệ thống tự động chuyển sang trả phí, thậm chí thu tiền cả năm nếu khách hàng không kịp hủy.

Khi người trẻ kể chuyện văn hóa, lịch sử trên không gian mạng

Khi người trẻ kể chuyện văn hóa, lịch sử trên không gian mạng

Văn hóa, lịch sử không còn chỉ nằm trong sách giáo khoa, những trang tư liệu hay không gian bảo tàng. Trên TikTok, Facebook, Instagram, YouTube... người trẻ đang kể câu chuyện của cha ông bằng video ngắn, tranh vẽ, thời trang, âm nhạc và công nghệ số. Cách kể mới đang giúp di sản đến gần hơn với công chúng trẻ. Nhưng khi một video có thể lan truyền tới hàng trăm nghìn người chỉ trong thời gian ngắn, câu hỏi đặt ra là: làm thế nào để sáng tạo mà không làm sai lệch những giá trị văn hóa đã được trao truyền qua nhiều thế hệ?

Căng thẳng thuế quan Mỹ - Canada

Căng thẳng thuế quan Mỹ - Canada

Dù ông Trump tuyên bố Mỹ "không cần Canada", thực tế Washington đang mua phần lớn dầu thô, khí đốt, điện cùng nhiều nguyên liệu công nghiệp sống còn từ quốc gia láng giềng.

Giá xăng, dầu đang hình thành một “bình thường mới”

Giá xăng, dầu đang hình thành một “bình thường mới”

Sau 6 tháng xung đột Trung Đông, giá dầu và xăng vẫn neo cao nhưng thị trường đang dần hình thành một "bình thường mới". Dù Mỹ nỗ lực mở rộng nguồn cung qua thỏa thuận với Venezuela, giá nhiên liệu vẫn khó hạ nhiệt trong ngắn hạn.

Golden Oldies - Lễ hội tái hiện ký ức

Golden Oldies - Lễ hội tái hiện ký ức

Ra đời từ năm 1989 từ ý tưởng của cộng đồng địa phương nhằm đưa du khách trở về với bầu không khí "vàng" của các thập niên từ 1950 - 1980, lễ hội Golden Oldies được tổ chức vào ngày cuối tuần cuối cùng của tháng 7 hàng năm tại làng Krofdorf-Gleiberg, thị trấn Wettenberg, tiểu bang Hessen - Đức. Kết hợp giữa âm nhạc, xe cơ giới và thời trang vintage, Golden Oldies đã trở thành một trong những lễ hội văn hóa hoài niệm lớn nhất nước Đức, thu hút mỗi năm khoảng 60.000 - 70.000 lượt du khách.

Asiad 20 và “Chiến dịch săn vàng” của đoàn Việt Nam

Asiad 20 và “Chiến dịch săn vàng” của đoàn Việt Nam

Chỉ còn ít tuần nữa, Đại hội Thể thao châu Á lần thứ 20 (Asiad 20) sẽ chính thức khởi tranh tại Aichi - Nagoya (Nhật Bản). Thời điểm này, không khí tập luyện tại các trung tâm huấn luyện thể thao quốc gia đang bước vào giai đoạn "nước rút" khốc liệt nhất. Với mục tiêu phấn đấu giành từ 4 - 6 HCV, Đoàn Thể thao Việt Nam (TTVN) đang dồn toàn lực, kích hoạt chế độ "cắm trại săn vàng" cho các đội tuyển trọng điểm.

Một thoáng Milan

Một thoáng Milan

Được coi là trung tâm quan trọng của thời trang châu Âu, cái nôi của Opera và đô thị kinh tế của nước Ý, Milan trên thực tế còn là một trong những thành phố đẹp nhất nước Ý. Ẩm thực đa dạng và cuộc sống nhộn nhịp, Milan là sự hòa quyện giữa cuộc sống hiện đại phồn thịnh với vô vàn di tích lịch sử tráng lệ. Sự tiên phong nghệ thuật độc đáo và bảo tồn truyền thống cổ điển đã đem đến cho Milan một vẻ quyến rũ mê hoặc.

Mỹ phát động “chiến tranh kinh tế” chống Iran

Mỹ phát động “chiến tranh kinh tế” chống Iran

Ngày 24/8, chính quyền Mỹ đã công bố chiến dịch “chiến tranh kinh tế” hủy diệt do Tổng thống Donald Trump phát động nhằm đối phó với Iran. Chiến dịch này đang được giới quan sát quốc tế theo dõi xem liệu ông Trump có thật sự thực hiện đúng như những gì tuyên bố hay không, khi những cái giá phải trả về mặt chính trị ngày càng tăng.

Biến bản sắc thành động lực kinh tế

Biến bản sắc thành động lực kinh tế

Trong bối cảnh toàn cầu hóa đòi hỏi Việt Nam vừa bảo tồn bản sắc vừa tạo động lực tăng trưởng mới, dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa đang mở ra hành lang pháp lý đồng bộ nhằm chuyển hóa giá trị văn hóa thành tài sản trí tuệ và nguồn lực kinh tế. Mục tiêu của dự thảo không dừng ở quản lý mà hướng tới kiến tạo hệ sinh thái sáng tạo hoàn chỉnh, nơi truyền thống được phát huy thành giá trị thương mại bền vững.

Để sân khấu thực cảnh đậm chất văn hóa, thu hút khách du lịch

Để sân khấu thực cảnh đậm chất văn hóa, thu hút khách du lịch

Những năm gần đây, sân khấu thực cảnh ở Việt Nam đang nở rộ. Khởi đầu từ “Tinh hoa Bắc Bộ” năm 2017 đến nay, chúng ta có thêm những vở như “Ký ức Hội An”, “Tinh hoa Việt Nam”, “Vũ điệu trên mây”, “Chuyện tình Bản Giốc”, “Dòng sông kể chuyện”, “Huyền tích U Va”… và mới đây là “Đất nước thiên hùng ca” cho thấy một xu hướng: lịch sử, truyền thuyết, cảnh quan và di sản đang được kể lại bằng ngôn ngữ của sân khấu hiện đại.

Số hóa an ninh - vì bình yên Đất Mũi

Số hóa an ninh - vì bình yên Đất Mũi

Trong tiến trình chuyển đổi số quốc gia đang diễn ra mạnh mẽ, tỉnh Cà Mau không chỉ đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin vào cải cách hành chính hay phát triển kinh tế, mà còn chủ động đưa công nghệ vào công tác bảo đảm an ninh trật tự ở cơ sở. Việc thành lập, duy trì các mô hình như “Cổng an ninh trật tự thông minh” tại xã Phong Hiệp; “An ninh trật tự xã hội thông minh” tại xã Tân Hưng hay hệ thống “Camera an ninh trật tự” tại hầu hết các xã, phường trên địa bàn tỉnh đã mang lại bước ngoặt lớn, trở thành “Lá chắn công nghệ” thay đổi căn bản phương thức quản trị địa bàn và huy động sức mạnh lòng dân, giữ gìn sự bình yên cho xóm làng nơi địa đầu cực Nam Tổ quốc.

Vẫn chưa thể vực dậy đồng yen

Vẫn chưa thể vực dậy đồng yen

Hàng trăm tỷ USD được tung ra để hỗ trợ đồng yen, nhưng chênh lệch lãi suất, gánh nợ công và sức hút của tài sản Mỹ tiếp tục bào mòn hiệu quả can thiệp.