Grammy 2020- Âm nhạc trầm cảm được vinh danh

Grammy 2020 - lễ trao giải âm nhạc uy tín nhất thế giới lần thứ 62 đã diễn ra tại Los Angeles, California, Mỹ vào cuối tháng 1 vừa qua. Giải thưởng âm nhạc danh giá nhất hành tinh năm nay được đánh giá là đậm dấu ấn nữ tính, mới mẻ, phi thể loại. 

Dấu ấn bất ngờ nhất ở Grammy 2020 còn ở chỗ ngôi sao âm nhạc tuổi ten Billie Eilish lần đầu tiên tham gia Grammy nhưng đã đánh bại các đối thủ nặng kí, đoạt lấy kỳ tích khi giành một lúc 4 giải Grammy.

Grammy 2020 nữ tính, mới mẻ, phi thể loại

Truyền thông đã bình luận rằng, để sửa sai cho một lịch sử thờ ơ với phái nữ, Grammy nay đã tự động "bước lên" về phía những nghệ sĩ nữ. Rõ ràng những hạng mục của Grammy 2020 đã nói lên điều đó khi tràn ngập các ngôi sao nữ và 5 trong số 8 album được đề cử Album của năm đều thuộc về các nghệ sĩ nữ.

 Đề cử Grammy 2020 cũng phản ánh một cuộc đổi ngôi ngoạn mục được tạo ra bởi thế hệ quyền lực mới, hiện diện những cá nhân có lẽ sẽ định hình nền âm nhạc trong thập kỷ tiếp theo. Lil Nas X,   - chủ nhân của siêu hit "Old Town Road" - mới chỉ 19 tuổi khi anh được đề cử cho hạng mục Album của năm. H.E.R thì mới 22.

Billie Eilish và anh trai Finneas - bộ đôi ăn ý trong âm nhạc.
Billie Eilish và anh trai Finneas - bộ đôi ăn ý trong âm nhạc.

Khalid - người nhận đề cử Ghi âm của năm với ca khúc "Talk" - mới 21. Nhưng kỷ lục phải thuộc về cô gái chưa tròn 18 tuổi Billie Eilish đã vượt qua mọi giới hạn, vượt qua các nghệ sĩ là những tên tuổi kỳ cựu để một lúc được vinh danh ở 4 giải Grammy "Nghệ sĩ mới xuất sắc", "Album của năm", "Bản thu âm của năm" và "Ca khúc của năm".

Dù đây là lần đầu Billie Eilish tham dự giải Grammy, nữ ca sĩ đã xuất sắc ẵm trọn tất cả những giải thưởng quan trọng nhất tại mùa giải năm nay. Trước Billie Eilish, nhạc sĩ Christopher Cross là người duy nhất đạt thành tích liên tục nhận được các giải quan trọng vào năm 1981.

Billie Eilish - Cô gái tuổi teen "bí ẩn"

Ca sĩ 18 tuổi được mệnh danh là "nữ hoàng nhạc đau khổ" khi hát về cái chết, trầm cảm. Billie Eilish từng có giai đoạn suy sụp nghiêm trọng vì chứng trầm cảm, cô vượt qua trở ngại đó, đưa cảm xúc vào âm nhạc và tạo nên thành công khó tin ở tuổi 18. Tại Grammy 62, giọng ca tuổi teen xuất hiện trong trang phục đơn giản, thậm chí là xuề xòa, nhuộm tóc xanh lá cây ở phần đỉnh đầu để bước lên bục vinh quang nhận những giải thưởng danh giá nhất hành tinh về âm nhạc. Cô trở thành người trẻ nhất từng làm được điều này. Eilish chỉ đang ở giai đoạn bắt đầu sự nghiệp âm nhạc, nhưng thành công của cô đã tương đương với vạch đích mà nhiều ca sĩ khao khát một lần có được.

Billie sinh năm 2001 tại Mỹ, trong một gia đình có bố mẹ là diễn viên. Eilish bị phát hiện mắc hội chứng Tourette khi còn nhỏ, do đó không thể đến trường như những đứa trẻ khác. Bà Maggie nói, con gái của mình thường có biểu hiện phồng đôi mắt và vùng đầu co giật một bên.

Bố mẹ Eilish không giúp định hướng cho con gái tội nghiệp về việc học hành, Eilish gần như tự tìm tòi tất cả, cô dành đam mê cho cả việc học đàn và nhảy từ 8 tuổi. Eilish trở thành vũ công năm 13 tuổi, nhưng một chấn thương hông nghiêm trọng phá hỏng mọi thứ. Eilish đã miễn cưỡng từ bỏ giấc mơ trở thành vũ công chuyên nghiệp, rồi đối diện căn bệnh trầm cảm.

Eilish chia sẻ với báo chí: "Sau chấn thương, tôi bắt đầu trầm cảm, thấy bản thân luôn trong tình trạng đau đớn. Tôi tự làm hại bản thân một thời gian, sau đó chìm vào giai đoạn tăm tối nhất cuộc đời. Mọi chuyện càng tồi tệ khi tôi không dám ở một mình, thường xuyên về nhà gặp mọi người vì cảm giác như có con dao xung quanh".

Cô viết ca khúc đầu tiên từ năm bốn tuổi, tưởng tượng mình bị hút vào một hố đen. Từ đó, cô tự sáng tác và thu âm tại nhà với sự giúp đỡ của Finneas - anh trai hơn cô bốn tuổi. Cuối năm 2015, cô đăng ca khúc "Ocean Eyes" lên trang nhạc trực tuyến Soundcloud. Ca khúc nhanh chóng nổi tiếng toàn cầu. Chỉ sau một đêm, Eilish nổi tiếng và nhận sự quan tâm từ hãng thu âm nổi tiếng Interscope.

Eilish được gọi là "hiện tượng mới" của làng nhạc thế giới, nhưng cảm xúc thật sự của cô lại trái ngược.  "Tôi không vui trong 2018. Có quá nhiều lý do, nhưng cơn trầm cảm vẫn âm ỉ ở đó. Lý do lớn nhất có lẽ nằm ở sự nổi tiếng, vì nó diễn ra trong thời điểm tôi chưa sẵn sàng. Tôi từng nghĩ có lẽ mình không thể bước sang tuổi 17", "Đúng vậy, một lần tôi nghĩ tới cái chết khi ở Berlin. Tôi ở một mình trong khách sạn, nhận ra có cửa sổ ngay đó. Tôi nhớ mình đã khóc vì nghĩ viễn cảnh sắp chết"- Eilish trả lời báo giới.

Vượt qua trầm cảm để tỏa sáng

Giọng ca 18 tuổi chỉ thật sự vượt qua rào cản bệnh trầm cảm trong 6 tháng gần đây. Mốc thời gian này tương đương thời điểm album "When We All Fall Asleep, Where Do We Go?" được giới thiệu đến công chúng và được vinh danh tại Grammy 2020. Ở album này, Eilish dùng câu chuyện của chính bản thân để thổi hồn cho các ca khúc. Từ sự nổi loạn của tuổi trẻ, chán nản cuộc sống, đôi khi tính cách thất thường và không thể thiếu dư vị tình yêu.

Tính đến trước khi phát hành album đầu tay, các ca khúc trên mạng của Billie đã nhận được hơn một tỷ lượt nghe. Eilish thu hút người nghe bởi chất giọng trầm, khàn cùng cách nhả chữ chậm rãi. Anh trai cô, Finneas dùng 2 từ "điên rồ" để nói về cô em gái mình, trong khi đó, tờ Allmusic ví cô như phiên bản "ác quỷ" của ca sĩ nổi tiếng Lorde.

Billie Eilish nhận giải Album của năm trong lễ trao giải Grammy 2020- Ảnh: Reuters
Billie Eilish nhận giải Album của năm trong lễ trao giải Grammy 2020- Ảnh: Reuters

Chất liệu chủ đạo được Billie sử dụng là nhạc Pop, Hip hop và nhạc điện tử. Cô làm nhạc theo chủ nghĩa tối giản. Các ca khúc thường có thời lượng ngắn, ít nhạc cụ và dùng vòng hòa âm hoặc các âm thanh điện tử đơn giản. Billie sử dụng nhiều khoảng lặng trong các ca khúc, tôn lên giọng hát và tạo mạch tiết tấu chậm rãi, trầm lắng.

Các sáng tác của cô mang màu sắc u tối về quái vật, các vụ giết người và cả những suy nghĩ tự tử. Cô dùng nhiều ngôn ngữ mạng và tiếng lóng. Nhiều bài hát tạo cho người nghe cảm giác đang đọc một dòng trạng thái hay bình luận trên Instagram.

Dù mang màu sắc u tối nhưng ca từ của Billie uyển chuyển và giàu chất thơ, nhiều ẩn dụ. Từ ngữ mạnh bạo nhưng không tục tĩu. Cô nói ca khúc hiện đại thật buồn chán và vì thế Billie muốn tạo nên một sự khác biệt. Billie vẽ chân dung của bản thân qua âm nhạc của cô: một người ngông cuồng, bất cần nhưng sống phiền muộn và luôn nghĩ về cái chết. Cô mô tả mình qua lời hát là "kẻ xấu", "muốn làm chủ thế giới", "nghiện nỗi đau và muốn tìm sự giải thoát".

Các ca khúc được kết nối về cả nội dung và giai điệu. Mỗi bài hát trong album liên quan đến một hiện tượng ban đêm khác nhau mà cô từng trải nghiệm, như hội chứng bóng đè hay "giấc mơ sáng suốt" (tạm dịch từ thuật  ngữ "lucid dream", giấc mơ trong đó người mơ biết mình đang mơ)...

Rocker nổi tiếng Dave Grohl gọi cô là "Kurt Cobain mới". Kurt Cobain từng tự sát khi 27 tuổi và tạo nên làn sóng u uất trong thế hệ trẻ những năm 1990 tại Mỹ. Tờ Guardian nhận định "cô là hiện thân của một thanh thiếu niên trực tuyến, sống trong một nền văn hóa phức tạp".

Ngoài những lời khen, một số ý kiến chỉ trích cô lãng mạn hóa cái chết, trầm cảm. Theo CollegeView, thế giới đang thịnh hành một làn sóng nghệ sĩ "đau khổ". Những người này tập trung vào chủ đề các bệnh tâm lý và cổ xúy những hành vi tự hủy hoại bản thân như rạch tay, tự tử. "Họ lãng mạn hóa bệnh trầm cảm và khiến người trẻ nghĩ mắc bệnh đó là hợp mốt" - tờ báo viết.

Eillish nói nhạc của cô không làm lớn thêm nỗi buồn hay cổ vũ những cuộc thi ai chịu nhiều nỗi đau nhất. "Tôi không thấy có gì xấu khi hát về sự tổn thương. Tôi học được nhiều từ những nỗi đau quá khứ. Nhạc của tôi là sự sẻ chia và quan tâm. Tôi nghĩ fan của mình là những người sống thật với bản thân và sẵn sàng tiếp thu cái mới" - nữ ca sĩ chia sẻ cùng Apple Music.

Bên cạnh chủ đề tiêu cực, cô cũng hát về những vấn đề rất "vị thành niên" như yêu đơn phương hay chia tay bạn trai. Nhiều sáng tác của Billie cho thấy ngoài vẻ bất cần, bên trong cô gái cũng chất chứa nhiều tâm sự như bao bạn bè cùng trang lứa. Tờ Forbes nhận định: "Người hâm mộ Billie không yêu quý nữ ca sĩ vì vẻ ngoài đáng yêu mà lời bài hát của cô nói lên suy nghĩ của họ". Tạp chí từng chọn Billie vào danh sách đề cử "30 gương mặt dưới 30 tuổi của năm".

Hiện nay anh trai cô, Finneas giữ vai trò của nhà sản xuất, cùng Eilish sáng tác những ca khúc cho Eilish thể hiện.

Shophiare Kim (tổng hợp)

Các tin khác

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Tin vui cho những nghệ sĩ âm nhạc dân tộc Việt Nam là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phê duyệt đề án xây dựng Dàn nhạc Dân tộc Quốc gia Việt Nam vào ngày 22/4/2026 với quyết tâm triển khai ngay trong năm nay và dự kiến tổng kết vào năm 2031. Đây là một quyết định đúng đắn (dù hơi muộn) và cho thấy rõ chủ trương đầu tư cho phát triển văn hóa trong giai đoạn hiện tại.

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Thành phố Hồ Chí Minh sẽ đẩy mạnh việc quảng bá, giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu thuộc các loại hình ca múa nhạc, kịch nói, cải lương, hát bội, xiếc, múa rối.

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Nỗi sợ lớn nhất của tôi là gì? Là không gì cả. Phần lớn thời gian của tôi được dành để nỗ lực chứng minh rằng mình đáng được nhớ đến. Làm việc chăm chỉ hơn, mơ lớn hơn, nói “có” với những cơ hội - kể cả khi chúng vắt kiệt mình.

Kiến tạo văn hóa số

Kiến tạo văn hóa số

Người viết cho rằng: AI tạo sinh có thể cắt ghép, được dựng nên những hiện thực chưa từng có theo ý muốn của chúng ta. Giờ đây, thay vì nheo mặt để nhận diện tem mác, dấu hiệu hàng fake trên hàng hóa thì đến lúc đắn đo trước những tác phẩm: Liệu bài thơ này, bản nhạc kia, bức tranh nọ... có dấu hiệu can thiệp của AI hay không? Chúng ta sống với AI hay chúng ta sống bằng AI? Một câu hỏi khó trả lời.

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Trong tháng 3/2026 vừa qua, số lượng các bản ghi âm bị từ chối phát hành qua nền tảng Tunecore của Công ty Believe đột nhiên tăng vọt. Và, tất cả những bản phát hành bị từ chối ấy đều có một điểm chung: đó là những bản nhạc được tạo ra bởi AI.

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân đã thành công tốt đẹp vào ngày 17/4, song báo chí trong và ngoài nước vẫn tiếp tục có nhiều bài viết đặc sắc, khẳng định quan hệ truyền thống gắn bó mật thiết giữa hai Đảng và nhân dân hai nước Việt Nam - Trung Quốc cũng như tầm nhìn, định hướng trong việc nâng tầm kết nối chiến lược giai đoạn phát triển mới.

Mệnh lệnh của niềm tin

Mệnh lệnh của niềm tin

Hôm nay, cũng như mọi ngày, tôi dậy rất sớm, ngồi bên ly cà phê và lướt nhanh trên màn hình smartphone. Có lẽ, giờ này nhiều người cũng giống tôi tìm sự khởi đầu cho ngày mới bằng việc nhật tin tức sau một đêm - nguồn năng lượng mới từ sự trong trẻo tinh khôi của thiên nhiên và sự hào hứng của tinh thần.

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Tin vui cho giới làm phim Việt là tính đến trưa 10/4, theo thống kê của Box Office Vietnam (BOVN - trang web độc lập chuyên tổng hợp, phân tích và thống kê dữ liệu doanh thu phòng vé, số lượng vé và suất chiếu trên toàn lãnh thổ Việt Nam), phim "Hẹn em ngày nhật thực" của đạo diễn Lê Thiện Viễn đã thu về hơn 81 tỉ đồng sau khi bắt đầu công chiếu từ cuối tháng 3 và vẫn đang giữ vững vị trí đầu bảng xếp hạng doanh thu phòng vé Việt (tính theo ngày).

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Chuyện ồn ào trên mạng xã hội liên quan đến nữ ca sĩ Thiện Nhân và gia đình của cô chắc chắn là một chuyện không vui chút nào, đặc biệt là khi soi chiếu bằng các giá trị văn hóa Á Đông vốn coi trọng nền tảng tình cảm gia đình, quyến thuộc hơn là tài sản.

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

Gần đây trong tiếng Việt có từ mới “GATO” nhanh chóng trở nên phổ biến. Viết tắt của “ghen ăn tức ở”, dịch sang tiếng Tây, tương đương từ “đố kỵ” - một trạng thái cảm xúc tiêu cực, khó chịu, ghen ghét, cay cú trước thành công, danh tiếng người khác.

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Trong bối cảnh văn hóa đọc Việt Nam đang chứng kiến những chuyển động chưa từng có, một hiện tượng nổi bật là sự trỗi dậy mạnh mẽ của sách ngoại văn, đặc biệt là qua các hiệu sách độc lập (indie) có giám tuyển. Không chỉ phản ánh nhu cầu cập nhật tri thức toàn cầu của lớp độc giả trẻ, hiện tượng này còn đặt ra những câu hỏi mang tính chiến lược về con đường đưa văn chương Việt Nam ra thế giới.

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh ban hành văn bản chấn chỉnh hoạt động biểu diễn, trong đó nhấn mạnh yêu cầu chấm dứt tình trạng hát nhép trên sân khấu. Việc này đã nhận được sự đồng thuận cao, không chỉ từ phía những nhà quản lý văn hóa mà cả với những người trực tiếp hoạt động biểu diễn, doanh nghiệp tổ chức biểu diễn.

AI - Tìm đâu ra người thật?

AI - Tìm đâu ra người thật?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang thay đổi cách sách đi từ tay tác giả đến bạn đọc từ khâu sáng tác và biên tập đến in ấn và marketing. Không phải ai cũng hoan nghênh sự thay đổi này, và quả thực là ngoài một số lợi ích nhất định, việc sử dụng AI tràn lan cũng đem lại nhiều vấn đề làm đau đầu các nhà xuất bản, đơn cử như việc con người để cho AI thay thế tác giả và biên dịch viên.

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Trong đám tang nhà thơ Đàm Khánh Phương tại nhà tang lễ Đức Giang hôm ấy, ngoài nhà thơ Nguyễn Quang Thiều - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam - có mặt và sau đó đọc điếu văn - tôi thấy không nhiều các nhà văn, nhà thơ khác đến đưa tiễn. Phương ít bạn, hay là khi khỏe mạnh, Phương đã có những điều làm bạn bè khó cảm thông?  

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Năm 2001, đạo diễn Steven Spielberg ra mắt bộ phim “A.I. - Artificial Intelligence”, kể về cậu bé robot David được lập trình để yêu thương vô điều kiện. Khi người mẹ nuôi bỏ rơi cậu giữa rừng, David bắt đầu hành trình 2000 năm đi tìm một ngày được sống bên bà. Khi những sinh vật tiến hóa đánh thức cậu giữa tàn tích băng giá, điều David xin không phải tri thức hay quyền năng, mà chỉ là một ngày được yêu thương.

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Động viên đội ngũ văn nghệ sĩ sáng tạo luôn là một trong những chủ trương nhất quán của Đảng, Nhà nước ta trong quá trình xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Văn hóa soi đường quy hoạch

Văn hóa soi đường quy hoạch

Gần đây, có hai sự việc nhận được khá nhiều sự quan tâm của dư luận, và vẻ bề ngoài, hai sự việc ấy không hoàn toàn liên quan tới nhau nhưng sâu trong bản chất, chúng lại có một điểm chung.

Sống để kết nối yêu thương

Sống để kết nối yêu thương

Sống là để kết nối những yêu thương, bởi cuộc sống có biết bao nhiêu điều đáng yêu mà chúng ta không thể kể tên hết được. Đó là một cảm nhận của người viết có được mỗi khi quan sát và lắng nghe từng thanh âm của cuộc đời. Dẫu biết hằng ngày vẫn xuất hiện cái ác, cái xấu nhưng còn có biết bao người tốt, bao hành động cao cả.

“Cái chết” của sách bìa mềm

“Cái chết” của sách bìa mềm

Cuộc cách mạng văn học hiện đại có sự đóng góp không hề nhỏ của sách bìa mềm. Những quyển sách bìa mềm được bày bán khắp mọi nơi với giá cả phải chăng đã đưa văn học đến với tất cả mọi thành phần trong xã hội.

Quyết liệt phát triển văn hóa

Quyết liệt phát triển văn hóa

Diễn biến mới nhất của việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, do Tổng Bí thư Tô Lâm thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành ngày 7/1/2026, đó là Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam đã có cuộc họp đầu tiên, trong tuần qua, với nhiều nội dung quan trọng.