Góc nhìn mới về người vợ "tai tiếng" của nhà văn hào Mỹ F.Scott Fitzgerald

Những ai từng đọc tiểu thuyết "Đại gia Gatsby" của văn hào Mỹ F.Scott Fitzgerald (1896-1940), hẳn sẽ không quên lời đề từ mở đầu tác phẩm "Một lần nữa tặng Zelda". Zelda là tên người vợ nổi tiếng và… tai tiếng của Fitzgerald.

Không hẹn mà gặp, trong khi Liên hoan phim Cannes diễn ra vào tháng 5 này sẽ mở màn với bộ phim mới nhất được chuyển thể từ cuốn tiểu thuyết trứ danh nói trên của Fitzgerald thì trước đó chưa đầy một tháng, cuốn sách mới nhất của nữ văn sĩ người Mỹ Therese Anne Fowler với tên gọi "Z: A Novel of Zelda Fitzgerald" cũng đã ra mắt bạn đọc. Và nhân vật nữ chính của cuốn tiểu thuyết không ai khác ngoài Zelda Fitzgerald…

Có một thời, Fitzgerald và Zelda được xem là cặp đôi nổi tiếng làm choáng ngợp giới giải trí ở Hollywood. Tuy nhiên, cuộc sống vợ chồng giữa Fitzgerald và Zelda không thực sự hạnh phúc. Bản thân Fitzgerald từng phải tiết lộ với con gái rằng, ông đã sai lầm mặc dù khi cưới Zelda, ông đã biết trước đó cô là một người phụ nữ hư hỏng, từ năm 17 tuổi đã nổi tiếng khắp vùng Montgomery vì nghiện ngập. Ông biết bên ông, Zelda sẽ chẳng giúp ích gì nhiều ngoài việc đem lại những gánh nặng. Thực tế đã diễn ra đúng như điều Fitzgerald tiên liệu. Để chi trả cho những khoản tiêu pha hoang tàn của Zelda, Fitzgerald đã phải thường xuyên gác lại kế hoạch viết những tác phẩm dài hơi để dành thời gian cho những truyện ngắn đem bán nhanh cho các tòa báo lấy tiền sinh sống. Không những vậy, đã có lần Zelda còn "tố" chồng đã "lấy cắp chất liệu cuộc đời" bà cho cuốn tiểu thuyết "Màn đêm hiền dịu" của mình (chẳng là, trong cuốn tiểu thuyết này có những đoạn hội thoại giữa Zelda và Fitzgerald khi bà đang điều trị trong bệnh viện tâm thần do các bác sĩ ở đây ghi lại được). Bản thân Fitzgerald thì luôn chỉ trích việc viết lách của Zelda, xem đó là "trò rẻ tiền". Mối quan hệ căng thẳng, nặng nề giữa Fitzgerald và Zelda sau này đã được thể hiện rõ trong cuốn "Sụp đổ" (gồm những bài viết lẻ và hồi ức, thư từ của Fitzgerald được xuất bản sau khi ông mất).

Mối tình "ngọt ngào và cay đắng" của họ cũng đã nhiều lần đi vào văn học. Trước cuốn sách của nữ văn sĩ Therese Anne Fowler, cách đây ít năm, ở Việt Nam, Nhà xuất bản Văn hóa Sài Gòn đã phối hợp với Công ty sách Nhã Nam tổ chức xuất bản cuốn "Alabama Song" của tác giả Gilles Leroy, một cuốn sách nửa ở dạng hồi ký, nửa hư cấu, đề cập tới chuyện tình của Fitzgerald và Zelda. Trong cuốn sách, Zelda được giới thiệu như một cô gái đẹp, sinh ra trong một gia đình dòng dõi nhưng luôn có những hành động quậy phá. Đặc biệt, cô rất thích cuốn mình vào các đêm vũ hội bất tận. Sự hắt hủi của Fitzgerald đã khiến tâm hồn cô bị tổn thương. Qua cuốn sách, độc giả có thể thấy tình cảm mà Zelda dành cho chồng là sự pha trộn của cả tình yêu cuồng dại si mê lẫn sự căm thù, khinh ghét. Cuốn sách đã được trao giải Goncourt năm 2007.

Trong quá trình nghiên cứu để viết về Zelda, nữ văn sĩ Therese Anne Fowler cũng nhận thấy những gì mà thiên hạ viết về bà trước đây, như điên loạn, phá phách, ăn chơi hư hỏng… đều đúng. Rất nhiều bằng chứng cho thấy người đàn bà này từng tham gia nhảy nhót trên bàn rượu, leo lên nóc xe taxi trên đường phố New York, khỏa thân lặn xuống các đài phun nước… nghĩa là những việc làm quá sức chịu dựng của bất kỳ một người chồng bình thường nào, nói gì tới một người nổi tiếng như Fitzgerald. Tuy nhiên, tác giả Fowler muốn thông qua một số dữ kiện để hiểu thêm về người phụ nữ đặc biệt này, để rồi đi đến kết luận: Zelda đã bị đối xử không công bằng. "Một số thông tin mà tôi có được đã đủ để tôi nhận ra rằng, những thông tin bề mặt về Zelda từ trước tới nay không mô tả đúng thực chất con người của bà" - Fower đã nhận xét như vậy trong một cuộc trả lời phỏng vấn đài phát thanh Mỹ.

Zelda mất năm 48 tuổi (1948) trong vụ cháy tại một bệnh viện tâm thần ở North Carolina khi đang ngủ ở tầng cao nhất của tòa nhà. Trước đó 8 năm, chồng bà - nhà văn Fitzgerald - đã đột ngột qua đời sau một ca đau tim. Khi ấy ông mới 44 tuổi. Như vậy, cặp "trai tài gái sắc" này đều đoản thọ

Trần Đắc Danh

Các tin khác

Âm nhạc không đơn thuần chỉ là giải trí

Âm nhạc không đơn thuần chỉ là giải trí

Trong bối cảnh đời sống âm nhạc đang bị chi phối bởi nhiều chương trình giải trí, nhạc sĩ Dương Cầm lại chọn một con đường khó, ra mắt chuỗi chương trình mang tên “Phòng khách 3 thế hệ”, với mong muốn kết nối các thế hệ trong một gia đình bằng âm nhạc. Theo anh, “nghệ thuật nói chung hay âm nhạc nói riêng không đơn thuần chỉ là giải trí, mà nó còn có sứ mệnh mang đến cho con người khát khao được yêu thương, gắn kết. Đó là bản chất của nghệ thuật”.

“Mật mã Đông Dương”: Phim tình báo tái xuất màn ảnh rộng

“Mật mã Đông Dương”: Phim tình báo tái xuất màn ảnh rộng

“Mật mã Đông Dương” - bộ phim lịch sử - tình báo được lấy cảm hứng từ một số chuyên án trong hơn 25.000 bộ hồ sơ chiến sĩ tình báo viên Việt Nam sẽ được Điện ảnh CAND sản xuất trong thời gian tới. Không chỉ là món quà tri ân sự hy sinh thầm lặng của lực lượng tình báo CAND, bộ phim còn ghi dấu sự “tái xuất” màn ảnh rộng, sau gần 40 năm vắng bóng của đề tài tình báo - một trong những chất liệu đặc biệt và khó khai thác nhất của điện ảnh Việt Nam.

Chuyển đổi số trong ngành sách: Gỡ điểm nghẽn công nghệ và tư duy

Chuyển đổi số trong ngành sách: Gỡ điểm nghẽn công nghệ và tư duy

Tại Việt Nam, chuyển đổi số trong ngành sách không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu cấp thiết để thích ứng với sự thay đổi của công nghệ và thói quen của độc giả. Với một dân tộc có tỷ lệ đọc sách khá thấp như Việt Nam thì chuyển đổi số được kỳ vọng là một cơ hội giúp ngành sách phát triển văn hóa đọc, bởi số hóa đã giúp sách "vượt qua giới hạn của sách giấy, kiến tạo những trải nghiệm tri thức đa chiều".

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Trước thềm lễ trao giải Oscar lần thứ 99 dự kiến diễn ra vào năm 2027, Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh Hoa Kỳ (AMPAS) vừa công bố những thay đổi mang tính bước ngoặt. Đây được đánh giá là một trong những sự lắng nghe cần thiết trong bối cảnh ngành công nghiệp điện ảnh đang thay đổi một cách nhanh chóng trước sức ép của trí tuệ nhân tạo (AI) và trải nghiệm ngày càng đa dạng trong cách thưởng thức nghệ thuật.

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Là một trong những gương mặt tiêu biểu dành trọn tâm huyết cho việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc qua ngôn ngữ sân khấu hiện đại, mới đây đạo diễn Vạn Nguyễn là người Việt đầu tiên được UNESCO Nhật Bản vinh danh “Đạo diễn vì sứ mệnh bảo tồn giá trị văn hóa UNESCO 2025”. Chuyên đề Văn nghệ Công an đã có cuộc trò chuyện cùng đạo diễn Vạn Nguyễn về hành trình bảo tồn và lan tỏa bản sắc văn hóa Việt.

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Trong hơn 20 năm qua, ông Nguyễn Lân Bình đã dày công nghiên cứu và tìm tòi được nhiều tư liệu quý giá về ông nội mình - học giả Nguyễn Văn Vĩnh. Những tư liệu ấy đã góp phần quan trọng làm sáng rõ công lao, thành tựu quan trọng về học giả Nguyễn Văn Vĩnh đối với nền văn học, báo chí nước nhà, trong đó có sự phổ cập và phát triển chữ quốc ngữ với bản dịch “Truyện Kiều” được in lần đầu tiên ở miền Bắc vào năm 1913.

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

“Cuộc thi dịch Văn học Việt - Trung, Trung - Việt” năm 2026 vừa chính thức khởi động tại TP Hồ Chí Minh. Bước qua mùa giải thứ hai, cuộc thi không chỉ là nơi giao lưu văn chương giữa hai nước mà còn được kỳ vọng trở thành mảnh đất màu mỡ để phát hiện và bồi dưỡng những “mầm xanh” dịch thuật.

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Khi đến thăm họa sĩ Tô Chiêm sau cơn đột quỵ cách đây 2 năm, tôi không hình dung có một ngày lại được trò chuyện và chia sẻ với anh trong sự kiện trưng bày nghệ thuật “Khói” với tâm thế của một người họa sĩ điềm tĩnh trở lại với hội họa sau tất cả.

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Những năm gần đây, với sự ra đời của show diễn thực cảnh được tổ chức tại các địa điểm du lịch đã đem đến cho khán giả là khách du lịch nhiều trải nghiệm mới mẻ. Việc tổ chức các show diễn thực cảnh tại các địa chỉ du lịch nổi tiếng đang được xem là hoạt động tích cực không chỉ để thu hút khách du lịch mà còn là dấu ấn của sự kết nối giữa du lịch với văn hóa và di sản.

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Những năm gần đây, giới xuất bản thế giới đã liên tục cảnh báo về mối đe dọa của trí tuệ nhân tạo (AI) đến quá trình sáng tạo, trong việc các “ông lớn công nghệ” sử dụng trái phép vô số tác phẩm để huấn luyện thuật toán cũng như thực trạng ngày càng khó phân biệt đâu là tác phẩm đến từ con người, đâu là sản phẩm đến từ máy móc…

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Giữa những ngày tháng tư lịch sử, một loạt sản phẩm âm nhạc mang tinh thần yêu nước ra mắt công chúng đã tạo nên điểm nhấn đặc biệt trong đời sống âm nhạc. Nỗ lực làm mới cảm hứng truyền thống bằng những sáng tạo độc đáo và hơi thở hiện đại góp phần lan tỏa tình yêu Tổ quốc một cách gần gũi và giàu cảm xúc.

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Việt Nam và New Zealand đã có hơn 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao. Tuy nhiên vẫn có một khoảng trống lớn trong giao lưu văn chương giữa hai nước. Không chờ đợi sự thúc đẩy và đầu tư từ phía Chính phủ hai bên, các nhà thơ của hai nước sau hơn một năm kết nối, đã tổ chức được bước đi đầu tiên khởi động cho việc giới thiệu tác phẩm văn chương cho nhau, và xúc tiến các hoạt động chung nhằm thắt chặt hơn nữa tình đoàn kết và thấu hiểu tâm hồn của nhau.

Từ không gian lưu trữ tĩnh đến hệ sinh thái sáng tạo

Từ không gian lưu trữ tĩnh đến hệ sinh thái sáng tạo

Trong nhiều thập kỷ, bảo tàng và các không gian di sản chủ yếu tồn tại như những “kho lưu trữ sống” - nơi hiện vật được bảo quản cẩn trọng, nhưng lại mang tính tĩnh, đôi khi tạo cảm giác xa cách với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Hành trình gieo những yêu thương

Hành trình gieo những yêu thương

Dọc dãy hành lang dài của bệnh viện, nghệ sĩ Nguyệt Thu trong bộ quần áo bệnh nhân đã chơi bản nhạc chữa lành "Secret garden". Giữa lằn ranh sinh tử, âm nhạc, kỳ diệu thay, đã giúp trái tim chị khỏe lại. Khán giả của chị là những bệnh nhân, bác sĩ...

Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Theo thông lệ hàng năm, tạp chí “TIME” nổi tiếng của Mỹ vừa công bố danh sách “TIME100” của năm 2026, qua đó ghi dấu 100 cá nhân có sức ảnh hưởng toàn cầu. Những gương mặt này trải rộng ở đa dạng lĩnh vực, từ chính trị, đứng sau những nỗ lực tiên phong đến các nghệ sĩ và những nhà đổi mới. Điều nổi bật trong danh sách năm nay là sự góp mặt đông đảo của thế hệ trẻ.

Giấc mơ Manila và cú "Hat-trick" đi vào lịch sử

Giấc mơ Manila và cú "Hat-trick" đi vào lịch sử

Giữa không gian rực rỡ và tiếng nhạc Latin cuồng nhiệt tại thủ đô Manila, Philippines vào những ngày tháng 4 năm 2026, quốc kỳ Việt Nam đã ba lần được kéo lên ở vị trí cao nhất.

Giải “cơn khát” phim trường chuyên nghiệp

Giải “cơn khát” phim trường chuyên nghiệp

Điện ảnh Việt được ví như người khổng lồ đang vươn vai thức giấc. Thế nhưng “người khổng lồ” ấy vẫn chưa có một “đại bản doanh” đúng nghĩa để thỏa sức tung hoành. Đôi chân “người khổng lồ” vẫn chật vật trong những phim trường nhỏ lẻ hoặc bối cảnh tạm bợ, quay xong rồi dỡ bỏ.

Đưa sân khấu đến với học đường: "Gieo mầm" tình yêu nghệ thuật

Đưa sân khấu đến với học đường: "Gieo mầm" tình yêu nghệ thuật

Những năm gần đây, tại Hà Nội, mô hình sân khấu học đường đang được quan tâm, xây dựng như một hướng tiếp cận mới trong giáo dục thẩm mỹ cho lứa tuổi học sinh. Việc đưa nghệ thuật sân khấu đến với học đường không chỉ là "gieo mầm" tình yêu nghệ thuật cho thế hệ tương lai mà còn mở ra cơ hội cho ngành sân khấu khi đưa nghệ thuật đến gần hơn với thế hệ trẻ.