Gìn giữ nét đẹp văn hóa gia đình Việt Nam

Ngày 20-9-1993, Đại hội đồng Liên hợp quốc đã quyết định lấy ngày 15-5 hằng năm để kỷ niệm Ngày Quốc tế Gia đình (International Day of Families - IDF), với mục đích tôn vinh và khẳng định tầm quan trọng của gia đình trong việc xây dựng cộng đồng và xã hội.

Ngày 4-5-2001, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 72/2001/QĐ-TTg lấy ngày 28-6 hằng năm là Ngày Gia đình Việt Nam, nhằm tôn vinh những giá trị văn hóa truyền thống của mỗi gia đình Việt Nam, là dịp để các gia đình giao lưu và chia sẻ kinh nghiệm xây dựng gia đình văn hóa, hướng tới sự phát triển bền vững của gia đình trong thời kỳ công nghiệp hóa và hiện đại hóa hội nhập quốc tế.

Gia đình hạnh phúc là nền tảng của một xã hội phát triển.
Gia đình hạnh phúc là nền tảng của một xã hội phát triển.

Quá trình mở cửa, hội nhập, những biến đổi tích cực, tính độc lập, năng động, sáng tạo của gia đình được phát huy, góp phần quan trọng vào công cuộc đổi mới và phát triển đất nước. Bên cạnh đó, nó cũng có những tác động tiêu cực đến nhiều lĩnh vực xã hội, trong đó có gia đình. 

Tình trạng ly hôn, ly thân, ngoại tình giai đoạn này diễn ra phổ biến hơn bao giờ hết, bạo lực gia đình cũng không giảm, hiện tượng bất bình đẳng trong gia đình vẫn còn, những xung đột, kiện tụng tranh chấp từ nội bộ gia đình cùng những cảnh báo tội ác từ những mâu thuẫn gia đình cũng là hiện tượng không thể xem nhẹ của gia đình Việt Nam hiện nay.

Những người trẻ tuổi có điều kiện kinh tế tìm cách thoát ra khỏi một sự ràng buộc của gia đình và coi đó là một cách tự giải phóng mình, từ bỏ những ảnh hưởng của nền nếp, tư tưởng lạc hậu, lỗi thời. Không chỉ ở thành phố, mà ngay cả ở nông thôn, nam nữ thanh niên khi đã có vợ có chồng, nhất là khi đã có thu nhập ổn định thường tìm cách xoay xở một chỗ riêng, không muốn ở chung với bố mẹ. Những gia đình sống theo truyền thống "Tam đại đồng đường", "Tứ đại đồng đường" cùng chung sống đã ít đi khá nhiều.

Nhu cầu tự do của một số người đã phát triển phức tạp, vượt ra ngoài những định chế của một gia đình nền nếp, một xã hội trật tự ổn định. Không ít gia đình hằng ngày, có khi hằng tuần không thể có một bữa cơm chung đầy đủ cha, mẹ và các con… Muốn thực hiện một buổi sum họp toàn gia đình là rất khó. 

Có người thường xuyên vắng nhà từ sáng tinh mơ cho đến đêm khuya. Khi cần trao đổi với nhau điều gì lại phải giải quyết bằng điện thoại di động. Người già thấy cô đơn lạnh lẽo và hay mặc cảm về sự hiếu thảo của con cái. Trẻ nhỏ chìm vào thế giới ảo… Những mặt tiêu cực đó nếu để kéo dài sẽ dần phá vỡ cấu trúc gia đình, dẫn đến nhiều hệ lụy tiêu cực, mất đoàn kết trong chính nội bộ gia đình.

Ở thời đại nào và trong hoàn cảnh nào thì mỗi người dân Việt Nam cũng cần phải kiên định rằng, gia đình luôn vẫn là tổ ấm, để mãi mãi không bao giờ quên trách nhiệm xây dựng gia đình mình thành một gia đình văn hóa lành mạnh. Thấy rõ tác động tiêu cực của nền kinh tế thị trường vào cuộc sống gia đình như thế để có những biện pháp thích hợp phòng ngừa và xóa bỏ nó có hiệu quả, đồng thời biết phát huy những điều kiện thuận lợi mà thời đại tạo ra cho gia đình.

Từ xưa, gia đình Việt Nam là một trong những môi trường quan trọng trong việc giáo dục, hình thành nhân cách, đạo đức, tác phong, nền nếp sinh hoạt của mỗi cá nhân. Những giá trị truyền thống tốt đẹp như tinh thần yêu nước, yêu lao động, hiếu nghĩa với ông bà, cha mẹ, thương yêu đùm bọc lẫn nhau, kính già, yêu trẻ... luôn được các thế hệ gia đình Việt Nam trân trọng gìn giữ, lưu truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác, đồng thời liên tục bổ sung, tiếp nhận những giá trị mới, tốt đẹp của nhân loại, làm giàu thêm truyền thống của dân tộc.

Ðể gia đình thực sự là tổ ấm của mỗi người và là "tế bào" lành mạnh của xã hội, mỗi người chúng ta cần xây dựng gia đình hiện đại dựa trên sự kế thừa những truyền thống tốt đẹp của gia đình xưa, chú trọng đến việc giáo dục con cháu tình thương và lẽ phải, sự hiếu thuận, đoàn kết. Mỗi thành viên cần có trách nhiệm giữ gìn và phát huy những nét đẹp truyền thống của gia đình; nâng niu, chăm sóc và nương tựa lẫn nhau bằng tình thương và sự sẻ chia để góp phần xây dựng nền tảng gia đình no ấm, tiến bộ, hạnh phúc, văn minh.

Có thể khẳng định rằng, gia đình là môi trường sống đầu tiên và quan trọng nhất của mỗi con người. Trước mọi sóng gió của cuộc đời, gia đình luôn là tổ ấm hạnh phúc, là nơi để các thành viên chia sẻ mọi niềm vui nỗi buồn, sự thành đạt cũng như nỗi bất hạnh. Chính nền tảng tốt đẹp của gia đình sẽ tạo môi trường thuận lợi để mỗi người học tập, rèn luyện, phát triển kỹ năng sống, kỹ năng hòa nhập xã hội.

Mỗi thành viên hãy cùng hành động ngay hôm nay để góp phần giữ gìn và phát huy những nét đẹp truyền thống của gia đình mình, góp sức xây dựng một xã hội hiện đại, văn minh, một đất nước phồn vinh, hạnh phúc.

Cù Tất Dũng

Các tin khác

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Tin vui cho những nghệ sĩ âm nhạc dân tộc Việt Nam là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phê duyệt đề án xây dựng Dàn nhạc Dân tộc Quốc gia Việt Nam vào ngày 22/4/2026 với quyết tâm triển khai ngay trong năm nay và dự kiến tổng kết vào năm 2031. Đây là một quyết định đúng đắn (dù hơi muộn) và cho thấy rõ chủ trương đầu tư cho phát triển văn hóa trong giai đoạn hiện tại.

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Thành phố Hồ Chí Minh sẽ đẩy mạnh việc quảng bá, giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu thuộc các loại hình ca múa nhạc, kịch nói, cải lương, hát bội, xiếc, múa rối.

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Nỗi sợ lớn nhất của tôi là gì? Là không gì cả. Phần lớn thời gian của tôi được dành để nỗ lực chứng minh rằng mình đáng được nhớ đến. Làm việc chăm chỉ hơn, mơ lớn hơn, nói “có” với những cơ hội - kể cả khi chúng vắt kiệt mình.

Kiến tạo văn hóa số

Kiến tạo văn hóa số

Người viết cho rằng: AI tạo sinh có thể cắt ghép, được dựng nên những hiện thực chưa từng có theo ý muốn của chúng ta. Giờ đây, thay vì nheo mặt để nhận diện tem mác, dấu hiệu hàng fake trên hàng hóa thì đến lúc đắn đo trước những tác phẩm: Liệu bài thơ này, bản nhạc kia, bức tranh nọ... có dấu hiệu can thiệp của AI hay không? Chúng ta sống với AI hay chúng ta sống bằng AI? Một câu hỏi khó trả lời.

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Trong tháng 3/2026 vừa qua, số lượng các bản ghi âm bị từ chối phát hành qua nền tảng Tunecore của Công ty Believe đột nhiên tăng vọt. Và, tất cả những bản phát hành bị từ chối ấy đều có một điểm chung: đó là những bản nhạc được tạo ra bởi AI.

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân đã thành công tốt đẹp vào ngày 17/4, song báo chí trong và ngoài nước vẫn tiếp tục có nhiều bài viết đặc sắc, khẳng định quan hệ truyền thống gắn bó mật thiết giữa hai Đảng và nhân dân hai nước Việt Nam - Trung Quốc cũng như tầm nhìn, định hướng trong việc nâng tầm kết nối chiến lược giai đoạn phát triển mới.

Mệnh lệnh của niềm tin

Mệnh lệnh của niềm tin

Hôm nay, cũng như mọi ngày, tôi dậy rất sớm, ngồi bên ly cà phê và lướt nhanh trên màn hình smartphone. Có lẽ, giờ này nhiều người cũng giống tôi tìm sự khởi đầu cho ngày mới bằng việc nhật tin tức sau một đêm - nguồn năng lượng mới từ sự trong trẻo tinh khôi của thiên nhiên và sự hào hứng của tinh thần.

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Tin vui cho giới làm phim Việt là tính đến trưa 10/4, theo thống kê của Box Office Vietnam (BOVN - trang web độc lập chuyên tổng hợp, phân tích và thống kê dữ liệu doanh thu phòng vé, số lượng vé và suất chiếu trên toàn lãnh thổ Việt Nam), phim "Hẹn em ngày nhật thực" của đạo diễn Lê Thiện Viễn đã thu về hơn 81 tỉ đồng sau khi bắt đầu công chiếu từ cuối tháng 3 và vẫn đang giữ vững vị trí đầu bảng xếp hạng doanh thu phòng vé Việt (tính theo ngày).

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Chuyện ồn ào trên mạng xã hội liên quan đến nữ ca sĩ Thiện Nhân và gia đình của cô chắc chắn là một chuyện không vui chút nào, đặc biệt là khi soi chiếu bằng các giá trị văn hóa Á Đông vốn coi trọng nền tảng tình cảm gia đình, quyến thuộc hơn là tài sản.

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

Gần đây trong tiếng Việt có từ mới “GATO” nhanh chóng trở nên phổ biến. Viết tắt của “ghen ăn tức ở”, dịch sang tiếng Tây, tương đương từ “đố kỵ” - một trạng thái cảm xúc tiêu cực, khó chịu, ghen ghét, cay cú trước thành công, danh tiếng người khác.

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Trong bối cảnh văn hóa đọc Việt Nam đang chứng kiến những chuyển động chưa từng có, một hiện tượng nổi bật là sự trỗi dậy mạnh mẽ của sách ngoại văn, đặc biệt là qua các hiệu sách độc lập (indie) có giám tuyển. Không chỉ phản ánh nhu cầu cập nhật tri thức toàn cầu của lớp độc giả trẻ, hiện tượng này còn đặt ra những câu hỏi mang tính chiến lược về con đường đưa văn chương Việt Nam ra thế giới.

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh ban hành văn bản chấn chỉnh hoạt động biểu diễn, trong đó nhấn mạnh yêu cầu chấm dứt tình trạng hát nhép trên sân khấu. Việc này đã nhận được sự đồng thuận cao, không chỉ từ phía những nhà quản lý văn hóa mà cả với những người trực tiếp hoạt động biểu diễn, doanh nghiệp tổ chức biểu diễn.

AI - Tìm đâu ra người thật?

AI - Tìm đâu ra người thật?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang thay đổi cách sách đi từ tay tác giả đến bạn đọc từ khâu sáng tác và biên tập đến in ấn và marketing. Không phải ai cũng hoan nghênh sự thay đổi này, và quả thực là ngoài một số lợi ích nhất định, việc sử dụng AI tràn lan cũng đem lại nhiều vấn đề làm đau đầu các nhà xuất bản, đơn cử như việc con người để cho AI thay thế tác giả và biên dịch viên.

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Trong đám tang nhà thơ Đàm Khánh Phương tại nhà tang lễ Đức Giang hôm ấy, ngoài nhà thơ Nguyễn Quang Thiều - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam - có mặt và sau đó đọc điếu văn - tôi thấy không nhiều các nhà văn, nhà thơ khác đến đưa tiễn. Phương ít bạn, hay là khi khỏe mạnh, Phương đã có những điều làm bạn bè khó cảm thông?  

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Năm 2001, đạo diễn Steven Spielberg ra mắt bộ phim “A.I. - Artificial Intelligence”, kể về cậu bé robot David được lập trình để yêu thương vô điều kiện. Khi người mẹ nuôi bỏ rơi cậu giữa rừng, David bắt đầu hành trình 2000 năm đi tìm một ngày được sống bên bà. Khi những sinh vật tiến hóa đánh thức cậu giữa tàn tích băng giá, điều David xin không phải tri thức hay quyền năng, mà chỉ là một ngày được yêu thương.

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Động viên đội ngũ văn nghệ sĩ sáng tạo luôn là một trong những chủ trương nhất quán của Đảng, Nhà nước ta trong quá trình xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Văn hóa soi đường quy hoạch

Văn hóa soi đường quy hoạch

Gần đây, có hai sự việc nhận được khá nhiều sự quan tâm của dư luận, và vẻ bề ngoài, hai sự việc ấy không hoàn toàn liên quan tới nhau nhưng sâu trong bản chất, chúng lại có một điểm chung.

Sống để kết nối yêu thương

Sống để kết nối yêu thương

Sống là để kết nối những yêu thương, bởi cuộc sống có biết bao nhiêu điều đáng yêu mà chúng ta không thể kể tên hết được. Đó là một cảm nhận của người viết có được mỗi khi quan sát và lắng nghe từng thanh âm của cuộc đời. Dẫu biết hằng ngày vẫn xuất hiện cái ác, cái xấu nhưng còn có biết bao người tốt, bao hành động cao cả.

“Cái chết” của sách bìa mềm

“Cái chết” của sách bìa mềm

Cuộc cách mạng văn học hiện đại có sự đóng góp không hề nhỏ của sách bìa mềm. Những quyển sách bìa mềm được bày bán khắp mọi nơi với giá cả phải chăng đã đưa văn học đến với tất cả mọi thành phần trong xã hội.

Quyết liệt phát triển văn hóa

Quyết liệt phát triển văn hóa

Diễn biến mới nhất của việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, do Tổng Bí thư Tô Lâm thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành ngày 7/1/2026, đó là Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam đã có cuộc họp đầu tiên, trong tuần qua, với nhiều nội dung quan trọng.