Sáng 14/8, hơn 320 thí sinh tại Điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang đã hoàn thành bài thi môn Ngữ văn, môn thi đầu tiên trong kỳ thi lại tốt nghiệp THPT năm 2026.
Đề Văn tốt nghiệp THPT gồm phần Đọc hiểu (4 điểm) và Viết (6 điểm). Trong đó, phần Đọc hiểu sử dụng ngữ liệu bài viết "Những mặt trận vô hình của an ninh văn hóa" của tác giả Bùi Hoài Sơn, đăng trên Báo Công an nhân dân số 7678, thứ Tư ngày 5/8/2026. Đề thi yêu cầu thí sinh cần xác định luận đề, chỉ ra những "đặc trưng của an ninh phi truyền thống"...
Ở phần Viết, các em viết đoạn văn nghị luận khoảng 200 chữ trình bày suy nghĩ về sự cần thiết phải trung thực khi tạo lập và chia sẻ thông tin dưới góc nhìn người trẻ. Phần Nghị luận văn học yêu cầu viết bài văn 600 chữ phân tích bài thơ "Cánh đồng tuổi thơ" của tác giả Trịnh Thanh Sơn...
Nhận định về đề thi lại môn Ngữ văn, nhiều giáo viên cho rằng, đề có cấu trúc phù hợp với định dạng của Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026. Về nội dung, đề bám sát Chương trình Giáo dục phổ thông mới ban hành năm 2018 khi tập trung đánh giá năng lực đọc hiểu và năng lực tạo lập văn bản thay vì kiểm tra khả năng ghi nhớ kiến thức. Phần Đọc hiểu sử dụng văn bản nghị luận “Những mặt trận vô hình của an ninh văn hóa” của Bùi Hoài Sơn, một văn bản ngoài sách giáo khoa, đúng định hướng của chương trình là đánh giá khả năng tiếp nhận và xử lý văn bản mới.
Ở phần Viết, câu nghị luận xã hội xuất phát từ thực trạng tin xấu độc, tin chưa kiểm chứng và video giả mạo ảnh hưởng đến niềm tin xã hội, yêu cầu học sinh trình bày suy nghĩ về sự cần thiết phải trung thực khi tạo lập và chia sẻ thông tin. Đây là vấn đề có tính thời sự, gắn trực tiếp với môi trường số mà học sinh đang tham gia hằng ngày, qua đó đánh giá khả năng liên hệ thực tiễn và lập luận...
Nhận xét cụ thể hơn, cô Dương Thị Thanh Thủy, Tổ trưởng Tổ Ngữ văn, Trường THCS và THPT M.V. Lô-mô-nô-xốp (Hà Nội) cho rằng, đề Ngữ văn kỳ thi lại tốt nghiệp THPT tại Tuyên Quang cơ bản ổn định về cấu trúc, gần gũi với đời sống và đề cao trách nhiệm của người trẻ.
“Đề thi tiếp tục cho thấy sự ổn định của định hướng đánh giá năng lực theo Chương trình phổ thông 2018, đồng thời có những nét riêng so với đề lần 1. Nếu đề lần 1 nổi bật ở tính thời sự, tinh thần đổi mới sáng tạo thì đề lần 2 lại hướng sự quan tâm nhiều hơn đến an ninh văn hóa, trách nhiệm trong môi trường thông tin và ý thức gìn giữ bản sắc dân tộc. Cả hai đề đều không đặt nặng việc ghi nhớ kiến thức mà chú trọng khả năng đọc hiểu, tư duy độc lập, liên hệ thực tiễn và trình bày chính kiến của thí sinh”, cô Thủy chia sẻ.
Theo cô Thủy, phần Đọc hiểu được thiết kế theo hướng từ nhận biết, thông hiểu đến vận dụng, yêu cầu học sinh không chỉ nắm nội dung văn bản mà còn hiểu khái niệm, nhận diện quan điểm của tác giả và liên hệ với trách nhiệm của công dân trong việc trung thực khi tạo lập, chia sẻ thông tin. “So với đề lần 1, phần Đọc hiểu của đề lần 2 có phần trực diện và gần với những vấn đề xã hội - công dân đang được quan tâm, tạo điều kiện để học sinh thể hiện hiểu biết thực tế và khả năng suy nghĩ độc lập”, cô Thủy nói.
Về phần Viết, cô Thủy cho rằng hai đề đều đặt học sinh trước những vấn đề có ý nghĩa với đời sống hiện đại, thể hiện sự nhất quán trong định hướng giáo dục ý thức công dân.Câu nghị luận văn học sử dụng bài thơ "Cánh đồng tuổi thơ" của Trịnh Thanh Sơn, gợi mở thế giới ký ức, tình quê và những giá trị nuôi dưỡng tâm hồn. Theo cô Thủy, câu hỏi này vẫn đòi hỏi học sinh có năng lực cảm thụ, phân tích hình ảnh, ngôn ngữ và mạch cảm xúc của tác phẩm thay vì chỉ tái hiện kiến thức có sẵn.
"Nhìn tổng thể, thí sinh thi lần 2 có lợi thế khi cấu trúc đề không thay đổi, giúp các em tránh tâm lý hoang mang khi phải thi lại. Đề có độ mở và tính thực tiễn tốt, mức độ phân hóa hợp lý. Những yêu cầu cơ bản tương đối vừa sức với học sinh có năng lực đọc hiểu và viết ở mức đạt chuẩn; trong khi các câu vận dụng vẫn tạo cơ hội để học sinh khá, giỏi thể hiện chiều sâu suy nghĩ, khả năng lập luận và năng lực cảm thụ văn học”, cô Thủy nhận định.
Từ cấu trúc và mức độ đề thi, cô Thủy dự đoán phổ điểm chủ yếu từ 6,5 đến 7,5. Mức 8-8,5 trở lên vẫn có thể xuất hiện nhưng sẽ dành cho những bài viết thực sự nổi bật về chiều sâu tư duy, năng lực lập luận và khả năng sử dụng ngôn ngữ.
Theo kế hoạch, chiều 14/8, thí sinh làm bài thi môn Toán và ngày mai (15/8), thí sinh làm bài thi 2 môn tự chọn. Kết quả thi lại tốt nghiệp THPT năm 2026 tại Tuyên Quang sẽ được công bố vào ngày 19/8.
