Gia tăng "khẩu chiến" giữa Syria và Nga với Thổ Nhĩ Kỳ

Trong khi Syria coi hành động ép một máy bay của hãng hàng không quốc gia Syria đang trên hành trình từ Moskva, Nga tới Damascus của Thổ Nhĩ Kỳ là "hành vi không tặc", thì Moskva tuyên bố, số hàng hóa trên chiếc máy bay kể trên là các bộ phận radar và không vi phạm luật pháp quốc tế. Dư luận đang cho rằng "thùng thuốc súng" tại biên giới Syria -Thổ Nhĩ Kỳ nhiều khả năng sẽ phát nổ nếu 2 quốc gia này cùng các bên hữu quan không nhanh chóng "hạ hỏa".

Từ động thái của Syria, Nga và Liên hợp quốc

Theo thông báo hôm 13/10 của Bộ Ngoại giao Syria, kể từ giữa đêm 13/10, máy bay dân dụng Thổ Nhĩ Kỳ không được phép bay trên bầu trời nước này. Đây được coi là động thái nhằm đáp trả việc Thổ Nhĩ Kỳ chặn một máy bay chở khách Syria vì nghi chở thiết bị quân sự. Nga đã có phản ứng gay gắt với Thổ Nhĩ Kỳ về vụ chặn máy bay, đồng thời cáo buộc Ankara gây nguy hiểm cho tính mạng của các hành khách Nga đi trên chuyến bay này.

Tổng thống Putin đã triệu tập một cuộc họp với các cố vấn của Hội đồng An ninh sau vụ việc này. Ngày 12/10, Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov tuyên bố, chiếc máy bay bị ép hạ cánh xuống Thổ Nhĩ Kỳ hôm 10/10 đang vận chuyển hợp pháp các thiết bị điện cho trạm radar, không bị cấm theo các công ước quốc tế.

Ngoại trưởng Sergey Lavrov nêu rõ, Nga sẽ yêu cầu Thổ Nhĩ Kỳ trao trả chiếc máy bay kể trên và đây là bình luận công khai đầu tiên của Moskva về bản chất của chuyến hàng này. Ngày 13/10, Bộ Ngoại giao Syria cho biết, Damascus hoan nghênh đề xuất lập kênh liên lạc an ninh trực tiếp với Thổ Nhĩ Kỳ do Ngoại trưởng Sergey Lavrov đưa ra nhằm tìm cơ chế kiểm soát tình hình biên giới giữa 2 nước.

Thủ tướng Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan.
Thủ tướng Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan.

Ngày 10/10, 2 máy bay chiến đấu của Thổ Nhĩ Kỳ đã ép một máy bay của hãng hàng không quốc gia Syria đang trên hành trình từ Moskva, Nga tới Damascus phải hạ cánh xuống Ancara. Thổ Nhĩ Kỳ đã tịch thu một số hàng hóa mà Ancara cho là trang thiết bị quân sự. Giới bình luận cho rằng, thách thức Tổng thống Syria Bashar al-Assad là một chuyện, nhưng đối đầu với Tổng thống Nga Putin là một chuyện hoàn toàn khác.

Trong khi đó, sáng 13/10, nhóm vũ trang Hồi giáo Jabhat al-Nusra đã chiếm giữ một căn cứ quân sự quan trọng của Syria gần thị trấn al-Taaneh, cách thành phố Aleppo chưa đầy 5km và quân đội chính phủ lập tức đáp trả bằng những đợt không kích làm ít nhất 20 phần tử chống đối bị thương. Cũng trong ngày 13/10, đã có ít nhất 100 tay súng chống đối thiệt mạng tại 2 thành phố Aleppo và Latakia, đây là thông tin vừa được Đài phát thanh Syria loan tải.

Ngày 13/10, đặc phái viên chung của Liên hợp quốc và Liên đoàn Arab về vấn đề Syria, ông Lakhdar Brahimi đã tới Istanbul của Thổ Nhĩ Kỳ để thảo luận với các quan chức nước này về cuộc khủng hoảng Syria trong bối cảnh quan hệ giữa Ankara và Damascus đang leo thang căng thẳng.

Tới quyết định của Thổ Nhĩ Kỳ và Mỹ

Ngày 13/10, Thủ tướng Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan đã chỉ trích gay gắt Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc vì không thể nhất trí tiến hành những bước đi quyết định nhằm chấm dứt cuộc nội chiến đã kéo dài 19 tháng ở Syria . Nga và Trung Quốc là hai thành viên thường trực của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc phủ quyết các nghị quyết gia tăng sức ép lên Damascus nhằm chấm dứt xung đột và đi đến giải pháp chuyển giao chính trị. Thổ Nhĩ Kỳ là thành viên duy nhất của NATO có biên giới với Syria và đang cảm thấy ngày càng bị cô lập vì vai trò của nước này với tư cách là một trong những nước chống Syria mạnh mẽ nhất. Ankara đã cung cấp nơi ẩn náu an toàn cho lực lượng nổi dậy Syria và dẫn đầu trong việc kêu gọi cộng đồng quốc tế can thiệp vào tình hình Syria .

Giới truyền thông đưa tin, bất chấp việc người dân Thổ Nhĩ Kỳ phản đối dữ dội, nhưng Ancara có thể động thủ đối với Damascus sau khi được Mỹ và NATO ngầm ủng hộ tấn công Syria. Ngày 9/10, Tổng Thư ký NATO Anders Fogh Rasmussen nói rằng, liên minh này đã có các kế hoạch cần thiết nhằm bảo vệ và hỗ trợ Thổ Nhĩ Kỳ nếu cần.

Hơn nữa, sau cái chết của 5 dân thường hôm 3/10, Quốc hội Thổ Nhĩ Kỳ đã cho phép quân đội nước này tiến hành các hoạt động quân sự vào sâu trong lãnh thổ Syria với lý do "ngăn chặn một cuộc xâm lược" từ quốc gia láng giềng. Giới truyền thông đưa tin, thời gian gần đây, bạo lực dọc biên giới dài 910 km giữa Thổ Nhĩ Kỳ với Syria đã xảy ra.

Nhưng tờ Thời báo Á châu và tờ The Wall Street Journal cảnh báo, người được lợi nhất nếu Ancara khai hỏa với Damascus là phe đối lập được vũ trang ở Syria, lực lượng đang muốn lật đổ Tổng thống Syria Bashar al-Assad.

Ngoại trưởng Thổ Nhỹ Kỳ Ahmet Davutoglu vừa cảnh báo, nước này sẽ làm mọi điều cần thiết nếu Syria tái lặp việc xâm phạm biên giới. Ngoại trưởng Ahmet Davutoglu nêu rõ, Syria xâm phạm biên giới Thổ Nhỹ Kỳ, tức là đã xâm phạm biên giới NATO. Ngày 13/10, Thổ Nhĩ Kỳ đã điều thêm 250 xe tăng và 55 chiến đấu cơ tới biên giới giáp Syria sau khi chính phủ nước này ra lệnh cho quân đội sẵn sàng chiến đấu.

Về phần mình, ngày 13/10, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Victoria Nuland đã chỉ trích chính sách của Nga đối với Syria sau khi Thổ Nhĩ Kỳ chặn máy bay chở khách đang trên đường từ Moskva tới Damascus vì bị nghi ngờ mang theo thiết bị quân sự

Lê Trịnh - Trọng Hậu

Các tin khác

Thượng viện Mỹ phê chuẩn nữ đại sứ đầu tiên tại Việt Nam

Thượng viện Mỹ phê chuẩn nữ đại sứ đầu tiên tại Việt Nam

Trang thông tin của Quốc hội Mỹ mới đây đưa tin, Thượng viện nước này hôm 18/5 (giờ địa phương) đã bỏ phiếu thông qua đề cử nhân sự, trong đó bà Jennifer Wicks McNamara được phê chuẩn làm Đại sứ Mỹ tại Việt Nam, trở thành người phụ nữ đầu tiên sẽ giữ vị trí này.

Cảnh báo khẩn từ IEA về giai đoạn đặc biệt nhạy cảm của năng lượng

Cảnh báo khẩn từ IEA về giai đoạn đặc biệt nhạy cảm của năng lượng

Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) vừa phát đi cảnh báo nghiêm trọng về nguy cơ thế giới bước vào một cuộc khủng hoảng dầu mỏ mới, khi lượng dự trữ dầu thương mại toàn cầu đang giảm với tốc độ chưa từng thấy, trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông tiếp tục làm gián đoạn nguồn cung năng lượng chiến lược, đồng thời mùa du lịch hè ở Bắc bán cầu đang đến gần.

Chuyên gia nêu nghi vấn lỗi thao tác trong vụ hai tiêm kích Mỹ va chạm

Chuyên gia nêu nghi vấn lỗi thao tác trong vụ hai tiêm kích Mỹ va chạm

Vụ va chạm giữa hai tiêm kích tác chiến điện tử EA-18G Growler của hải quân Mỹ tại bang Idaho cuối tuần qua đang thu hút sự chú ý lớn của dư luận và giới chuyên gia quân sự. Dù toàn bộ phi hành đoàn đã thoát hiểm an toàn, nhiều nhận định ban đầu cho rằng sự cố có thể liên quan tới lỗi thao tác hoặc sai lệch trong quá trình duy trì đội hình biểu diễn trên không.

Tổng thống Mỹ ra chỉ thị vào phút chót về kế hoạch tấn công Iran

Tổng thống Mỹ ra chỉ thị vào phút chót về kế hoạch tấn công Iran

Theo Reuters, Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 18/5 (giờ địa phương) đã quyết định tạm hoãn kế hoạch tấn công quân sự nhằm vào Iran, dự kiến diễn ra trong ngày 19/5, để tạo thêm dư địa cho các nỗ lực đàm phán ngoại giao. Trong khi đó, phía Iran đã đưa ra đề xuất mới với Mỹ qua trung gian Pakistan.

WHO ban bố tình trạng khẩn cấp quốc tế vì đợt bùng phát Ebola tại châu Phi

WHO ban bố tình trạng khẩn cấp quốc tế vì đợt bùng phát Ebola tại châu Phi

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã tuyên bố đợt bùng phát Ebola mới nhất tại Cộng hòa dân chủ (CHDC) Congo và nước láng giềng Uganda là “tình trạng khẩn cấp y tế công cộng gây quan ngại quốc tế”, sau khi virus này khiến gần 90 người thiệt mạng và làm dấy lên lo ngại về nguy cơ lây lan trong khu vực.

Hai tiêm kích va chạm tại triển lãm hàng không Mỹ

Hai tiêm kích va chạm tại triển lãm hàng không Mỹ

Một buổi trình diễn hàng không gần căn cứ không quân Mountain Home ở bang Idaho, Mỹ đã bị hủy đột ngột ngày 17/5 (giờ địa phương) sau khi hai tiêm kích va chạm trên không rồi rơi xuống đất trong lúc biểu diễn.

UAV tấn công nhà máy điện hạt nhân UAE

UAV tấn công nhà máy điện hạt nhân UAE

Một vụ tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) đã gây hỏa hoạn tại nhà máy điện hạt nhân Barakah của Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), trong bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục gia tăng khi Mỹ và Iran chưa đạt được đột phá ngoại giao nhằm chấm dứt xung đột kéo dài nhiều tháng qua.

Tehran có khả năng thu phí cáp internet ngầm qua Hormuz

Tehran có khả năng thu phí cáp internet ngầm qua Hormuz

Theo truyền thông Iran, nước này nhiều khả năng đang xem xét một đề xuất mang tính chiến lược, khẳng định chủ quyền dưới đáy biển tại eo biển Hormuz nhằm thu phí các tuyến cáp internet ngầm quốc tế. Giới quan sát nhận định, việc này sẽ có thể tạo đòn bẩy mới cho Iran trong bối cảnh căng thẳng khu vực ngày càng gia tăng.

Xung đột Mỹ - Iran trước các biến số mới đa mặt trận

Xung đột Mỹ - Iran trước các biến số mới đa mặt trận

Chính quyền Mỹ và Israel dường như đang chuẩn bị cho khả năng nối lại chiến dịch tấn công quân sự táo bạo hơn nhằm vào Iran ngay trong tuần tới, bao gồm cả phương án triển khai đặc nhiệm trên bộ để thu giữ uranium làm giàu tại các cơ sở hạt nhân của Tehran. Ngược lại, Iran bị nghi triển khai hàng loạt chiến dịch cơ hội, trong đó có vụ xâm nhập hệ thống giám sát nhiên liệu tại nhiều bang của Mỹ, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ chiến tranh mạng nhằm vào hạ tầng năng lượng trọng yếu của nước này.

Rộ tin Israel hạ sát thủ lĩnh cánh quân sự phong trào Hamas tại Gaza

Rộ tin Israel hạ sát thủ lĩnh cánh quân sự phong trào Hamas tại Gaza

Trong thông cáo trên mạng xã hội X hôm 16/5, Bộ Tổng tham mưu Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) tuyên bố, binh chủng không quân của họ vừa hạ sát Izz al-Din al-Haddad, thủ lĩnh cánh quân sự cấp cao nhất của Hamas trong một cuộc không kích chính xác ở thành phố Gaza.

Tàu hỏa đâm xe buýt ở Bangkok, hơn 30 người thương vong

Tàu hỏa đâm xe buýt ở Bangkok, hơn 30 người thương vong

Ít nhất tám người thiệt mạng và hàng chục người khác bị thương sau khi một đoàn tàu chở hàng đâm vào xe buýt công cộng tại giao lộ đường sắt ở thủ đô Bangkok (Thái Lan) chiều 16/5. Vụ tai nạn nghiêm trọng khiến xe buýt bốc cháy dữ dội, nhiều phương tiện khác cũng bị cuốn vào va chạm liên hoàn.

Chuyên gia lý giải về trạng thái "hoà bình lạnh" giữa Mỹ và Trung Quốc

Chuyên gia lý giải về trạng thái "hoà bình lạnh" giữa Mỹ và Trung Quốc

Tổng thống Mỹ Donald Trump chiều tối 15/5 đã kết thúc chuyến thăm ba ngày tới Trung Quốc. Giới học giả nhận định, chuyến thăm của nhà lãnh đạo Mỹ đã góp phần tạo thêm “không gian thở” cho quan hệ Mỹ - Trung, đồng thời mở ra một gian đoạn hoà bình lạnh. Có thể, đây không phải kết quả lý tưởng nhất sau cuộc gặp thượng đỉnh, song trong bối cảnh hiện nay, hoà bình lạnh được đánh giá là lựa chọn thực tế nhất.