“Đãi cát tìm vàng”
Chia sẻ về công tác đào tạo trẻ, Đại tá Phạm Hồng Thắm, Giám đốc Trung tâm Đào tạo Huấn luyện Thể thao CAND, cho rằng việc phát hiện những nhân tố trẻ giống như “đãi cát tìm vàng”, đòi hỏi nhiều tâm sức từ đội ngũ tuyển trạch viên. Để phát hiện một tài năng trẻ trong một môn thể thao đã khó, trong thể thao thành tích cao lại càng khó hơn. Công việc này đòi hỏi tuyển trạch viên không chỉ có chuyên môn sâu mà còn phải có con mắt tinh tường, bởi đôi khi một vận động viên tưởng như bình thường ở môn này lại có thể là “viên ngọc thô” ở môn khác. Dẫn chứng rõ cho nhận định ấy là trường hợp xạ thủ Trịnh Thu Vinh. Trước khi ghi dấu ấn ở môn bắn súng, cô từng có thành tích nhất định ở điền kinh. Tuy nhiên, chỉ khi chuyển sang tập luyện bắn súng, những tố chất phù hợp của Trịnh Thu Vinh mới thực sự được phát huy. Câu chuyện này cho thấy giá trị của công tác tuyển chọn không chỉ nằm ở việc tìm ra người có thể chất tốt, mà quan trọng hơn là nhận diện đúng năng lực tiềm ẩn và đặt vận động viên vào môi trường, môn thể thao phù hợp nhất.
Thực tế, Thể thao CAND đã phát hiện, đào tạo và bồi dưỡng nhiều gương mặt tiêu biểu cho thể thao Việt Nam. Ở môn điền kinh, Ngần Ngọc Nghĩa, chàng trai dân tộc Thái quê Sơn La, là một ví dụ đáng chú ý. Từ một vận động viên trẻ giàu tố chất, được các huấn luyện viên Thể thao CAND dìu dắt, trong đó có HLV Nguyễn Văn Hoàng, Ngần Ngọc Nghĩa từng bước trưởng thành, trở thành một trong những gương mặt nổi bật của điền kinh Việt Nam ở các nội dung chạy cự ly ngắn. Thành công của anh là kết quả của năng khiếu, ý chí cá nhân và quá trình rèn luyện bền bỉ trong môi trường chuyên nghiệp.
Ở môn karate, võ sĩ Nguyễn Ngọc Trâm cũng là một minh chứng cho hiệu quả của công tác đào tạo trẻ. Gắn bó với karate từ khi còn nhỏ, được rèn luyện và bồi dưỡng trong môi trường Thể thao CAND, Trâm dần phát triển thành nhân tố quan trọng của đội kata nữ Việt Nam. Những thành tích tại SEA Games, ASIAD và các giải quốc tế không chỉ khẳng định tài năng cá nhân của cô, mà còn cho thấy vai trò của một hệ thống đào tạo biết kiên trì nuôi dưỡng vận động viên qua nhiều năm.
Để mỗi “viên ngọc thô” có cơ hội tỏa sáng
Nếu những trường hợp như Ngần Ngọc Nghĩa, Nguyễn Ngọc Trâm hay Trịnh Thu Vinh cho thấy hiệu quả của việc phát hiện và đào tạo từng cá nhân, thì mô hình CLB Bóng bàn CAND - T&T lại mở ra một hướng đi đáng chú ý trong việc huy động thêm nguồn lực xã hội cho thể thao thành tích cao. Đây là mô hình được hình thành từ sự phối hợp giữa Thể thao CAND và Tập đoàn T&T Group, với mục tiêu tuyển chọn, đào tạo, huấn luyện vận động viên bóng bàn thi đấu cho lực lượng CAND và đóng góp cho đội tuyển quốc gia.
Một gương mặt tiêu biểu của lớp vận động viên trẻ trong mô hình này là Nguyễn Văn Tuấn Anh. Tại Giải vô địch bóng bàn trẻ Đông Nam Á 2025 ở Indonesia, đội tuyển bóng bàn Việt Nam giành 1 huy chương vàng và 5 huy chương đồng; tấm huy chương vàng duy nhất thuộc về cặp đôi Nguyễn Đức Việt - Nguyễn Văn Tuấn Anh ở nội dung đôi nam U15. Trước đó, Tuấn Anh cũng đã có thành tích ở giải trẻ toàn quốc. Việc được tập luyện trong môi trường có nhiều vận động viên mạnh như Đinh Anh Hoàng, Lê Đình Đức, Trần Mai Ngọc… giúp em có thêm điều kiện cọ xát, học hỏi và từng bước nâng cao bản lĩnh thi đấu.
Điều đáng nói ở mô hình CAND - T&T không chỉ là những tấm huy chương trước mắt. Quan trọng hơn, mô hình này cho thấy xã hội hóa thể thao, nếu được tổ chức đúng hướng, có thể trở thành nguồn lực bổ sung rất cần thiết cho thể thao thành tích cao. Nhà nước, lực lượng Công an giữ vai trò định hướng, quản lý và xây dựng nền tảng; doanh nghiệp đồng hành bằng cơ sở vật chất, chế độ đầu tư, điều kiện tập luyện, thi đấu và tập huấn. Khi hai nguồn lực ấy gặp nhau, vận động viên là người được hưởng lợi trực tiếp.
Trong bối cảnh thể thao hiện đại ngày càng cạnh tranh, đào tạo trẻ không thể chỉ dừng ở việc có năng khiếu rồi tập luyện theo kinh nghiệm. Vận động viên trẻ cần được chăm sóc toàn diện hơn: từ chuyên môn, thể lực, dinh dưỡng, phục hồi, y học thể thao đến tâm lý thi đấu. Các em cũng cần được thi đấu thường xuyên, được cọ xát ở nhiều cấp độ và có lộ trình phát triển phù hợp, tránh tình trạng nóng vội chạy theo thành tích ngắn hạn. Một tài năng trẻ nếu được phát hiện đúng nhưng không được nuôi dưỡng đúng cách vẫn có thể bị chững lại; ngược lại, một vận động viên ban đầu chưa thật nổi bật nhưng được đặt vào môn phù hợp, môi trường phù hợp lại có thể vươn lên mạnh mẽ.
Nền móng cho thành tích hôm nay và ngày mai
Từ thực tiễn ấy, có thể thấy công tác đào tạo trẻ của Thể thao CAND đang mang hai giá trị song song. Trước hết, đó là giá trị chuyên môn: tạo ra nguồn vận động viên kế cận cho các đội tuyển, duy trì thành tích ổn định ở các giải trong nước và quốc tế. Nhưng sâu hơn, đó còn là giá trị con người: rèn luyện cho các vận động viên trẻ ý chí, kỷ luật, bản lĩnh, tinh thần vượt khó và niềm tự hào khi thi đấu vì màu cờ sắc áo.
Như Đại tá Phạm Hồng Thắm khẳng định, công tác đào tạo trẻ trong Thể thao CAND không chỉ góp phần tạo ra những vận động viên tài năng cho riêng ngành Công an, mà còn cho cả thể thao Việt Nam, góp phần giúp thể thao nước nhà vươn mình trong kỷ nguyên mới. Đây cũng chính là ý nghĩa lâu dài của những nỗ lực âm thầm phía sau thành tích: tìm kiếm đúng người, đào tạo đúng hướng, kiên trì đồng hành và tạo điều kiện để mỗi “viên ngọc thô” có cơ hội tỏa sáng.
Những năm qua, thể thao CAND đã đạt được nhiều thành tích nổi bật. Giai đoạn 2015-2025, thể thao CAND giành tổng cộng 5.642 huy chương các loại, trong đó có 1.775 huy chương vàng, 1.615 huy chương bạc và 2.252 huy chương đồng tại các giải trong nước và quốc tế. Riêng đấu trường quốc tế, các vận động viên CAND giành 520 huy chương, góp phần quan trọng vào thành tích chung của thể thao Việt Nam. Một minh chứng tiêu biểu là dấu ấn của thể thao CAND tại SEA Games 33, Đoàn Thể thao CAND Việt Nam giành tổng cộng 27 huy chương, gồm 11 huy chương vàng, 9 huy chương bạc và 7 huy chương đồng. Đây là thành tích cao nhất trong lịch sử tham dự SEA Games của thể thao CAND, đánh dấu bước tiến rõ nét cả về số lượng huy chương lẫn chất lượng chuyên môn.
