Đêm 10/8, Israel bất ngờ chấp nhận gia hạn lệnh ngừng bắn tại dải Gaza với Phong trào vũ trang Hồi giáo Hamas của Palestine thêm 72 giờ theo đề xuất ngừng bắn của Ai Cập và sau khi phái đoàn đàm phán Palestine tại Cairo chấp thuận đề nghị này. Trong khi đó, tại Iraq, Thủ tướng Nuri al-Maliki thông báo ông sẽ đệ đơn kiện Tổng thống Fuad Masum vi phạm hiến pháp, đồng thời khẳng định sẽ không từ bỏ ý định tiếp tục ra tranh cử nhiệm kỳ 3 - một động thái nhiều khả năng sẽ làm gia tăng căng thẳng chính trị trong bối cảnh phiến quân Hồi giáo dòng Sunni đang nổi dậy mạnh mẽ.
Lệnh ngừng bắn giữa Israel và Hamas mới được gia hạn bắt đầu có hiệu lực từ 0h (giờ địa phương - 4h giờ Việt Nam) ngày 11/8. Bày tỏ hoan nghênh thỏa thuận ngừng bắn này, Người phát ngôn của Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Ban Ki-moon cho biết, Tổng thư ký hi vọng lệnh ngừng bắn do Ai Cập làm trung gian sẽ mang lại cơ hội để hai bên có thể sớm đi đến nhất trí về một thỏa thuận ngừng bắn lâu dài, vì lợi ích của mọi người và là sự khởi đầu mới để giải quyết các bất đồng.
Theo nguồn tin từ Bộ Ngoại giao Israel, ngày 11/8, phái đoàn đàm phán của nước này đã tới Cairo để tham gia các cuộc thảo luận gián tiếp với trung gian Ai Cập nhằm tìm ra một giải pháp thống nhất để chấm dứt cuộc chiến với Palestine tại dải Gaza. Trước đó, ngày 10/8, một quan chức quân sự Israel cho biết, các cuộc đàm phán gián tiếp với Palestine chỉ được nối lại nếu lệnh ngừng bắn được duy trì. Tel Aviv cũng vẫn cứng rắn với quan điểm “không đối thoại trong tiếng súng”.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu khẳng định các chiến dịch quân sự của nước này tại Gaza sẽ được nối lại nếu Hamas tiếp tục bắn rocket và đạn cối vào lãnh thổ Israel. Phát biểu trong phiên họp Nội các thường kỳ tại thủ đô Tel Aviv ngày 10/8, ông B. Netanyahu tuyên bố: “Các hoạt động quân sự của Israel sẽ không kết thúc. Như tôi đã nói, chúng ta sẽ không thương lượng trong tiếng súng. Và các hoạt động quân sự của chúng ta sẽ chỉ kết thúc khi tình hình trở nên yên tĩnh trong một thời gian”.
Trong khi đó, theo hãng thông tấn nhà nước Ai Cập MENA, phái đoàn đàm phán của Palestine sẽ tiếp tục ở lại Ai Cập, mặc dù trước đó đe dọa sẽ rời Cairo nếu Israel không quay trở lại bàn đàm phán, để tham dự một cuộc họp khẩn về tình hình Gaza do Liên đoàn Arập (AL) tổ chức vào ngày 11/8. Đại diện đàm phán của Hamas, ông Izzat al-Reshiq cho biết, “trước thái độ chấp nhận ngừng bắn và rút quân mà không cần đưa ra điều kiện gì của Israel”, Hamas cũng thể hiện phản ứng tích cực đối với đề xuất ngừng bắn mà Ai Cập đưa ra. Tuy nhiên, các tay súng vũ trang Hamas đang kiểm soát dải Gaza vẫn chưa xác nhận việc tuân thủ lệnh ngừng bắn này hay không.
Cũng trong ngày 10/8, Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Ban Ki-moon hoan nghênh thỏa thuận ngừng kéo dài 72 giờ giữa Israel và Hamas. Trong một tuyên bố, Người phát ngôn của Tổng thư ký Ban Ki-moon cho biết, Tổng thư ký bày tỏ hy vọng rằng lệnh ngừng bắn do Ai Cập làm trung gian sẽ mang lại cơ hội để hai bên có thể sớm đi đến nhất trí về một thỏa thuận ngừng bắn lâu dài, vì lợi ích của mọi người dân và là sự khởi đầu mới giải quyết các bất đồng.
Dải Gaza sau một trận không kích của Israel. Ảnh: Itar-Tass.
Iraq trượt sâu vào khủng hoảng
Trong bài diễn văn trên truyền hình quốc gia Iraq ngày 10-8, Thủ tướng Nuri al-Maliki bất ngờ thông báo ông sẽ đệ đơn kiện Tổng thống Fuad Masum vi phạm hiến pháp khi cho phép mở rộng thời hạn cho các liên minh chính trị lớn của Iraq đề cử ứng cử viên Thủ tướng thay thế ông, hay nói cách khác, Tổng thống Iraq đã chưa bổ nhiệm được một Thủ tướng trước thời hạn chót đưa ra là ngày 10/8.
Ông al-Maliki nhấn mạnh: “Trong ngày hôm nay tôi sẽ đệ đơn lên tòa án liên bang để kiện Tổng thống Fuad Masum vi phạm hiến pháp vì lợi ích của những toan tính chính trị”. Thủ tướng al-Maliki cũng tuyên bố ông sẽ không từ bỏ nỗ lực tranh cử nhiệm kỳ thứ ba, động thái được cho là nhiều khả năng sẽ làm gia tăng căng thẳng trong bối cảnh phiến quân Hồi giáo dòng Sunni đang nổi dậy mạnh mẽ.
Ngay sau bài phát biểu của ông al-Maliki, lực lượng dân quân Hồi giáo dòng Shi'ite trung thành với Thủ tướng Maliki đã tăng cường tuần tra xung quanh Baghdad. Trong khi đó, theo một nguồn tin an ninh ngày 11/8, cảnh sát, quân đội và lực lượng chống khủng bố ngày 10/8 đã được triển khai nhiều bất thường dọc theo các địa điểm chiến lược tại Baghdad, đặc biệt là tại Vùng Xanh – nơi có nhiều tòa nhà Chính phủ, trụ sở quân sự và Đại sứ quán Mỹ. Có nhiều nhận xét trái chiều về hành động này của ông al-Maliki.
Người thì nhận định rằng, đó là một diễn biến đáng “lo ngại” và có thể là dấu hiệu cho thấy Chính phủ Iraq không muốn bàn giao quyền lực theo cách hòa bình hoặc ông al-Maliki đang chuẩn bị cho một trận chiến chính trị. Trong khi đó, cũng có ý kiến cho rằng, việc Thủ tướng Iraq biểu dương lực lượng có thể là do tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) đã tới gần Baghdad (hơn mọi người nghĩ), nhưng đó cũng có thể là dấu hiệu của một cuộc đảo chính…
Trong bối cảnh như vậy, Washington đã lên tiếng ủng hộ Tổng thống Masum. Trong một tuyên bố ngày 10/8, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Marie Harf cho biết, Mỹ đang theo dõi chặt chẽ tình hình ở Iraq và hoàn toàn ủng hộ Tổng thống Masum trong vai trò là “người bảo lãnh” của Hiến pháp Iraq, đồng thời lên án mọi nỗ lực thay đổi Chính phủ Baghdad bằng ép buộc hay vi hiến.
Bộ Ngoại giao Mỹ cũng ra tuyên bố khẳng định, Washington sẵn sàng hỗ trợ một chính phủ mới và toàn diện, đặc biệt là trong cuộc chiến chống lại tổ chức IS. Bên cạnh đó, thông qua mạng xã hội Twitter, Phó Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ Brett McGurk cũng bày tỏ hoàn toàn ủng hộ Tổng thống Iraq Fuad Masum là người đảm bảo Hiến pháp và ứng cử viên (làm thủ tướng) có thể xây dựng sự đoàn kết dân tộc
Một tiêm kích F-16 của NATO được điều động để bắn hạ máy bay không người lái (UAV) của Ukraine xâm nhập lãnh thổ Estonia. Kiev sau đó đổ lỗi cho Nga về vụ việc.
Trang thông tin của Quốc hội Mỹ mới đây đưa tin, Thượng viện nước này hôm 18/5 (giờ địa phương) đã bỏ phiếu thông qua đề cử nhân sự, trong đó bà Jennifer Wicks McNamara được phê chuẩn làm Đại sứ Mỹ tại Việt Nam, trở thành người phụ nữ đầu tiên sẽ giữ vị trí này.
Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) vừa phát đi cảnh báo nghiêm trọng về nguy cơ thế giới bước vào một cuộc khủng hoảng dầu mỏ mới, khi lượng dự trữ dầu thương mại toàn cầu đang giảm với tốc độ chưa từng thấy, trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông tiếp tục làm gián đoạn nguồn cung năng lượng chiến lược, đồng thời mùa du lịch hè ở Bắc bán cầu đang đến gần.
Giới chức Ukraine xác nhận lực lượng Nga đã khai hỏa loạt tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái (UAV) vào cơ sở hạ tầng năng lượng trọng yếu ở Ukraine.
Ba người đã thiệt mạng trong vụ xả súng bị nghi mang động cơ thù hận nhằm vào một khu phức hợp gồm nhà thờ và trường học Hồi giáo ở thành phố San Diego, bang California, giới chức Mỹ cho biết hôm 19/5.
Vụ va chạm giữa hai tiêm kích tác chiến điện tử EA-18G Growler của hải quân Mỹ tại bang Idaho cuối tuần qua đang thu hút sự chú ý lớn của dư luận và giới chuyên gia quân sự. Dù toàn bộ phi hành đoàn đã thoát hiểm an toàn, nhiều nhận định ban đầu cho rằng sự cố có thể liên quan tới lỗi thao tác hoặc sai lệch trong quá trình duy trì đội hình biểu diễn trên không.
Theo Reuters, Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 18/5 (giờ địa phương) đã quyết định tạm hoãn kế hoạch tấn công quân sự nhằm vào Iran, dự kiến diễn ra trong ngày 19/5, để tạo thêm dư địa cho các nỗ lực đàm phán ngoại giao. Trong khi đó, phía Iran đã đưa ra đề xuất mới với Mỹ qua trung gian Pakistan.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã tuyên bố đợt bùng phát Ebola mới nhất tại Cộng hòa dân chủ (CHDC) Congo và nước láng giềng Uganda là “tình trạng khẩn cấp y tế công cộng gây quan ngại quốc tế”, sau khi virus này khiến gần 90 người thiệt mạng và làm dấy lên lo ngại về nguy cơ lây lan trong khu vực.
Quân đội Israel (IDF) đang phát đi những cảnh báo về tình trạng thiếu hụt binh sĩ, trong bối cảnh các chiến dịch quân sự kéo dài trên nhiều mặt trận, khiến lực lượng thường trực và quân dự bị rơi vào trạng thái quá tải.
Một buổi trình diễn hàng không gần căn cứ không quân Mountain Home ở bang Idaho, Mỹ đã bị hủy đột ngột ngày 17/5 (giờ địa phương) sau khi hai tiêm kích va chạm trên không rồi rơi xuống đất trong lúc biểu diễn.
Con tàu du lịch hạng sang MV Hondius, nơi xảy ra ổ dịch virus Hanta khiến ba người tử vong, dự kiến cập cảng Rotterdam của Hà Lan trong sáng 18/5 để tiến hành khử trùng, trong bối cảnh giới chức nước này chuẩn bị các biện pháp cách ly đối với những người còn ở lại trên tàu.
Một vụ tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) đã gây hỏa hoạn tại nhà máy điện hạt nhân Barakah của Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), trong bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục gia tăng khi Mỹ và Iran chưa đạt được đột phá ngoại giao nhằm chấm dứt xung đột kéo dài nhiều tháng qua.
Theo truyền thông Iran, nước này nhiều khả năng đang xem xét một đề xuất mang tính chiến lược, khẳng định chủ quyền dưới đáy biển tại eo biển Hormuz nhằm thu phí các tuyến cáp internet ngầm quốc tế. Giới quan sát nhận định, việc này sẽ có thể tạo đòn bẩy mới cho Iran trong bối cảnh căng thẳng khu vực ngày càng gia tăng.
Chính quyền Mỹ và Israel dường như đang chuẩn bị cho khả năng nối lại chiến dịch tấn công quân sự táo bạo hơn nhằm vào Iran ngay trong tuần tới, bao gồm cả phương án triển khai đặc nhiệm trên bộ để thu giữ uranium làm giàu tại các cơ sở hạt nhân của Tehran. Ngược lại, Iran bị nghi triển khai hàng loạt chiến dịch cơ hội, trong đó có vụ xâm nhập hệ thống giám sát nhiên liệu tại nhiều bang của Mỹ, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ chiến tranh mạng nhằm vào hạ tầng năng lượng trọng yếu của nước này.
Trong thông cáo trên mạng xã hội X hôm 16/5, Bộ Tổng tham mưu Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) tuyên bố, binh chủng không quân của họ vừa hạ sát Izz al-Din al-Haddad, thủ lĩnh cánh quân sự cấp cao nhất của Hamas trong một cuộc không kích chính xác ở thành phố Gaza.
Ít nhất tám người thiệt mạng và hàng chục người khác bị thương sau khi một đoàn tàu chở hàng đâm vào xe buýt công cộng tại giao lộ đường sắt ở thủ đô Bangkok (Thái Lan) chiều 16/5. Vụ tai nạn nghiêm trọng khiến xe buýt bốc cháy dữ dội, nhiều phương tiện khác cũng bị cuốn vào va chạm liên hoàn.
Theo tuyên bố từ Điện Kremlin, chuyến thăm tới Bắc Kinh của Tổng thống Nga Vladimir Putin diễn ra nhân dịp kỷ niệm 25 năm "Hiệp ước Láng giềng tốt và Hợp tác hữu nghị Nga – Trung", văn kiện được xem là nền tảng của quan hệ song phương giữa hai nước.
Tổng thống Mỹ Donald Trump chiều tối 15/5 đã kết thúc chuyến thăm ba ngày tới Trung Quốc. Giới học giả nhận định, chuyến thăm của nhà lãnh đạo Mỹ đã góp phần tạo thêm “không gian thở” cho quan hệ Mỹ - Trung, đồng thời mở ra một gian đoạn hoà bình lạnh. Có thể, đây không phải kết quả lý tưởng nhất sau cuộc gặp thượng đỉnh, song trong bối cảnh hiện nay, hoà bình lạnh được đánh giá là lựa chọn thực tế nhất.
