G7 thúc đẩy hợp tác với “Nam bán cầu”

Lãnh đạo Nhóm 7 nền kinh tế hàng đầu thế giới (G7) nhóm họp thượng đỉnh ở Italia với nội dung thảo luận chính tiếp tục xoay quanh cuộc xung đột ở Ukraine, tình hình căng thẳng trên khắp Trung Đông và cách thức tăng cường hợp tác với nhóm các quốc gia đang phát triển “Nam bán cầu”.

Thủ tướng Italia Giorgia Meloni từ ngày 13/6 đến hết ngày 15/6 đón tiếp Tổng thống Mỹ Joe Biden, Thủ tướng Anh Rishi Sunak, Thủ tướng Đức Olaf Scholz, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, Thủ tướng Canada Justin Trudeau và Thủ tướng Nhật Bản Fumio Kishida tới dự các sự kiện quan trọng trong khuôn khổ Hội nghị Thượng đỉnh G7 do Italia chủ trì tại khu nghỉ dưỡng ở vùng Puglia, phía Nam nước này. New York Times cho biết, bên cạnh các vấn đề quốc tế nóng như cuộc xung đột ở Ukraine, tình hình Trung Đông, lãnh đạo các nước G7 sẽ tập trung tìm giải pháp tăng cường hợp tác với các nước đang phát triển ở châu Á, châu Phi và châu Mỹ Latinh.

g71.jpg -0
Lãnh đạo các nước G7 nhóm họp thượng đỉnh ở Nhật Bản năm 2023. Ảnh: BNG Nhật Bản

Chủ nhà Italia đã mời đến hội nghị lần này lãnh đạo các nước Ấn Độ, Ả Rập Saudi, Jordan, Nam Phi, Brazil, Argentina, Thổ Nhĩ Kỳ, Algeria, Kenya, Mauritania và lãnh đạo Liên minh châu Phi (AU), động thái thể hiện sự quan tâm của G7 tới các nước “Nam bán cầu” (Global South). Trong thông cáo chính thức trước hội nghị, G7 cũng tuyên bố sự kiện ở Puglia là “cơ hội để các lãnh đạo G7 thể hiện cam kết mạnh mẽ duy trì trật tự quốc tế dựa trên luật pháp và tăng cường hợp tác với các nước đang phát triển”.

Nhóm G7 thường xuyên mời các quốc gia ngoài khối tham dự hội nghị thượng đỉnh từ năm 2000. Tuy nhiên, G7 được đánh giá là bắt đầu quan tâm nhiều hơn tới tiếng nói của các quốc gia đang phát triển “Nam bán cầu”, thuật ngữ chỉ các quốc gia đang phát triển ở châu Á, châu Phi và châu Mỹ Latinh, từ vài năm gần đây, trong bối cảnh vị thế chính trị của các nước “Nam bán cầu” ngày càng được củng cố; và cuộc cạnh tranh ảnh hưởng của các cường quốc diễn ra quyết liệt hơn.

AlJazeera nhận định, với Italia và châu Âu, vấn đề cải thiện quan hệ hợp tác cùng các nước đang phát triển, nhất là ở châu Phi ngày càng trở nên cấp bách nhằm một mặt đảm bảo nguồn cung nguyên liệu thô trong bối cảnh căng thẳng với Nga gia tăng, mặt khác giúp hạ nhiệt cuộc khủng hoảng người di cư đổ về châu Âu qua ngả Địa Trung Hải. Phát biểu tại phiên khai mạc hội nghị, Thủ tướng Italia Meloni khẳng định bà và các lãnh đạo G7 “sẽ đặc biệt chú ý đến châu Phi”. “Chúng tôi đặt mục tiêu xây dựng mô hình hợp tác bình đẳng, bác bỏ cách tiếp cận theo kiểu bóc lột. Đó cũng là lí do chúng tôi sẽ quan tâm đến cả vấn đề di cư, mối liên quan giữa khí hậu, năng lượng và an ninh lương thực”, nữ Thủ tướng Italia nêu rõ.

Theo EUObserver, G7 dự kiến công bố một loạt sáng kiến hợp tác tại hội nghị lần này, bao gồm đề xuất giúp các nước đang phát triển nói chung và châu Phi nói riêng cải thiện an ninh lương thực gắn liền với kế hoạch khí hậu trị giá nhiều tỷ USD mà các cường quốc hàng đầu đã cam kết. Tuần trước, Thư kí báo chí Nhà Trắng Karine Jean-Pierre nói với các phóng viên rằng, các nhà lãnh đạo G7 cũng đồng ý “tăng cường cam kết hỗ trợ các nước đang phát triển đang tìm cách đầu tư vào tương lai của họ và giúp tăng cường an ninh lương thực và tài chính y tế”.

Bên cạnh đó, G7 có thể đồng ý kế hoạch phát triển các công cụ tài chính mới với Ngân hàng Phát triển Châu Phi để giúp thúc đẩy tăng trưởng trên lục địa này; song song với việc ủng hộ nỗ lực tái cơ cấu nợ cho các nước nghèo. Tổng thống Kenya William Ruto mới đây đề nghị G7 “thể hiện tình đoàn kết với châu Phi” thông qua tái cơ cấu và xóa nợ, cũng như đưa ra các điều khoản mới nhằm cung cấp nguồn tài chính dài hạn ưu đãi thông qua các khoản tín dụng từ Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cũng như viện trợ.

Đáng chú ý, lãnh đạo các nước G7 sẽ bàn bạc về những thách thức xung quanh sự phát triển bùng nổ của Trí tuệ nhân tạo (AI) với sự cân bằng toàn cầu. Theo Thủ tướng Italia Giorgia Meloni, AI tạo ra những cơ hội lớn nhưng cũng mang đến những thách thức lớn, nhất là trong lĩnh vực nguồn nhân lực. “Chúng tôi cam kết phát triển các cơ chế quản trị và đảm bảo rằng trí tuệ nhân tạo vừa lấy con người làm trung tâm vừa được kiểm soát bởi con người”, bà Meloni nhấn mạnh.

Về tình hình chiến sự Dải Gaza, các lãnh đạo G7 tiếp tục ủng hộ đề xuất ngừng bắn vĩnh viễn mà Tổng thống Mỹ Joe Biden đưa ra cách đây vài ngày, được Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc ủng hộ bằng Nghị quyết số 2735 ngày 10/6.  Reuters cho biết, đề xuất của Tổng thống Mỹ có 3 giai đoạn, đảm bảo việc các bên duy trì ngừng bắn lâu dài, trao đổi con tin, đảm bảo phong trào Hamas không thể tái vũ trang, cho phép tăng cường viện trợ và tái thiết Dải Gaza. Tuy nhiên, hai bên tham chiến trực tiếp là Israel và Hamas vẫn chưa cho thấy họ sẵn sàng tham gia sáng kiến của ông Biden.

Xung quanh cuộc xung đột ở Ukraine, AlJazeera cho hay, các lãnh đạo G7 có kế hoạch công bố một thỏa thuận cho phép Ukraine tiếp cận khoản vay 50 tỷ USD, được đảm bảo bằng lợi nhuận thu được từ khối tài sản trị giá khoảng 300 tỷ USD của Nga đang bị đóng băng ở các nước phương Tây. Một động thái như vậy thể hiện sự ủng hộ dành cho Ukraine, nhưng chắc chắn vấp phải phản ứng quyết liệt của Nga. Moscow những ngày qua cảnh báo bất cứ hành động nào chuyển hướng lợi nhuận từ các tài sản bị phong tỏa của Nga ở nước ngoài đều là “hành vi chiếm đoạt tài sản”, vi phạm các quy tắc và chuẩn mực của hệ thống kinh tế và tài chính quốc tế.

Thái Hà

Các tin khác

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Iran cho biết, đàm phán với Oman về một cơ chế hàng hải mới tại eo biển Hormuz đang tiến gần tới thỏa thuận, song Tehran cảnh báo việc đạt được thỏa thuận với Muscat chưa đủ để tuyến đường biển chiến lược này được khơi thông hoàn toàn.

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Nhà Trắng và Lầu Năm Góc vừa lên tiếng bác bỏ những báo cáo gần đây của loạt hãng tin cho rằng kho vũ khí tấn công và phòng thủ của Mỹ đã sụt giảm xuống mức nguy hiểm sau 5 tháng chiến sự với Iran. Bất chấp những tuyên bố trấn an từ giới chức, các chuyên gia cảnh báo tình trạng thiếu hụt đạn tên lửa phòng không, đặc biệt là hệ thống Patriot và THAAD, có thể đặt lực lượng Mỹ và các đồng minh vào tình thế rủi ro cao.

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Sau nhiều tháng đối đầu quân sự, Mỹ và Iran đang tiến rất gần tới một thỏa thuận nhằm khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, đằng sau những tín hiệu lạc quan là cuộc mặc cả phức tạp về quyền kiểm soát tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới.

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Làn sóng hàng chục nghìn người di cư tràn vào vùng lãnh thổ Ceuta chỉ trong vài ngày đã khiến khu vực biên giới của Tây Ban Nha rơi vào tình trạng hỗn loạn, đồng thời trở thành phép thử đầu tiên đối với Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới của Liên minh châu Âu (EU).

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây tuyên bố Washington và Tehran sẽ bước vào một vòng đàm phán mới dự kiến diễn ra vào chiều 3/8 (giờ địa phương), động thái được đưa ra ngay sau khi ông hủy bỏ chiến dịch không kích mạnh tay nhắm vào Iran ở những phút cuối cùng. Quyết định đình chiến nhường chỗ cho ngoại giao không chỉ đánh dấu sự thay đổi quan trọng trong cuộc đối đầu dai dẳng Mỹ - Iran, mà còn cứu vãn thị trường năng lượng toàn cầu khỏi một cú sốc tồi tệ.

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Hàng chục ngàn người ùn ùn vượt qua biên giới từ Morocco vào thành phố tự trị Ceuta của Tây Ban Nha trong hai ngày, khiến vùng lãnh thổ nhỏ bé ở cửa ngõ châu Âu rơi vào cảnh hỗn loạn. Tuy nhiên, khác với cuộc khủng hoảng năm 2015, châu Âu hiện sở hữu một hệ thống kiểm soát biên giới và chính sách nhập cư chặt chẽ hơn, khiến làn sóng di cư lần này khó lan rộng ra toàn lục địa.

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo Hội đồng Hòa bình đã đạt thỏa thuận lịch sử với phong trào Hamas và các nhóm vũ trang người Palestine về lộ trình giải giáp dải Gaza, mở đường thiết lập hòa bình lâu dài tại vùng lãnh thổ.

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Mới đây, Iran đã chủ động tấn công các căn cứ Mỹ tại Trung Đông, dẫn đến việc "đáp trả mạnh mẽ" từ phía Washington nhằm vào nhiều địa điểm ở khu vực phía Nam nước này. Động thái trên không chỉ đánh dấu một vòng leo thang mới trong căng thẳng Mỹ - Iran, mà còn phản ánh sự điều chỉnh đáng chú ý trong cách tiếp cận của Tehran.

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Trong thời đại ngày nay, đối ngoại tiếp tục giữ vai trò tiên phong trong việc tạo lập, giữ vững môi trường hòa bình và huy động tối đa các nguồn lực bên ngoài phục vụ sự nghiệp phát triển đất nước. Trong bức tranh chiến lược đó, châu Phi, tiêu biểu là Tanzania và Angola, đang nổi lên như những đối tác đầy tiềm năng và là cánh cửa quan trọng để Việt Nam mở rộng không gian phát triển, đa dạng hóa thị trường toàn cầu.

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Việc Oman gửi tới Iran một kế hoạch được các nước Vùng Vịnh hậu thuẫn nhằm quản lý eo biển Hormuz có thể xem là nỗ lực ngoại giao đáng chú ý nhất trong những tuần gần đây, nhằm xử lý điểm nghẽn lớn của tiến trình giảm căng thẳng tại Trung Đông.

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran bước sang ngày thứ hai tạm ngừng các cuộc tấn công nhằm vào nhau, trong bối cảnh xung đột từng đứng bên bờ vực vượt ngoài tầm kiểm soát. Khoảng lặng hiếm hoi sau hai tuần giao tranh với các cuộc không kích ban đêm của Mỹ nhằm vào Iran cùng các đòn đáp trả của Tehran nhằm vào các đồng minh của Washington ở Vùng Vịnh đã làm dấy lên hy vọng hai bên có thể quay trở lại bàn đàm phán.

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Sau gần 10 năm lãnh đạo Liên hợp quốc, Tổng Thư ký António Guterres sẽ kết thúc nhiệm kỳ thứ hai vào cuối năm 2026. Trong bối cảnh đó, cuộc đua tìm người kế nhiệm đã bước vào giai đoạn quyết định, khi sáu ứng viên lần đầu tiên cùng trình bày tầm nhìn về tương lai của tổ chức đa phương lớn nhất thế giới, trước thềm các vòng thăm dò quan trọng tại Hội đồng Bảo an.

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Liên hợp quốc cùng nhiều tổ chức quốc tế đã đồng loạt bày tỏ quan ngại sau khi lực lượng Houthi nối lại các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại trên Biển Đỏ. Các cảnh báo cho rằng diễn biến mới không chỉ đe dọa an ninh hàng hải mà còn có nguy cơ kéo Yemen trở lại vòng xoáy xung đột sau nhiều năm tương đối lắng dịu.

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Châu Âu đang phải đối mặt với một trong những mùa hè khắc nghiệt nhất trong nhiều năm trở lại đây khi các đợt nắng nóng kéo dài liên tiếp đẩy nguy cơ cháy rừng lên mức báo động, trong khi nhiều khu vực khác lại hứng chịu các cơn dông, mưa đá và thời tiết cực đoan. Từ Tây Ban Nha, Pháp đến khu vực Balkan, lực lượng cứu hỏa và chính quyền các nước đang phải chạy đua với thời gian nhằm kiểm soát các thảm họa thiên nhiên ngày càng nghiêm trọng.

Xung đột Mỹ - Iran: Hỏa lực lấn át ngoại giao

Xung đột Mỹ - Iran: Hỏa lực lấn át ngoại giao

Xung đột Mỹ - Iran đang lan rộng từ các mục tiêu quân sự sang hạ tầng dân sự và năng lượng, làm gia tăng nguy cơ đẩy Trung Đông vào một cuộc khủng hoảng an ninh, nhân đạo và kinh tế, bất chấp các nỗ lực ngoại giao nhằm hạ nhiệt căng thẳng.