Đường biên ảo

Chiều 6/10, nền tảng Netflix đã chính thức gỡ bỏ series truyền hình Hàn Quốc có tên "Ba chị em" (Little women) khỏi kho phim lưu hành tại Việt Nam. Đây được xem là động thái kịp thời của nền tảng này sau khi có công văn chính thức từ Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử, Bộ Thông tin và Truyền thông yêu cầu gỡ bỏ series nói trên vì có những yếu tố xuyên tạc lịch sử Việt Nam.

Thực chất, một sản phẩm văn hóa được sản xuất bởi cá nhân nào, đến từ quốc gia nào, phần nhiều sẽ có góc nhìn thiên kiến từ quan điểm phổ cập chung của quốc gia đó. Góc nhìn ấy chưa chắc đã đúng so với các sự kiện có thật và rất có khả năng xung đột, mâu thuẫn với các góc nhìn khác, ở các vùng lãnh thổ, các quốc gia khác. Không ai có thể cấm một cá nhân hay tổ chức sản xuất ra một sản phẩm văn hóa như thế. Tuy nhiên, việc có cho nó vượt qua được đường biên để phổ cập ở một quốc gia khác hay không lại là chuyện khác. Kiểm duyệt văn hóa phẩm nhập khẩu tồn tại là vì lẽ đó. Nó không chỉ bảo vệ quan điểm của một quốc gia đơn thuần mà nó cũng là công cụ để tránh các mâu thuẫn không đáng có phát sinh từ cộng đồng.

Theo đúng như những gì vẫn từng diễn ra lâu nay, trước khi một sản phẩm văn hóa, đặc biệt là nghe nhìn, được lưu hành ở Việt Nam, đơn vị nhập khẩu sẽ phải đệ trình để xin phê duyệt nội dung. Nhưng kể từ thời đại bùng nổ các nền tảng xem trực tuyến và xem lại trên Internet, việc phê duyệt nội dung gần như không còn tồn tại. Thay vào đó, chỉ có các xử lý sau nếu có vấn đề nảy sinh từ cơ quan quản lý nhà nước giống như trường hợp phim "Ba chị em" kể trên.

Nguyên nhân cơ bản không đến từ năng lực hay phương pháp làm việc của cơ quan quản lý nhà nước mà chính yếu đến từ hình thái và môi trường phát hành đã hoàn toàn khác. Không còn những đường biên cụ thể với các rào cản kiểm tra được thiết lập như xưa nữa. Ở thời đại này, đường biên ảo đã tạo ra một thách thức lớn đối với tất cả các đơn vị, tổ chức kiểm duyệt ở tất cả các quốc gia khi mà các nền tảng nắm giữ luôn quyền phát hành và sản phẩm của họ sẽ hiện diện thêm ở một quốc gia mới với chỉ một động tác kỹ thuật duy nhất là mở cửa cho các IP tại quốc gia này.

Chính vì một đường biên ảo lỏng lẻo như vậy mà đã có nhiều những nội dung không đúng đắn lọt lưới và được phổ biến ở Việt Nam với các cấp độ sai phạm khác nhau. Trước "Ba chị em", bộ phim "Da Five Blood" cũng có những hình ảnh không được tích cực lắm về Việt Nam. Tuy nhiên, sự thiếu tích cực ấy chưa đến mức độ phải xử lý nghiêm khắc như với "Ba chị em". Và ngoài các sản phẩm có động chạm tới Việt Nam ra, còn nhiều sản phẩm khác cũng nên được cân nhắc lại khi chúng không phù hợp với thuần phong mỹ tục Việt Nam cho lắm.

Và điều đáng nói là khi Netflix được cho là đã "gỡ" sản phẩm "Ba chị em" khỏi ứng dụng phát hành ở Việt Nam thì thực tế đó chỉ là động thái khóa các IP truy cập từ Việt Nam mà thôi. Với một chút khả năng về công nghệ, một người hoàn toàn có thể đổi IP để xem từ series này một cách dễ dàng. Việc đổi IP này cũng giống như anh ta xuất cảnh ảo, vượt đường biên ảo để đánh lừa rằng mình đang theo dõi nội dung từ một quốc gia khác.

Với sự lỏng lẻo của đường biên ảo này, việc quản lý nội dung văn hóa nhập khẩu là cực khó. Có lẽ, đã đến lúc các đơn vị như Netflix, Amazon Prime… cần phải nghiêm túc hợp tác với cơ quan quản lý nhà nước để có cách trình phê duyệt trước khi phát hành. Có như vậy mới tránh được tình trạng để lọt lưới và sau khi xử lý, bỗng dưng sản phẩm bị xử lý lại được nhiều người biết tên, dẫn tới việc họ tìm cách vượt đường biên ảo để theo dõi nó, bất chấp nội dung của nó như thế nào.

Văn Đoàn

Các tin khác

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Từ hơn một thế kỷ trước, cụ Nguyễn Đình Khánh một người con của làng Lai Xá (Hà Nội) đã sớm tiếp cận nghề nhiếp ảnh, mở hiệu ảnh Khánh Ký nổi tiếng trên phố Hàng Da. Cụ đã truyền nghề cho nhiều người cùng làng, tạo nên một cộng đồng thợ ảnh đông đảo, đưa Lai Xá trở thành cái nôi của nghề nhiếp ảnh Việt Nam.

"Cống nạp" hôm qua và hôm nay

"Cống nạp" hôm qua và hôm nay

Gần đây, những vụ việc bạo lực học đường nhức nhối vẫn diễn ra, là những tiếng chuông báo hiệu xã hội quan tâm hơn nữa đến vấn đề giáo dục đạo đức trẻ em. Đang tuổi học trò nhưng lại có tệ nạn "cống nạp" đáng lên án. Có em, vì bị bắt thường xuyên nộp tiền, phải đi nhặt ve chai bán, lấy tiền "cống nạp". Uất ức quá mà nghĩ quẩn… Có phải lỗi ấy, phần nhiều do người lớn chưa dạy dỗ chu đáo, chưa là tấm gương?

Khi trẻ em đang nhìn về phía chúng ta

Khi trẻ em đang nhìn về phía chúng ta

Trong lễ tốt nghiệp chương trình thạc sĩ ngành Quản trị - Phân tích định lượng, Đại học Duke, chàng trai Nguyễn Huỳnh Nhật Tiến (TP. Hồ Chí Minh) đã được chọn đại diện phát biểu.

Hai vạch nhân phẩm

Hai vạch nhân phẩm

Mỗi thời đại đều có nghi lễ chứng minh sự trong sạch của mình. Có thời người ta kê khai lý lịch, có thời là thú tội trước đám đông. Showbiz Việt Nam năm 2026 chọn phương thức khác: nước tiểu.

Kiên quyết loại bỏ những hành vi phi pháp trong hoạt động văn hóa

Kiên quyết loại bỏ những hành vi phi pháp trong hoạt động văn hóa

Ngay sau khi triển khai thực hiện Công điện số 38/CĐ-TTg ngày 5/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ, các cơ quan chức năng đã tập trung triển khai đồng bộ các biện pháp nhằm phát hiện, đấu tranh, ngăn chặn, xử lý vi phạm và tội phạm liên quan đến sở hữu trí tuệ.

Cái gốc vẫn từ con người

Cái gốc vẫn từ con người

Việc khởi tố các cá nhân, đơn vị vi phạm bản quyền mới đây đã thực sự tạo ra địa chấn trong làng giải trí. Những sai lầm của họ có thể có tính chất hệ thống hoặc cũng có thể do chưa hiểu biết tường tận về Luật Sở hữu trí tuệ. Nhưng, dù gì đi nữa, đó cũng là bài học đắt giá không chỉ đối với những cá nhân ấy mà còn đối với tất cả những ai đang hoạt động trong ngành sáng tạo ở Việt Nam.

Hành động mạnh mẽ để bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ

Hành động mạnh mẽ để bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ

Không chỉ nhà đầu tư hay doanh nhân trong các lĩnh vực xuất bản, điện ảnh, âm nhạc, chương trình truyền hình... mà văn nghệ sĩ hẳn cũng sẽ phấn khởi trước việc cả nước ra quân thực hiện cao điểm ngăn chặn, xử lý các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, tại Công điện số 38/CĐ-TTg ngày 5/5/2026.

Thành nhân không hề dễ dàng

Thành nhân không hề dễ dàng

“Harmony (hòa âm) là nền móng của âm nhạc Homophonic (kết cấu âm nhạc đồng âm) và hơn thế nữa. Kiến thức môn học này gần như là quá lớn để quãng đời của những sinh viên chăm chỉ và có năng khiếu bẩm sinh có thể học hết. Lịch sử hòa âm trải dài từ tiền cổ điển, cổ điển, lãng mạn, hiện đại, jazz, rock... cho tới nay mai vẫn còn liên tục phát triển. Ảnh chụp từ buổi học mà 100% người tới lớp là những bạn xin vào dự thính”.

Văn hóa Việt Nam, tầm nhìn phát triển

Văn hóa Việt Nam, tầm nhìn phát triển

Tháng 5, tháng của những sự kiện lịch sử trọng đại, đó cũng là dấu mốc quan trọng để chúng ta ứng chiếu quá khứ với thực tại để thấy được bước tiến cũng như tầm nhìn và cơ hội phát triển của đất nước. Cảm quan của từng cá nhân trước thời đại sẽ nói lên nhận thức chính trị và nền tảng văn hóa đó.

Từ lao động số tạo nên nét đẹp văn hóa số

Từ lao động số tạo nên nét đẹp văn hóa số

Ngày Quốc tế Lao động 1/5 là dịp tôn vinh người lao động với những đóng góp xây dựng cộng đồng, quốc gia và thế giới. Đây cũng là dịp để suy ngẫm sâu sắc hơn về những thay đổi của lao động trong bối cảnh mới.

Một góc nhìn khác về bạo lực học đường

Một góc nhìn khác về bạo lực học đường

Vụ việc một nam sinh trung học cơ sở ở Ninh Bình bị bạn học đánh hội đồng gần đây tiếp tục đặt ra một câu hỏi lớn cho phụ huynh và những người làm giáo dục: “Chúng ta cần phải làm gì?”. Và, lại như những vụ việc tương tự đã diễn ra, luôn là những đáp án quen thuộc được nhắc đến, từ chuyện phải chế tài thật nặng cho tới những đề xuất về vai trò của ngành giáo dục...

Văn hóa, nghệ thuật có thêm nhiều cơ hội

Văn hóa, nghệ thuật có thêm nhiều cơ hội

Dịp nghỉ lễ 30/4 và 1/5 năm nay, giới sản xuất, biên tập kênh chương trình nước ngoài trên dịch vụ phát thanh, truyền hình trả tiền hoặc sản xuất kênh chương trình chuyên quảng cáo, cung cấp dịch vụ mạng xã hội... đón nhận tin vui từ việc Chính phủ cắt giảm, đơn giản hóa nhiều thủ tục hành chính thuộc phạm vi quản lý của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL).

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Tin vui cho những nghệ sĩ âm nhạc dân tộc Việt Nam là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phê duyệt đề án xây dựng Dàn nhạc Dân tộc Quốc gia Việt Nam vào ngày 22/4/2026 với quyết tâm triển khai ngay trong năm nay và dự kiến tổng kết vào năm 2031. Đây là một quyết định đúng đắn (dù hơi muộn) và cho thấy rõ chủ trương đầu tư cho phát triển văn hóa trong giai đoạn hiện tại.

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Thành phố Hồ Chí Minh sẽ đẩy mạnh việc quảng bá, giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu thuộc các loại hình ca múa nhạc, kịch nói, cải lương, hát bội, xiếc, múa rối.

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Nỗi sợ lớn nhất của tôi là gì? Là không gì cả. Phần lớn thời gian của tôi được dành để nỗ lực chứng minh rằng mình đáng được nhớ đến. Làm việc chăm chỉ hơn, mơ lớn hơn, nói “có” với những cơ hội - kể cả khi chúng vắt kiệt mình.

Kiến tạo văn hóa số

Kiến tạo văn hóa số

Người viết cho rằng: AI tạo sinh có thể cắt ghép, được dựng nên những hiện thực chưa từng có theo ý muốn của chúng ta. Giờ đây, thay vì nheo mặt để nhận diện tem mác, dấu hiệu hàng fake trên hàng hóa thì đến lúc đắn đo trước những tác phẩm: Liệu bài thơ này, bản nhạc kia, bức tranh nọ... có dấu hiệu can thiệp của AI hay không? Chúng ta sống với AI hay chúng ta sống bằng AI? Một câu hỏi khó trả lời.