Đưa lao động về với giá trị thực

Năm 2016 đánh dấu tròn 30 năm Việt Nam sống trong thời kỳ Đổi mới, tận hưởng những thành quả từ đổi mới và tất nhiên, cũng đối diện với những thách thức rất lớn trong quá trình phát triển. Và một trong những thách thức lớn nhất, được nêu rõ trong Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XII) chính là "Biểu hiện suy thoái về đạo đức, lối sống" của cán bộ, quan chức, được thể hiện qua hiện tượng "Cá nhân chủ nghĩa, sống ích kỷ, thực dụng, cơ hội, vụ lợi; chỉ lo thu vén cá nhân, không quan tâm đến lợi ích tập thể". 

Chính vì thế, ở những ngày đầu tiên của năm 2017 này, Đảng và Chính phủ đã xác định rất cụ thể những nhiệm vụ cần phải làm ngay, mà đặc biệt trong đó là nhiệm vụ xây dựng Đảng, đổi mới cơ chế quản lý dựa trên những con người có phẩm chất.

Trong bài phát biểu đầu Xuân của Tổng Bí Thư Nguyễn Phú Trọng khi đến thăm và làm việc với Ban Kinh tế Trung ương có những nội dung đoạn rất đáng lưu ý tới.

Nhiều lao động Việt Nam có nhu cầu tìm đường ra nước ngoài để có thu nhập xứng đáng (ảnh chỉ mang tính minh họa).
Nhiều lao động Việt Nam có nhu cầu tìm đường ra nước ngoài để có thu nhập xứng đáng (ảnh chỉ mang tính minh họa).

Tổng Bí Thư nhấn mạnh rằng nhiệm vụ cấp thiết của Ban Kinh tế Trung ương trong năm 2017 này phải là "Tập trung ưu tiên triển khai nghiên cứu xây dựng các đề án: Đổi mới cơ chế quản lý, cơ chế tài chính, tổ chức lại hệ thống các đơn vị sự nghiệp công lập; cải cách chính sách tiền lương, bảo hiểm xã hội và chính sách đối với người có công…".

Và trong những nhiệm vụ đổi mới ấy, chúng ta nhận thấy rất rõ tầm quan trọng của việc cải cách chính sách tiền lương cũng như cơ chế quản lý ở các đơn vị sự nghiệp công lập. Đó cũng chính là hai lô cốt của bảo thủ và trì trệ trong nhiều năm qua, khiến cho tiến trình phát triển kinh tế-xã hội luôn gặp phải những trở lực không đáng có.

Một trong những vấn đề nhiều năm nay chúng ta vẫn thường than thở với nhau chính là "người cán bộ, công chức bây giờ không thể sống bằng lương" và trên thực tế, vấn đề ấy tồn tại chứ không phải là một tưởng tượng phiếm chỉ hay trào lộng. Nhưng nếu cán bộ, công chức không thể sống bằng lương thì rốt cuộc họ tồn tại trong bộ máy để làm gì, và bằng cách nào? Tiêu cực nảy sinh chính từ điểm mấu chốt đó chứ không phải từ nơi nào khác.

Cơ chế lương công chức, bậc ngạch thực chất hiện thời vẫn được áp dụng một cách khá rộng rãi, không chỉ ở các đơn vị hành chính sự nghiệp, không chỉ với công chức đúng nghĩa. Các doanh nghiệp nhà nước, tức là các đơn vị hoạch toán độc lập vẫn áp dụng khung lương kia và áp dụng cho tất cả những lao động trong đơn vị, từ biên chế cho tới hợp đồng.

Như vậy, bất hợp lý đã hiển thị vô cùng rõ ràng. Lương bậc ngạch lẽ ra chỉ nên được áp dụng hạn chế, ở những đơn vị quản trị nhà nước, với những loại hình công chức chuyên biệt mà thôi. Phần còn lại, với những người làm việc mà hiệu quả công việc của họ chính là thước đo cho giá trị mà họ tạo ra, chính sách lương phải được áp dụng khác biệt, theo cơ chế thỏa thuận và song song đó, phải phù hợp với ngân sách lương thực tế của đơn vị chi trả.

Có như vậy, người điều hành đơn vị mới cảm nhận rõ hơn trách nhiệm của mình trong việc sử dụng quỹ lương ngân sách sao cho hiệu quả nhất, không để bộ máy phình to với những cá nhân có vị trí nhưng thực tế chẳng có việc gì để làm, chỉ tồn tại để chờ đợi tuần tự nhi tiến mấy năm tăng lương một lần và đủ năm thì lĩnh sổ hưu, coi như hoàn thành nghĩa vụ.

Đó chính là biểu hiện cụ thể nhất của một nền hành chính cồng kềnh, quan liêu, lạc hậu và không hướng đến mục đích lợi ích chung, lợi ích toàn dân. Thậm chí, chính cơ chế cồng kềnh ấy còn là kẽ hở để số ít những người lao động ở các doanh nghiệp nhà nước bỗng dưng trở thành quan chức chính trị sau một thời gian khoác áo "phấn đấu" và để lại những thiệt hại to lớn không chỉ đối với nền kinh tế mà còn đối với cả hình ảnh của một Chính phủ ngày một muốn cải cách hơn, hành động thực tế hơn.

Nếu chúng ta thử so sánh các đơn vị sự nghiệp công lập, các doanh nghiệp nhà nước với chính những doanh nghiệp đã được cổ phần hoá và có sự tham gia mạnh mẽ của thành phần kinh tế tư nhân, chúng ta sẽ nhận thấy sự biến chuyển rất mạnh trong cải cách chế độ lương thưởng. Chính cải cách ấy kích thích người lao động hơn và tạo ra một môi trường lao động thực sự chứ không chỉ là địa chỉ cho các công chức sáng cắp ô đi, tối cắp ô về.

Nếu trong năm 2017 này, Ban Kinh tế Trung ương thực hiện được các đề án cải cách mà Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng yêu cầu để sớm đưa vào thực tiễn, chắc chắn bộ mặt kinh tế - xã hội sẽ có nhiều biến chuyển tích cực trong tương lai lâu dài. Và như thế, có thể xem bài phát biểu của Tổng Bí thư cũng như một "đơn đặt hàng" cho Ban Kinh tế Trung ương để đưa lao động trở về với đúng giá trị thực của nó.

Hà Quang Minh

Các tin khác

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Tin vui cho những nghệ sĩ âm nhạc dân tộc Việt Nam là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phê duyệt đề án xây dựng Dàn nhạc Dân tộc Quốc gia Việt Nam vào ngày 22/4/2026 với quyết tâm triển khai ngay trong năm nay và dự kiến tổng kết vào năm 2031. Đây là một quyết định đúng đắn (dù hơi muộn) và cho thấy rõ chủ trương đầu tư cho phát triển văn hóa trong giai đoạn hiện tại.

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Thành phố Hồ Chí Minh sẽ đẩy mạnh việc quảng bá, giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu thuộc các loại hình ca múa nhạc, kịch nói, cải lương, hát bội, xiếc, múa rối.

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Nỗi sợ lớn nhất của tôi là gì? Là không gì cả. Phần lớn thời gian của tôi được dành để nỗ lực chứng minh rằng mình đáng được nhớ đến. Làm việc chăm chỉ hơn, mơ lớn hơn, nói “có” với những cơ hội - kể cả khi chúng vắt kiệt mình.

Kiến tạo văn hóa số

Kiến tạo văn hóa số

Người viết cho rằng: AI tạo sinh có thể cắt ghép, được dựng nên những hiện thực chưa từng có theo ý muốn của chúng ta. Giờ đây, thay vì nheo mặt để nhận diện tem mác, dấu hiệu hàng fake trên hàng hóa thì đến lúc đắn đo trước những tác phẩm: Liệu bài thơ này, bản nhạc kia, bức tranh nọ... có dấu hiệu can thiệp của AI hay không? Chúng ta sống với AI hay chúng ta sống bằng AI? Một câu hỏi khó trả lời.

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Trong tháng 3/2026 vừa qua, số lượng các bản ghi âm bị từ chối phát hành qua nền tảng Tunecore của Công ty Believe đột nhiên tăng vọt. Và, tất cả những bản phát hành bị từ chối ấy đều có một điểm chung: đó là những bản nhạc được tạo ra bởi AI.

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân đã thành công tốt đẹp vào ngày 17/4, song báo chí trong và ngoài nước vẫn tiếp tục có nhiều bài viết đặc sắc, khẳng định quan hệ truyền thống gắn bó mật thiết giữa hai Đảng và nhân dân hai nước Việt Nam - Trung Quốc cũng như tầm nhìn, định hướng trong việc nâng tầm kết nối chiến lược giai đoạn phát triển mới.

Mệnh lệnh của niềm tin

Mệnh lệnh của niềm tin

Hôm nay, cũng như mọi ngày, tôi dậy rất sớm, ngồi bên ly cà phê và lướt nhanh trên màn hình smartphone. Có lẽ, giờ này nhiều người cũng giống tôi tìm sự khởi đầu cho ngày mới bằng việc nhật tin tức sau một đêm - nguồn năng lượng mới từ sự trong trẻo tinh khôi của thiên nhiên và sự hào hứng của tinh thần.

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Tin vui cho giới làm phim Việt là tính đến trưa 10/4, theo thống kê của Box Office Vietnam (BOVN - trang web độc lập chuyên tổng hợp, phân tích và thống kê dữ liệu doanh thu phòng vé, số lượng vé và suất chiếu trên toàn lãnh thổ Việt Nam), phim "Hẹn em ngày nhật thực" của đạo diễn Lê Thiện Viễn đã thu về hơn 81 tỉ đồng sau khi bắt đầu công chiếu từ cuối tháng 3 và vẫn đang giữ vững vị trí đầu bảng xếp hạng doanh thu phòng vé Việt (tính theo ngày).

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Chuyện ồn ào trên mạng xã hội liên quan đến nữ ca sĩ Thiện Nhân và gia đình của cô chắc chắn là một chuyện không vui chút nào, đặc biệt là khi soi chiếu bằng các giá trị văn hóa Á Đông vốn coi trọng nền tảng tình cảm gia đình, quyến thuộc hơn là tài sản.

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

Gần đây trong tiếng Việt có từ mới “GATO” nhanh chóng trở nên phổ biến. Viết tắt của “ghen ăn tức ở”, dịch sang tiếng Tây, tương đương từ “đố kỵ” - một trạng thái cảm xúc tiêu cực, khó chịu, ghen ghét, cay cú trước thành công, danh tiếng người khác.

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Trong bối cảnh văn hóa đọc Việt Nam đang chứng kiến những chuyển động chưa từng có, một hiện tượng nổi bật là sự trỗi dậy mạnh mẽ của sách ngoại văn, đặc biệt là qua các hiệu sách độc lập (indie) có giám tuyển. Không chỉ phản ánh nhu cầu cập nhật tri thức toàn cầu của lớp độc giả trẻ, hiện tượng này còn đặt ra những câu hỏi mang tính chiến lược về con đường đưa văn chương Việt Nam ra thế giới.

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh ban hành văn bản chấn chỉnh hoạt động biểu diễn, trong đó nhấn mạnh yêu cầu chấm dứt tình trạng hát nhép trên sân khấu. Việc này đã nhận được sự đồng thuận cao, không chỉ từ phía những nhà quản lý văn hóa mà cả với những người trực tiếp hoạt động biểu diễn, doanh nghiệp tổ chức biểu diễn.

AI - Tìm đâu ra người thật?

AI - Tìm đâu ra người thật?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang thay đổi cách sách đi từ tay tác giả đến bạn đọc từ khâu sáng tác và biên tập đến in ấn và marketing. Không phải ai cũng hoan nghênh sự thay đổi này, và quả thực là ngoài một số lợi ích nhất định, việc sử dụng AI tràn lan cũng đem lại nhiều vấn đề làm đau đầu các nhà xuất bản, đơn cử như việc con người để cho AI thay thế tác giả và biên dịch viên.

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Trong đám tang nhà thơ Đàm Khánh Phương tại nhà tang lễ Đức Giang hôm ấy, ngoài nhà thơ Nguyễn Quang Thiều - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam - có mặt và sau đó đọc điếu văn - tôi thấy không nhiều các nhà văn, nhà thơ khác đến đưa tiễn. Phương ít bạn, hay là khi khỏe mạnh, Phương đã có những điều làm bạn bè khó cảm thông?  

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Năm 2001, đạo diễn Steven Spielberg ra mắt bộ phim “A.I. - Artificial Intelligence”, kể về cậu bé robot David được lập trình để yêu thương vô điều kiện. Khi người mẹ nuôi bỏ rơi cậu giữa rừng, David bắt đầu hành trình 2000 năm đi tìm một ngày được sống bên bà. Khi những sinh vật tiến hóa đánh thức cậu giữa tàn tích băng giá, điều David xin không phải tri thức hay quyền năng, mà chỉ là một ngày được yêu thương.

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Động viên đội ngũ văn nghệ sĩ sáng tạo luôn là một trong những chủ trương nhất quán của Đảng, Nhà nước ta trong quá trình xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Văn hóa soi đường quy hoạch

Văn hóa soi đường quy hoạch

Gần đây, có hai sự việc nhận được khá nhiều sự quan tâm của dư luận, và vẻ bề ngoài, hai sự việc ấy không hoàn toàn liên quan tới nhau nhưng sâu trong bản chất, chúng lại có một điểm chung.

Sống để kết nối yêu thương

Sống để kết nối yêu thương

Sống là để kết nối những yêu thương, bởi cuộc sống có biết bao nhiêu điều đáng yêu mà chúng ta không thể kể tên hết được. Đó là một cảm nhận của người viết có được mỗi khi quan sát và lắng nghe từng thanh âm của cuộc đời. Dẫu biết hằng ngày vẫn xuất hiện cái ác, cái xấu nhưng còn có biết bao người tốt, bao hành động cao cả.

“Cái chết” của sách bìa mềm

“Cái chết” của sách bìa mềm

Cuộc cách mạng văn học hiện đại có sự đóng góp không hề nhỏ của sách bìa mềm. Những quyển sách bìa mềm được bày bán khắp mọi nơi với giá cả phải chăng đã đưa văn học đến với tất cả mọi thành phần trong xã hội.

Quyết liệt phát triển văn hóa

Quyết liệt phát triển văn hóa

Diễn biến mới nhất của việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, do Tổng Bí thư Tô Lâm thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành ngày 7/1/2026, đó là Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam đã có cuộc họp đầu tiên, trong tuần qua, với nhiều nội dung quan trọng.