Dự án ‘thành phố bên sông Hồng’: Liệu có ‘chết yểu’?

Sau gần 7 năm, một lần nữa, Quy hoạch đô thị ven sông Hồng lại được TP Hà Nội đề cập đến bằng một quyết định phê duyệt dự án hỗ trợ kỹ thuật “Chiến lược phát triển quy hoạch đô thị hai bên bờ sông Hồng tại Hà Nội: Đoạn từ cầu Thăng Long đến cầu Long Biên” do Chính phủ Hàn Quốc tài trợ. 

Khởi động lại Khu đô thị ven sông

Tuy nhiên, nhiều ý kiến lo ngại về tính khả thi của dự án này bởi trước đó, một đại dự án xây dựng thành phố ven sông Hồng với số vốn lên tới 7 tỷ USD cũng đã “rôm rả” suốt nhiều năm nhưng đến nay vẫn “im hơi lặng tiếng”.

Có một thực tế cần thừa nhận là dải ven đê hai bên bờ sông Hồng của Hà Nội mấy chục năm nay vẫn luôn tồn tại dưới dáng vẻ nhếch nhác, úi xùi trong khi nhìn ra thế giới, ở nhiều nước phát triển, con sông thường nằm giữa hai bên đô thị phát triển trù phú, như một điểm nhấn đẹp của TP và là lợi thế phát triển kinh tế.

Chính vì thế, sông Hồng, đoạn qua Hà Nội cũng đang mong chờ một cuộc “lột xác” để trỗi dậy. Nhưng, để làm được điều này không hề đơn giản. Mới đây, UBND TP Hà Nội đã phê duyệt dự án hỗ trợ kỹ thuật “Chiến lược phát triển quy hoạch đô thị hai bên bờ sông Hồng tại Hà Nội: Đoạn từ cầu Thăng Long đến cầu Long Biên” do Chính phủ Hàn Quốc tài trợ. Theo quyết định, quy mô nghiên cứu dự án khoảng 3.000ha (trong phạm vi hai tuyến đê tả và đê hữu sông Hồng hiện có) với chiều dài khoảng 11km dọc sông.

Các nội dung nghiên cứu chính gồm: Xem xét trên lý thuyết và thực tiễn sự phát triển đô thị hai bên sông của Hàn Quốc; Xem xét các quy hoạch phát triển đô thị của Hà Nội và điều tra hiện trạng; Đề xuất chính sách cho sự phát triển đô thị khu vực hai bên sông tại khu vực nghiên cứu; Hướng dẫn quy hoạch đô thị; Định hướng quy hoạch cảnh quan; Đề xuất dự án ưu tiên; đánh giá các vấn đề thể chế.

Những phối cảnh đẹp liệu có trở thành hiện thực?
Những phối cảnh đẹp liệu có trở thành hiện thực?

Theo ông Hoàng Long, Giám đốc Trung tâm Quy hoạch kiến trúc 4, thuộc Viện Quy hoạch xây dựng Hà Nội, TP Hà Nội đã chậm trễ về quy hoạch trong khi ở nhiều TP khác như TP Hồ Chí Minh và Đà Nẵng đã đi trước tạo ra nhiều khu đô thị ven sông đẹp và tạo đà cho sự phát triển kinh tế. Ông Long nhận định, từ sự chậm trễ về quy hoạch đã làm phát sinh nhiều rào cản, từ các quy định pháp luật về hành lang thoát lũ đến việc phải chi một “núi” tiền để giải phóng mặt bằng.

Tuy nhiên, hướng đến sự phát triển là điều cần thiết, vì thế, dù muộn Hà Nội cũng cần khởi động lại dự án quy hoạch này. Theo dự án, tại nhiều điểm trên tuyến 11km sẽ hình thành các khu bảo tồn thiên nhiên, đường cây xanh dành cho người đi bộ, đường chạy ven sông, không gian thể thao tổng hợp, kè bậc thang để người dân hóng mát. Một mặt nghiêng ven sông sẽ hình thành theo hình thái tự nhiên được coi là “vùng đệm” để chuyển tiếp sinh thái. Các loài sinh vật được tạo nơi cư trú, thực vật được bảo tồn.

Khu đầm lầy sinh thái được hình thành gồm: công viên, không gian trải nghiệm sinh thái, danh lam thắng cảnh. Đặc biệt, dự án tính đến việc bảo tồn di tích văn hóa, lịch sử sông Hồng và quy hoạch lộ trình khám phá lịch sử ven sông bằng du thuyền; trục văn hóa truyền thống Hồ Tây - Cổ Loa được chú trọng giữ gìn, phát triển. Sẽ có một khu phức hợp quốc tế kỹ thuật cao dự tính hình thành với quảng trường đi bộ trung tâm (bờ sông Hồng phía hồ Tây), khu nghỉ dưỡng Ngọc Thụy với đồi hóng gió (bờ sông Hồng phía Long Biên, Gia Lâm).

Khu phục hồi sinh thái ven sông sẽ nằm ở khu vực Võng La và Từ Liêm, công viên thể thao ở Đông Anh, công viên văn hóa lịch sử ở Hoàn Kiếm, công viên mở dành cho cư dân đô thị ở Tây Hồ, đầm lầy lọc nước ven sông ở Hoàng Mai.

Những băn khoăn về “thành phố ven sông”

Từ dự án có thể hình dung trong tương lai, hai bên bờ sông Hồng sẽ là những hình ảnh hiện đại, thể hiện sự phát triển của Thủ đô và cảnh quan môi trường xanh, sạch, đẹp, là nơi sống lý tưởng của cư dân đô thị. Nhưng không ít người hoài nghi về tính khả thi của dự án này khi trước đó, vào năm 2007, đã có một đại dự án TP bên sông Hồng cũng do Chính phủ Hàn Quốc tài trợ nghiên cứu với tổng chi phí lên tới 7 tỷ USD.

Dự án này đề ra mục tiêu, khu vực ven sông Hồng, đoạn qua Hà Nội trong tương lai sẽ là nơi ở của 97.000 hộ dân, chiếm 50% diện tích. Diện tích còn lại sẽ dành cho các công trình công cộng và khu thương mại dịch vụ, dự định triển khai từ năm 2008 đến 2020 nhưng đến nay dự án im lìm như chưa từng xuất hiện.

Nhiều chuyên gia cho rằng, Hà Nội gặp trở ngại rất lớn từ vấn đề giải phóng mặt bằng. Di chuyển cả một khu vực dân cư khổng lồ sẽ gây sự xáo trộn không hề nhỏ cả về kinh tế lẫn xã hội. Khó khăn thứ 2 là về cơ chế, chính sách vì Hà Nội hiện đang có nhiều quy hoạch chồng chéo nhau.

Trao đổi với chúng tôi, TS Đào Ngọc Nghiêm, nguyên Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc Hà Nội cho rằng, việc gia tăng dân số ở khu vực dự án, cũng như việc qui hoạch “đô thị nén” là rất không ổn, ngày càng gây nhiều khó khăn cho chỉnh trang phát triển Hà Nội. Qua khảo sát thực địa tại khu vực dự án và nghiên cứu các tài liệu liên quan đến phân khu sông Hồng, báo cáo dự án chia khu vực dự án thành bốn khu để phân tích tiềm năng và vấn đề cần giải quyết gồm: Yên Phụ, Bắc Cầu, Tàm Xá, Hải Bối.

Trong đó, việc khai thác khu vực Tàm Xá là dự án được phía Hàn Quốc đánh giá có tính khả thi cao nhất trong các dự án đã được đề xuất. Về vấn đề này,  TS Đào Ngọc Nghiêm cũng đánh giá cao việc chọn lựa khu vực để triển khai nghiên cứu của dự án và cho rằng, cần đặc biệt quan tâm đến khu vực Tàm Xá.

Còn ông Hoàng Long, Giám đốc Trung tâm Quy hoạch kiến trúc 4 lại khá lạc quan khi nhận định, dự án nghiên cứu ở khu vực dân cư đông nhất là khu vực Tây Hồ, rất quan trọng trong nghiên cứu quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng. “Hà Nội cũng đã có những nghiên cứu đến việc thoát lũ, các khu vực khai thác được đều nằm trong khu vực hành lang thoát lũ. Tuy nhiên, trên cơ sở hiện trạng, có rất nhiều dân cư đang sống tại khu vực hành lang thoát lũ. Vấn đề có thể nghiên cứu từ kinh nghiệm của Hàn Quốc để áp dụng, đó là việc tái thiết các khu vực cũ. Khu vực này cũng dày đặc các di tích lịch sử, vì vậy việc phát triển mới phải đi đôi với bảo tồn, được coi là vấn đề rất quan trọng”, ông Long khẳng định.

Ngọc Yến

Các tin khác

Ngày Văn hóa Việt Nam: Từ chiều sâu văn hóa dân tộc đến khát vọng phát triển

Ngày Văn hóa Việt Nam: Từ chiều sâu văn hóa dân tộc đến khát vọng phát triển

Một ngày dành riêng cho văn hóa mang theo kỳ vọng về những giá trị sẽ được bồi đắp, giữ gìn trong nhiều thế hệ. Khi ngày 24/11 trở thành Ngày Văn hóa Việt Nam, điều cần suy ngẫm là làm sao để sự trân trọng, gìn giữ và trao truyền văn hóa dân tộc được chuyển hóa thành cách ứng xử, sức sáng tạo, nguồn lực to lớn góp phần phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Quốc hội thông qua các dự án luật về bảo vệ an ninh trật tự với số phiếu rất cao

Bảo vệ chủ quyền, khơi thông nguồn lực phát triển kinh tế dữ liệu

Trong bối cảnh dữ liệu đã trở thành tư liệu sản xuất mới, là “mạch máu” của chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (AI), việc ban hành Luật An ninh dữ liệu không chỉ đáp ứng yêu cầu cấp bách từ thực tiễn, mà còn thể chế hóa kịp thời, đầy đủ các quan điểm, chủ trương lớn của Đảng về bảo vệ an ninh quốc gia, giữ vững chủ quyền số và kiến tạo động lực phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Tăng cường giám sát việc sử dụng trí tuệ nhân tạo trong trường học

Tăng cường giám sát việc sử dụng trí tuệ nhân tạo trong trường học

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường (KHCN&MT) Tạ Đình Thi cho rằng, bên cạnh tác động tích cực cũng cần hết sức quan tâm các tác động tiêu cực của trí tuệ nhân tạo (AI); tăng cường giáo dục để phát triển, xây dựng kỹ năng của người sử dụng, đặc biệt là các em học sinh trong trường học - lứa tuổi cần có sự kiểm tra chặt chẽ hơn để đảm bảo an toàn, bảo vệ năng lực sáng tạo.

Biến ý chí thành hành động, biến chính sách thành những thành quả cụ thể

Biến ý chí thành hành động, biến chính sách thành những thành quả cụ thể

Chủ tịch Quốc hội kêu gọi toàn thể đồng bào, cán bộ, chiến sĩ cả nước, các cấp, các ngành, cộng đồng doanh nghiệp đoàn kết, phát huy cao độ sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, với ý chí tự lực, tự cường cùng chung sức, đồng lòng, biến ý chí thành hành động, biến các chính sách thành những thành quả phát triển cụ thể; tiếp tục đồng hành, đóng góp ý kiến, giám sát việc thực thi các quyết sách của Quốc hội.

Tuyên bố chung của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước và Tổng thống Cộng hoà Azerbaijan

Tuyên bố chung của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước và Tổng thống Cộng hoà Azerbaijan

Nhận lời mời của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Tổng thống Cộng hòa Azerbaijan Ilham Aliyev đã có chuyến thăm chính thức Việt Nam từ ngày 19 đến 21/11/2026. Chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh quan hệ song phương không ngừng được củng cố và phát triển, đặc biệt kể từ khi hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược vào tháng 5/2025.

Bổ sung trách nhiệm của Bộ Công an trong quản lý, kiểm soát nhập khẩu thuốc

Bổ sung trách nhiệm của Bộ Công an trong quản lý, kiểm soát nhập khẩu thuốc

Bộ Công an có trách nhiệm phối hợp với Bộ Tài chính trong việc quản lý, kiểm soát nhập khẩu thuốc, nguyên liệu làm thuốc chưa được cấp phép lưu hành, nhập khẩu dược liệu chưa được phép của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, xuất khẩu dược liệu thuộc danh mục loài, chủng loại dược liệu quý, hiếm, đặc hữu phải kiểm soát.

Những biện pháp phục vụ cộng đồng thay thế phạt tiền hay phạt tù phổ biến trên thế giới

Những biện pháp phục vụ cộng đồng thay thế phạt tiền hay phạt tù phổ biến trên thế giới

Biện pháp phục vụ cộng đồng hay còn gọi là hình phạt lao động công ích được áp dụng tại nhiều quốc gia trên thế giới, bao gồm các nước châu Âu, Hoa Kỳ, Canada, Vương quốc Anh và Úc. Đây được xem là một biện pháp hiệu quả giúp giảm tình trạng quá tải trong các nhà tù, hỗ trợ quá trình cải tạo và giảm tỷ lệ giam giữ, đồng thời cho phép người phạm tội có những đóng góp tích cực cho cộng đồng.

Người dưới 18 tuổi không được đăng ký hiến mô, bộ phận cơ thể người

Người dưới 18 tuổi không được đăng ký hiến mô, bộ phận cơ thể người

Tiếp thu ý kiến của đại biểu Quốc hội cho rằng việc đăng ký hiến chỉ nên áp dụng đối với người có đủ năng lực nhận thức, Chính phủ đã chỉnh lý dự thảo luật theo hướng chỉ người từ đủ 18 tuổi trở lên có quyền bày tỏ nguyện vọng và đăng ký hiến mô, bộ phận cơ thể, hiến xác của mình; bỏ quy định người dưới 18 tuổi đăng ký hiến.

Sau 5 năm, nhà ở xã hội chỉ được bán lại cho đúng đối tượng

Sau 5 năm, nhà ở xã hội chỉ được bán lại cho đúng đối tượng

Sau thời hạn 5 năm kể từ ngày đã thanh toán đủ tiền mua, thuê mua nhà ở, bên mua, bên thuê mua nhà ở xã hội được bán lại nhà ở này cho đối tượng thuộc trường hợp được mua nhà ở xã hội theo quy định của luật này nếu đã được cấp Giấy chứng nhận.

Quốc hội biểu quyết thông qua Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi)

Quốc hội biểu quyết thông qua Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi)

Việc áp dụng thủ tục tự nguyện nhận tội, chấp nhận hình phạt phải thực chất, tự nguyện, không ép buộc, không hạn chế quyền bào chữa và các quyền tố tụng hợp pháp khác. Các cơ quan tiến hành tố tụng phải kiểm tra, đánh giá đầy đủ căn cứ buộc tội trước khi quyết định áp dụng thủ tục này.