Tham dự lễ có Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân cùng các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước; lãnh đạo các bộ, ban, ngành Trung ương và TP Đà Nẵng.
Phát biểu tại lễ kỷ niệm, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh: Cụ Huỳnh Thúc Kháng là một chí sĩ yêu nước tiêu biểu của dân tộc Việt Nam đầu thế kỷ XX. Ở cụ hội tụ lòng yêu nước, khí tiết, trí tuệ và bản lĩnh; tư duy độc lập và tinh thần canh tân của một nhà báo, nhà hoạt động chính trị, lãnh đạo chủ chốt của Nhà nước. Và trên hết, là một nhân cách lớn, suốt đời tận trung với nước, tận tụy với dân, luôn đặt lợi ích của Tổ quốc, của nhân dân lên trên hết.
Điều làm cho tên tuổi của cụ Huỳnh Thúc Kháng sống mãi không chỉ là những đóng góp của cụ trong một giai đoạn lịch sử đặc biệt, mà chính là cách cụ sống, cách cụ lựa chọn và bản lĩnh, khí tiết trước những thử thách của thời cuộc.
Đó là một cuộc đời không chọn sự an nhàn khi đất nước chưa được giành độc lập; không màng danh lợi khi dân tộc còn chịu cảnh lầm than; không lùi bước trước tù đày, gian khổ; không đứng ngoài trách nhiệm khi Tổ quốc cần. Đó là khí phách của một người yêu nước chân chính, trách nhiệm của một người trí thức trước vận mệnh của dân tộc.
Chủ tịch Hồ Chí Minh từng khái quát: Cụ Huỳnh Thúc Kháng là một người “học hành rất rộng, chí khí rất bền, đạo đức rất cao… Cả đời cụ Huỳnh chỉ phấn đấu cho dân được tự do, nước được độc lập”. Ở cụ, tri thức không tách rời trách nhiệm; bản lĩnh không tách rời đạo đức; quyền hạn không tách rời nghĩa vụ; lòng yêu nước không dừng ở tình cảm, mà được thể hiện bằng những lựa chọn và hành động cụ thể. Chính sự thống nhất ấy làm nên tầm vóc của một nhân cách lớn và tạo nên sức sống lâu bền của những giá trị mà cụ để lại cho các thế hệ hôm nay và mai sau.
Theo Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, đất nước ta đang đẩy mạnh phát triển và hội nhập quốc tế, vững bước tiến vào kỷ nguyên phát triển mới với những thời cơ, vận hội lớn và những yêu cầu ngày càng cao về năng lực cạnh tranh, chất lượng tăng trưởng, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và năng lực quản trị quốc gia. Không gian phát triển được mở rộng, các nguồn lực ngày càng được khơi thông.
Trong bối cảnh đó, chúng ta cần những phẩm chất mà cụ Huỳnh Thúc Kháng đã nêu gương: Cần lòng yêu nước để có một động lực phụng sự. Cần trí tuệ để nhìn xa, nghĩ lớn, hành động đúng. Cần bản lĩnh để không dao động trước những khó khăn, thách thức. Cần liêm chính để giữ mình trước quyền lực và vật chất. Cần tinh thần đổi mới để không bằng lòng với những gì đã có. Và trách nhiệm để mỗi người hiểu rằng: việc nước không phải là việc của riêng ai, xây dựng đất nước là sự nghiệp của toàn dân tộc.
Một trong những giá trị lớn nhất cụ Huỳnh Thúc Kháng để lại cho chúng ta là tinh thần đại đoàn kết toàn dân tộc. Bài học đó hôm nay vẫn còn nguyên giá trị và cần tiếp tục kế thừa, phát huy. Đoàn kết phải trở thành sức mạnh thực tế, được thể hiện bằng sự thống nhất trong hành động và hiệu quả trong thực tiễn: Đoàn kết trong Đảng phải đi đôi với nguyên tắc, kỷ luật và thống nhất ý chí, hành động. Đoàn kết trong xã hội phải được xây dựng trên cơ sở tôn trọng, tin cậy, chia sẻ và đồng thuận.
Đoàn kết gắn bó giữa Đảng, Nhà nước và nhân dân phải được củng cố bằng trách nhiệm, bằng hành động cụ thể, bằng hiệu quả công việc và bằng việc chăm lo ngày càng tốt hơn đời sống của nhân dân, làm cho sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc trở thành nguồn lực phát triển đất nước.
Đối với xứ Quảng anh hùng, Đà Nẵng hôm nay, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn mong muốn Đảng bộ, Chính quyền và Nhân dân thành phố tiếp tục phát huy truyền thống yêu nước, ý chí tự lực, tự cường, đoàn kết, đổi mới; khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế để phát triển nhanh, bền vững, nâng cao đời sống Nhân dân; đồng thời phát huy vai trò trung tâm, động lực, tăng cường liên kết vùng, đóng góp ngày càng tích cực vào sự phát triển của miền Trung và cả nước.
Biến truyền thống thành động lực, biến khát vọng thành hành động, biến tiềm năng thành nguồn lực và biến những quyết tâm phát triển thành những kết quả cụ thể, thiết thực cho nhân dân - đó chính là cách thiết thực để chúng ta tiếp nối những giá trị mà cụ Huỳnh Thúc Kháng và các thế hệ tiền nhân đã dày công vun đắp
Tiếp nối tinh thần canh tân của cụ Huỳnh, phát biểu tại lễ kỷ niệm, Bí thư Thành ủy Đà Nẵng Lê Ngọc Quang đã nhìn lại những dấu mốc trong cuộc đời cụ Huỳnh Thúc Kháng, từ con đường khoa cử đến phong trào Duy Tân, những năm tù đày ở Côn Đảo, hoạt động báo chí rồi tham gia Chính phủ cách mạng.
Bí thư Thành ủy Lê Ngọc Quang cho rằng tinh thần “Khai dân trí, chấn dân khí, hậu dân sinh” có thể được tiếp nối bằng những nội hàm mới trong quá trình phát triển Đà Nẵng.
“Khai dân trí” gắn với giáo dục, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nguồn nhân lực chất lượng cao. “Chấn dân khí” là khơi dậy khát vọng vươn lên, tinh thần tự lực, tự cường, dám nghĩ, dám làm, dám đổi mới. “Hậu dân sinh” là phát triển hướng đến con người, thể hiện qua chất lượng cuộc sống, sự hài lòng, niềm tin và hạnh phúc của Nhân dân.
Cùng ngày, chương trình nghệ thuật “Khí phách non sông” được tổ chức tại Nhà hát Trưng Vương Đà Nẵng, tái hiện những dấu mốc trong cuộc đời và sự nghiệp cụ Huỳnh Thúc Kháng qua phóng sự, âm nhạc, hoạt cảnh và nghệ thuật múa. Từ câu chuyện về một trí thức xứ Quảng dành trọn cuộc đời cho đất nước, chương trình chuyển tải những giá trị về lòng yêu nước, bản lĩnh, tinh thần trách nhiệm và khí tiết của cụ Huỳnh đến công chúng hôm nay.