Tiếp tục chương trình Phiên họp toàn thể lần thứ 7, Uỷ ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội đã thẩm tra dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ; Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ. Trung tướng Nguyễn Minh Đức, Phó Chủ nhiệm Uỷ ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội chủ trì phiên họp.
Trình bày tóm tắt tờ trình Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ và Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, Đại tá Lê Thị Hồng Thương, Phó Cục trưởng Cục Pháp chế và Cải cách tư pháp, Bộ Công an cho biết, việc sửa đổi luật nhằm kịp thời thể chế hóa các chủ trương của Đảng, chỉ đạo của Quốc hội, Chính phủ về đẩy mạnh phân quyền, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, tạo môi trường đầu tư, kinh doanh thông thoáng, minh bạch, giảm chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp.
Bên cạnh đó, qua thực tiễn thi hành Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ và Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ cho thấy một số quy định cần được rà soát để sửa đổi, bổ sung cho phù hợp với yêu cầu cải cách hành chính, chuyển đổi số và đổi mới phương thức quản lý, cụ thể:
Đối với Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ: Cần tiếp tục phân quyền, đơn giản hóa một số thủ tục về thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ, cấp giấy phép, giấy chứng nhận kinh doanh công cụ hỗ trợ và tiền chất thuốc nổ; qua đó, giảm thời gian, chi phí tuân thủ nhưng vẫn bảo đảm yêu cầu quản lý nhà nước về an ninh, trật tự.
Đối với Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ: Việc thực hiện đồng thời thủ tục thẩm định thiết kế và kiểm tra công tác nghiệm thu về phòng cháy, chữa cháy còn làm phát sinh thời gian, chi phí tuân thủ đối với người dân, doanh nghiệp; thủ tục cấp phép trước khi lưu thông trên thị trường đối với phương tiện phòng cháy, chữa cháy và vật liệu, cấu kiện ngăn cháy, chống cháy bản chất là kiểm soát chất lượng sản phẩm cũng cần được điều chỉnh cho thống nhất với việc quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa theo quy định của pháp luật về chất lượng sản phẩm, hàng hóa.
Vì vậy, việc xây dựng dự án luật là cần thiết, qua đó đẩy mạnh phân quyền, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, chuyển từ cơ chế tiền kiểm sang hậu kiểm, giảm thời gian, chi phí tuân thủ, tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp nhưng vẫn bảo đảm việc quản lý của Nhà nước đối với vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ, quản lý về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ.
Việc ban hành luật nhằm cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, tạo lập môi trường kinh doanh lành mạnh, minh bạch, bình đẳng, thuận lợi cho cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp, bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.
Theo Đại tá Lê Thị Hồng Thương, Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ tập trung sửa đổi, bổ sung phân cấp thẩm quyền thu hồi vũ khí, vật liệu nổ quân dụng, công cụ hỗ trợ và giấy phép, giấy chứng nhận, chứng chỉ về quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, tiền chất thuốc nổ, công cụ hỗ trợ trong phạm vi quản lý của Bộ Công an cho cơ quan có thẩm quyền do Bộ trưởng Bộ Công an quy định. Nội dung này sẽ được quy định tại Thông tư của Bộ trưởng Bộ Công an, trong đó, phân cấp cho Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội thực hiện toàn diện nội dung này.
Luật bãi bỏ thủ tục cấp giấy phép kinh doanh công cụ hỗ trợ; thực hiện việc quản lý thông qua Giấy chứng nhận đủ điều kiện về an ninh, trật tự; đơn giản hóa thành phần hồ sơ đối với các thủ tục về trang bị vũ khí quân dụng, vũ khí thể thao và công cụ hỗ trợ; rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục cấp giấy phép kinh doanh, xuất khẩu, nhập khẩu tiền chất thuốc nổ; hoàn thiện quy định về hình thức nộp hồ sơ điện tử, bảo đảm thống nhất với việc triển khai Cổng dịch vụ công quốc gia và Ứng dụng định danh quốc gia.
Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ bãi bỏ thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu về phòng cháy và chữa cháy và thực hiện công tác hậu kiểm kết hợp với kiểm tra việc chấp hành quy định của pháp luật về nghiệm thu về phòng cháy và chữa cháy của chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình, chủ phương tiện giao thông; bãi bỏ thủ tục cấp phép trước khi lưu thông trên thị trường đối với phương tiện phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ và vật liệu, cấu kiện ngăn cháy, chống cháy và quản lý phương tiện phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ theo quy định của pháp luật về chất lượng sản phẩm, hàng hóa; sửa đổi, bổ sung một số điểm về mặt kỹ thuật để bảo đảm tính thống nhất với các luật có liên quan.
Thẩm tra dự án luật, Thường trực Uỷ ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội nhất trí về sự cần thiết ban hành luật; nhất trí với tên gọi và bố cục của dự án luật. Cơ quan thẩm tra đề nghị cân nhắc một số nội dung để chỉnh lý cho phù hợp, bảo đảm chặt chẽ, khả thi; đề nghị rà soát tổng thể văn bản, thuật ngữ pháp lý của dự thảo luật.
Phát biểu tại phiên họp, Thiếu tướng Phạm Văn Tỵ, Phó cục trưởng Cục Cứu hộ - Cứu nạn (Bộ Tổng Tham mưu Quân đội nhân dân Việt Nam) cho biết, dự thảo luật sửa đổi theo hướng phân cấp, phân quyền là tốt; đề nghị cơ quan soạn thảo và các đồng chí nghiên cứu, tiếp thu, quy định rõ trách nhiệm của các cơ quan liên quan trong việc tư vấn, đặc biệt là tư vấn thiết kế; đơn vị tư vấn giám sát và nhà thầu thi công. “Ba cơ quan này phải ký vào biên bản nghiệm thu và chịu trách nhiệm trước pháp luật và chủ đầu tư về kết quả đó, nếu không quy định thì khi xảy ra sự cố thì ai chịu trách nhiệm”, Thiếu tướng Phạm Văn Tỵ nêu và đề nghị đẩy mạnh công tác tuyên truyền trên các phương tiện đại chúng, đặc biệt là các cấp cơ sở ở xã, phường để cho mỗi người dân và doanh nghiệp hiểu rõ ý nghĩa, tầm quan trọng của phòng cháy và những vấn đề đặt ra, làm cơ sở để cho chủ đầu tư và các doanh nghiệp nâng cao trách nhiệm của mình trong quản lý về an toàn.
Ủy viên hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Nguyễn Hải Dũng cho rằng, có 4 lý do để có thể yên tâm ở việc bỏ quy định kiểm tra công tác nghiệm thu về phòng cháy, chữa cháy. Thứ nhất là bỏ thủ tục hành chính; thứ 2, vẫn kiểm tra định kỳ công trình để đảm bảo công trình đúng quy chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn; thứ 3 là dự thảo bổ sung khoản 4 Điều 18, trách nhiệm chủ đầu tư, chủ phương tiện chỉ được đưa công trình, phương tiện vào hoạt động sau khi nghiệm thu trách nhiệm; căn cứ thứ 4 là Nghị định 105 quy định trách nhiệm của chủ đầu tư, chủ phương tiện phải khai báo, cập nhật dữ liệu trên cơ sở dữ liệu về phòng cháy, chữa cháy và truyền tin báo cháy hoặc thông báo cho cơ quan quản lý chuyên ngành trước khi đưa công trình vào hoạt động.
“Với bốn lý do trên, chúng tôi rất yên tâm khi chúng ta bỏ thủ tục và chúng ta có những cơ chế thực tế để kiểm tra, kiểm soát được việc an toàn phòng cháy, chữa cháy”, đại biểu Nguyễn Hải Dũng nêu.
Thiếu tướng Lê Nhật Thành, Ủy viên chuyên trách tại Hội đồng Dân tộc của Quốc hội cho rằng, việc sửa đổi luật theo hướng phân cấp, phân thẩm quyền, rút gọn hồ sơ, thủ tục, giảm thời gian giải quyết và đổi mới cơ chế hậu kiểm là phù hợp với mục tiêu xây dựng nền hành chính phục vụ, nâng cao năng lực, hiệu quả quản lý nhà nước. Hồ sơ dự án luật, được chuẩn bị công phu, nghiêm túc và chất lượng; các tài liệu đã đầy đủ theo quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, thực hiện trình tại Kỳ họp thứ Hai của Quốc hội khóa XVI.
Phát biểu kết luận phiên họp, Trung tướng Nguyễn Minh Đức cho rằng, việc sửa 2 luật này nhằm thực hiện hiệu quả những nghị quyết chiến lược Trung ương mới ban hành như Nghị quyết 57 về đổi mới sáng tạo, khoa học, kỹ thuật; Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân; thực hiện lộ trình của Nghị quyết 66 về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới trong đó, yêu cầu cắt giảm 30% thủ tục hành chính.
“Trong bối cảnh chúng ta đang đẩy mạnh phát triển trên mọi lĩnh vực, là chuyển từ quản trị sang kiến tạo, loại bỏ toàn bộ tư duy không quản được thì cấm và không được để luật trở thành những điểm nghẽn trong quá trình phát triển kinh tế. Với định hướng đó, Bộ Công an đã thay mặt Chính phủ khẩn trương thể chế hóa quan điểm của Đảng. Cơ quan soạn thảo đang cố gắng tiếp thu, thể chế hóa quan điểm chỉ đạo của Đảng, phục vụ phát triển kinh tế trong cái bối cảnh mới”, Trung tướng Nguyễn Minh Đức nhấn mạnh và đề nghị cơ quan soạn thảo, thẩm tra tiếp thu ý kiến các đại biểu để chỉnh lý, bổ sung vào các dự án luật; rà soát về kỹ thuật lập pháp, kỹ thuật văn bản, bảo đảm chất lượng trình Quốc hội thông qua.
