Đơn giản hoá thủ tục trong Luật Bảo vệ bí mật nhà nước, đáp ứng yêu cầu phát triển của dân tộc

Chiều 18/9, Uỷ ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại (QP, AN & ĐN) của Quốc hội đã họp thẩm tra sơ bộ dự án Luật Bảo vệ bí mật nhà nước (sửa đổi). Trung tướng Nguyễn Minh Đức, Phó Chủ nhiệm Uỷ ban QP, AN & ĐN chủ trì phiên họp. Tham dự phiên họp có các uỷ viên Uỷ ban QP, AN & ĐN; đại diện cơ quan soạn thảo và các cơ quan chức năng.

Trình bày tóm tắt tờ trình dự án Luật Bảo vệ bí mật nhà nước (sửa đổi), Đại tá Hoà Quang Tưng, Phó Cục trưởng Cục An ninh chính trị nội bộ, Bộ Công an cho biết, qua 5 năm triển khai thực hiện Luật Bảo vệ bí mật nhà nước, bên cạnh những kết quả quan trọng, đã nảy sinh vướng mắc, bất cập, chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, trong đó có vấn đề giải quyết, xử lý văn bản chứa nội dung bảo vệ bí mật nhà nước trên môi trường điện tử và hoạt động của chính quyền địa phương cấp xã, hoạt đông của một số cơ quan trung ương triển khai mô hình khu vực nên cần thiết phải sửa đổi luật nhằm khắc phục những vướng mắc, bất cập.

Dự án luật được xây dựng và bố cục thành 5 chương, 28 điều, kế thừa những quy định, nội dung còn phù hợp trong Luật Bảo vệ bí mật nhà nước, giữ nguyên 7 điều, sửa đổi, bổ sung 21 điều. Trong đó, dự thảo luật có những điểm mới. Cụ thể, mở rộng, cho phép soạn thảo, lưu giữ bí mật nhà nước trên mạng máy tính là "mạng LAN độc lập" được thiết lập trong phạm vi trụ sở cơ quan, tổ chức, không phải mã hóa bằng mật mã cơ yếu nhằm tháo gỡ triệt để vướng mắc tại Luật Bảo vệ bí mật nhà nước năm 2018 và đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số quốc gia; Bổ sung quy định nghiêm cấm đối với hành vi sử dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo để xâm phạm bí mật nhà nước; bổ sung thẩm quyền, trách nhiệm trong hoạt động bảo vệ bí mật nhà nước đối với chính quyền cấp xã và một số cơ quan ở trung ương tổ chức theo mô hình khu vực; bổ sung, hoàn thiện các quy định về xử lý văn bản chứa nội dung bí mật nhà nước trên môi trường điện tử đáp ứng yêu cầu phát triển khoa học công nghệ, chuyển đổi số quốc gia; bãi bỏ một số nội dung quy định thủ tục hành chính trong nội bộ cơ quan, tổ chức, đơn vị, địa phương liên quan đến hoạt động bảo vệ bí mật nhà nước.

“Dự thảo luật cũng bãi bỏ một số quy định nhằm đơn giản hóa việc thực hiện nhưng vẫn bảo đảm yêu cầu bảo vệ bí mật nhà nước” – Đại tá Hoà Quang Tưng khẳng định.

Trình bày báo cáo thẩm tra, Thiếu tướng Vũ Huy Khánh, Uỷ viên Thường trực Uỷ ban QP, AN & ĐN của Quốc hội cho biết, Thường trực Uỷ ban cơ bản nhất trí với sự cần thiết ban hành Luật Bảo vệ bí mật nhà nước sửa đổi; đồng thời nhấn mạnh, việc ban hành luật nhằm quán triệt, thực hiện và thể chế kịp thời đường lối, chủ trương, các quan điểm chỉ đạo của Đảng về bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm TTATXH; đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả; phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, đổi mới tư duy trong công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước; tạo sự thống nhất với các văn bản quy phạm pháp luật được ban hành trong thời gian gần đây; khắc phục triệt để những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong thực tiễn.

Thường trực Uỷ ban QP, AN & ĐN của Quốc hội cũng nhất trí với tên gọi, phạm vi điều chỉnh và bố cục của dự thảo luật; cho rằng, luật phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng; thống nhất với các quy định có liên quan trong hệ thống pháp luật; tương thích với các điều ước quốc tế có liên quan; hồ sơ dự án luật được chuẩn bị đầy đủ, nghiêm túc, kỹ lưỡng đủ đièu kiện để trình Uỷ ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến và trình Quốc hội xem xét, thông qua theo thủ tục rút gọn.

Tại phiên họp, các đại biểu đều bày tỏ nhất trí với sự cần thiết ban hành Luật Bảo vệ bí mật nhà nước (sửa đổi). Đồng thời, cho ý kiến nội dung về các quy định về các hành vi bị nghiêm cấm; nghiên cứu xây dựng cơ chế để bảo đảm chế độ cho người làm công tác bảo vệ bí mật nhà nước dự thảo các văn bản có chứa bí mật nhà nước; quy định về việc sao, chụp tài liệu bí mật nhà nước; điều chỉnh các hình thức chứa bí mật nhà nước...

Kết luận phiên họp, thay mặt cơ quan chủ trì thẩm tra dự án luật, Trung tướng Nguyễn Minh Đức nhấn mạnh, cơ quan thẩm tra sẽ tiếp thu các ý kiến góp ý xác đáng của các đại biểu, đồng thời đề nghị các đại biểu tiếp tục rà soát trong lĩnh vực của cơ quan mình để tiếp tục góp ý về dự thảo Luật Bảo vệ bí mật nhà nước (sửa đổi). Phó Chủ nhiệm Ủy ban QP, AN & ĐN đề nghị Ban soạn thảo tiếp tục rà soát các nội dung của các luật có liên quan để bảo đảm các quy định đồng bộ, thống nhất trong hệ thống pháp luật. “Làm sao để mục tiêu quan trọng nhất là vẫn phải bảo vệ được các thông tin, bí mật nhà nước trên mọi lĩnh vực, ở các cấp độ khác nhau từ Trung ương đến địa phương nhưng vẫn đảm bảo yêu cầu phục vụ chuyển đổi số, phát triển kinh tế - xã hội trong kỷ nguyên mới theo đúng các Nghị quyết của Bộ Chính trị” - Trung tướng Nguyễn Minh Đức nhấn mạnh. 

"Nghị quyết 66, 68 của Bộ Chính trị đưa ra là phải giải quyết dứt điểm giảm 30% thủ tục hành chính. Vì vậy, không được để bất cứ quy định nào dẫn đến ách tắc, điểm nghẽn trong áp dụng pháp luật vào thực tế" - Trung tướng Nguyễn Minh Đức nhấn mạnh.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban QP, AN & ĐN của Quốc hội cũng đề nghị cần tiếp tục quán triệt quan điểm đổi mới trong xây dựng pháp luật, đó là luật chỉ quy định những vấn đề khung, tạo hành lang pháp lý cơ bản, sau đó giao Chính phủ ban hành văn bản hướng dẫn chi tiết để sát với thực tế, tránh việc quy định cứng trong luật dẫn đến việc áp dụng gặp vướng mắc, chồng chéo, phải sửa đổi luật nhiều lần. Khẳng định về cơ bản, cơ quan thẩm tra nhất trí với các nội dung Ban soạn thảo trình, Trung tướng Nguyễn Minh Đức cũng đề nghị bộ phận tham mưu công tác thẩm tra của Ủy ban phối hợp chặt chẽ với Ban soạn thảo để hoàn thiện hồ sơ, báo cáo thẩm tra trình Uỷ ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến, báo cáo Quốc hội xem xét thông qua dự án tại Kỳ họp thứ 10.