Dự buổi lễ, về phía lãnh đạo Trung ương có các đồng chí Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư; Nguyễn Duy Ngọc, Ủy viên Bộ Chính trị, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương; Trịnh Văn Quyết, Ủy viên Bộ Chính trị, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương; Bùi Thị Minh Hoài, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; Phạm Thị Thanh Trà, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ.
Về phía TP Hà Nội có đồng chí Trần Đức Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành uỷ Hà Nội.
Về phía Uỷ ban UNESCO có Chủ tịch Uỷ ban Quốc gia UNESCO Việt Nam, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Ngô Lê Văn; Giám đốc Trung tâm Di sản thế giới UNESCO Lazare Eloundou Assomo; Trưởng Đại diện UNESCO tại Việt Nam Jonathan Wallace Baker.
Cùng dự buổi lễ còn có các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng, lãnh đạo, đại diện lãnh đạo các cơ quan, ban, ngành, địa phương và đông đảo các chuyên gia ở trong và ngoài nước.
Khu Trung tâm Hoàng thành Thăng Long - Hà Nội được UNESCO ghi danh Di sản Thế giới năm 2010, hội tụ các giá trị nổi bật toàn cầu của di sản gắn với tính liên tục của một trung tâm quyền lực quốc gia suốt hơn 13 thế kỷ, được minh chứng bằng địa tầng văn hóa chồng xếp và các dấu tích kiến trúc còn lại trên mặt đất.
Trong không gian ấy, Điện Kính Thiên là Chính điện của Cấm thành Thăng Long thời Lê. Theo Đại Việt Sử ký toàn thư, điện được khởi dựng năm 1428 đời Vua Lê Thái Tổ, hoàn thiện đời Vua Lê Thánh Tông, trên nền các chính điện thời Lý - Trần. Đây là trung tâm quyền lực và không gian nghi lễ cung đình, là nơi thiết triều, cử hành đại lễ và đón sứ thần, là biểu trưng cao nhất của quyền lực quốc gia Đại Việt suốt các thế kỷ 15 - 18.
Phát biểu tại buổi lễ, đồng chí Vũ Đại Thắng khẳng định, Lễ khởi công Dự án đầu tư Bảo quản, tu bổ, phục hồi Điện Kính Thiên là dấu mốc quan trọng trên hành trình bảo tồn và phát huy giá trị Di sản Thế giới; thể hiện quyết tâm chính trị cao của Đảng, Nhà nước và TP Hà Nội trong việc gìn giữ, trao truyền những giá trị lịch sử, văn hóa quý báu của dân tộc cho các thế hệ mai sau.
Việc bảo quản, tu bổ, phục hồi Điện Kính Thiên phải được thực hiện trên cơ sở khoa học, tôn trọng tối đa các yếu tố gốc, các cứ liệu khảo cổ, lịch sử và kết quả nghiên cứu liên ngành; đồng thời bảo vệ nguyên trạng các dấu tích khảo cổ đã được phát lộ.
“TP Hà Nội luôn xác định, mọi bước đi phải đặt việc bảo tồn nguyên trạng di tích gốc và bảo vệ các tầng văn hóa khảo cổ lên hàng đầu; không can thiệp làm sai lệch dấu tích lịch sử; thực hiện đúng cam kết của Việt Nam với Công ước Di sản Thế giới năm 1972 và các khuyến nghị của Ủy ban Di sản Thế giới”, đồng chí Vũ Đại Thắng khẳng định.
Trong bài phát biểu tại buổi lễ, Giám đốc Trung tâm Di sản thế giới UNESCO Lazare Eloundou Assomo cũng khẳng định, sự kiện khởi công Dự án là một dấu mốc lịch sử đối với công tác bảo tồn lâu dài Di sản Thế giới Khu Trung tâm Hoàng thành Thăng Long, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong một quá trình lâu dài nhưng thiết yếu, bao gồm nghiên cứu khoa học, tư liệu hóa, tham vấn và đối thoại nhằm phục dựng Điện Kính Thiên và khu vực xung quanh.
Đây là một quá trình đối thoại mẫu mực, bắt đầu từ năm 2023, và Trung tâm Di sản Thế giới cùng Văn phòng UNESCO tại Hà Nội đã đồng hành và hỗ trợ ngay từ những bước đầu tiên cho đến quyết định thành công được Ủy ban Di sản Thế giới thông qua vào tháng 7 vừa qua, tại kỳ họp diễn ra ở Hàn Quốc.
Sự kiện cũng là minh chứng cho thấy Việt Nam, kể từ khi phê chuẩn Công ước Di sản Thế giới vào năm 1987, luôn coi trọng các tiêu chuẩn và uy tín của Công ước, không chỉ với tư cách một Quốc gia thành viên, mà còn là một thành viên tích cực và hiện đang giữ cương vị Phó Chủ tịch Ủy ban Di sản Thế giới.
Theo Giám đốc Trung tâm Di sản thế giới UNESCO Lazare Eloundou Assomo, giá trị của Khu Di sản Trung tâm Thăng Long không chỉ nằm ở những di tích khảo cổ và các công trình lịch sử, mà còn nằm trong nhiều lớp lịch sử, ký ức và truyền thống mà những di tích ấy lưu giữ, cũng như mối liên hệ bền chặt của khu di sản với người dân Hà Nội.
Điện Kính Thiên vốn gắn bó sâu sắc với lịch sử này, là một bộ phận quan trọng của Di sản Thế giới. Việc phục dựng được khởi động ngày hôm nay đánh dấu sự khởi đầu của một giai đoạn hợp tác mạnh mẽ hơn nữa giữa Việt Nam, UNESCO, ICOMOS và Ủy ban Di sản Thế giới. Bởi Việt Nam đã đầu tư đáng kể để làm sâu sắc hơn sự hiểu biết về khu di sản, những nỗ lực này, cùng với việc tiếp tục đối thoại, sẽ vẫn đóng vai trò thiết yếu trong quá trình triển khai tiếp theo.
Tại buổi lễ, ông Trần Minh Sơn – Thành viên Hội đồng sáng lập, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng quản trị Tập đoàn Sun Group - đơn vị được tín nhiệm lựa chọn làm đơn vị thi công cam kết: "Sun Group xin cam kết bằng tất cả trách nhiệm và tâm huyết, để hoàn thành công trình, bảo đảm tuyệt đối về chất lượng và tiến độ, xứng đáng với niềm tin được giao phó và với di sản mà tiền nhân đã để lại".
Với những kinh nghiệm đã tích lũy khi tham gia trùng tu, tôn tạo những công trình gắn với lịch sử Thủ đô, trong đó có Cổng Trại Bảo an binh bên Nhà hát Hồ Gươm và Bắc Bộ Phủ - đều là những công trình đòi hỏi sự thận trọng khi can thiệp vào kiến trúc hiện hữu và gìn giữ những dấu tích làm nên giá trị lịch sử của di tích, Sun Group cam kết huy động nguồn lực, phối hợp với chủ đầu tư, Ban Quản lý dự án và các chuyên gia để bảo đảm tiến độ, chất lượng thi công; tuân thủ phương án được phê duyệt và các quy định về bảo tồn, bảo vệ di tích gốc trong suốt quá trình triển khai.
Theo thông tin từ Ban tổ chức, bảo quản, tu bổ, phục hồi Điện Kính Thiên hướng tới mục tiêu rộng hơn việc tái hiện một công trình kiến trúc: từng bước khôi phục không gian trung tâm của Hoàng thành Thăng Long và làm sáng rõ các giá trị lịch sử, văn hóa của dân tộc. Phục dựng Chính điện Kính Thiên cùng không gian liên quan là nhiệm vụ quan trọng, mở đầu cho việc thực hiện tầm nhìn Trục trung tâm Hoàng thành Thăng Long đến năm 2035, trên nền tảng tầm nhìn 100 năm của Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội.
Dự án được chuẩn bị trên cơ sở 15 năm nghiên cứu liên ngành về lịch sử, khảo cổ học, kiến trúc, di sản phi vật thể và đối chiếu với các trường hợp trong khu vực. Quá trình này có sự tham gia của các nhà khoa học trong nước, quốc tế, cùng sự tham vấn chuyên sâu của UNESCO và ICOMOS. Phương án được xây dựng theo các nguyên tắc về tính xác thực trong văn kiện quốc tế và tham chiếu bộ công cụ do ICOMOS đề xuất, nhằm góp phần bảo tồn, làm nổi bật giá trị của Di sản Thế giới Hoàng thành Thăng Long. Tập đoàn Sun Group được lựa chọn làm đơn vị thi công.
Sau khi hình thành, không gian Chính điện Kính Thiên được kỳ vọng trở thành một không gian văn hóa - lịch sử có sức lan tỏa. Tại đây, di sản có thể được diễn giải thông qua các hoạt động thực hành văn hóa phi vật thể cung đình, qua đó nâng cao trải nghiệm của công chúng, thu hút khách tham quan và phát triển du lịch văn hóa. Định hướng này tạo điều kiện để các giá trị của Hoàng thành Thăng Long tiếp tục được nhận diện, thực hành và phát huy trong đời sống đương đại, gắn công tác bảo tồn di sản với chiến lược phát triển Thủ đô.
