Chuyến thăm Nga của Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ:

Đòn bẩy mới cho ảnh hưởng của Nga tại Trung Đông

Ngày 9-8, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan thực hiện chuyến đi đầu tiên ra nước ngoài kể từ sau ngày âm mưu đảo chính ở Thổ Nhĩ Kỳ bị dập tắt. Là thành viên của NATO nhưng ông Erdogan đã chọn một cuộc họp với Tổng thống Putin. Một thông điệp mà các nước phương Tây cảm thấy khó chịu.

Trong cuộc trả lời phỏng vấn báo chí phương Tây đầu tiên kể từ sau cuộc đảo chính bất thành vào ngày 15-7, ông Recep Tayyip Erdogan đã thẳng thừng phê phán các nước vốn là đồng minh của Thổ như Liên minh châu Âu và Mỹ. Ông Erdogan nói rằng những người bạn này thiếu thiện chí, không biết giúp đỡ bạn bè lúc hoạn nạn... Đúng là sau vụ đảo chính bất thành, không một lãnh đạo châu Âu nào tiếp cận với lãnh đạo Thổ Nhĩ Kỳ, kể cả các cuộc điện thoại cũng hiếm hoi.

Trái lại, chỉ có Tổng thống Vladimir Putin là người đầu tiên gọi cho ông Recep Erdogan. Lãnh đạo Nga không lên án hành động của Erdogan sau đảo chính, trong khi phương Tây đánh giá làn sóng trả đũa vụ đảo chính ở Thổ Nhĩ Kỳ là thô bạo, là phản dân chủ… Việc ông Erdogan lựa chọn Nga trước tiên là một tín hiệu bắn đến phương Tây rằng Moskva và Ankara vẫn là đối tác chính của nhau. Những “cãi cọ, xung khắc” vừa qua chỉ là sự xung khắc của lãnh đạo chứ không phải là bất đồng căn bản trong chính sách đối ngoại.

Tổng thống Thổ nhĩ kỳ Erdogan và Tổng thống Putin trong một lần gặp.

Tổng thống Thổ nhĩ kỳ Erdogan và Tổng thống Putin trong một lần gặp.

Moskva và Ankara bắt đầu tái lập quan hệ vào cuối tháng 6 đầu tháng 7, sau khi điện Kremlin chấp nhận lời xin lỗi của ông Erdogan về sự kiện máy bay chiến đấu Su-24 của Nga bị phi công Thổ bắn hạ và trước khi xảy ra cuộc đảo chính.

Trong vòng một vài ngày sau khi thư xin lỗi của Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ được gửi tới Điện Kremlin, các quan chức của cả hai nước đã bắt đầu đàm phán về việc dỡ bỏ lệnh trừng phạt mà Nga sử dụng chống lại Thổ Nhĩ Kỳ kể từ khi xảy ra vụ việc vừa nêu. Một trong những hạng mục quan trọng nhất mà cả hai bên cùng quan tâm là việc phục hồi dự án khí đốt Dòng chảy Thổ Nhĩ Kỳ, vốn được coi là mục tiêu chiến lược của cả hai nước trong các lĩnh vực chính trị, kinh tế, đối ngoại…

Kể từ đó, các vấn đề rộng lớn đã kéo Moskva và Ankara xích lại gần nhau hơn, bao gồm cả mong muốn “dạy cho phương Tây một bài học”, cũng như lợi ích chung về an ninh khu vực. Ankara cũng hoan nghênh Nga đã chân thành hỗ trợ Ankara sau cuộc đảo chính bất thành của các lực lượng đối lập ở Thổ Nhĩ Kỳ.

Lắp đặt đường ống dẫn khí đốt của dự án dòng chảy Thổ Nhĩ Kỳ.
Lắp đặt đường ống dẫn khí đốt của dự án dòng chảy Thổ Nhĩ Kỳ.

Điều này tương phản với những phản ứng được coi là gay gắt, cứng rắn của Ankara đối với các đồng minh phương Tây của mình. Erdogan đã nhiều lần chỉ trích phản ứng của Washington đối với âm mưu đảo chính, đặc biệt là về việc Mỹ từ chối dẫn độ nhà truyền giáo Gulen, người bị Thổ Nhĩ Kỳ nghi ngờ tham gia tổ chức và giật dây cuộc đảo chính. Ngoài ra, ông Erdogan còn nói rằng kịch bản của cuộc đảo chính được viết ở bên ngoài Thổ Nhĩ Kỳ.

Hồi tuần trước, các quan chức EU tại Brussels hậm hực rằng dự án Dòng chảy Thổ Nhĩ Kỳ sẽ củng cố vị thế của Moskva. Theo ý kiến của các nhà ngoại giao châu Âu, khi dự án Dòng chảy Thổ Nhĩ Kỳ hoàn tất và đi vào hoạt động, Ukraine sẽ mất đứt ngôi vị nhà phân phối khí đốt cho châu Âu và như vậy EU sẽ phải lệ thuộc nhiều hơn vào Gazprom của Nga, trong khi đó nguồn cung cấp khí đốt từ vùng biển Caspia của Azerbaijan thì rất hạn chế, hiện tại ngày một giảm và có nguy cơ ngưng hẳn. “Tình hữu nghị Nga - Thổ mới được xây dựng trở lại sẽ trở thành một vấn đề đáng quan ngại nếu Nga cố gắng hành động theo hướng đánh đổi Ukraine để lấy Thổ Nhĩ Kỳ” - một quan chức cao cấp (giấu tên) của EU phát biểu.

Theo giới quan sát, Ankara rất mong muốn có được khí đốt giá rẻ từ Nga, bên cạnh đó, tư cách nhà phân phối khí đốt Nga cho châu Âu cũng sẽ giúp Thổ Nhĩ Kỳ nâng cao vị thế của mình trong các vấn đề liên quan đến EU.

Nếu lãnh đạo Nga và Thổ Nhĩ Kỳ cùng nhất trí bật đèn xanh thì dự án Dòng chảy Thổ Nhĩ Kỳ sẽ được chính thức bấm nút khởi động và như vậy mọi hy vọng bảo vệ lợi ích cho Ukraine của EU coi như tiêu tan.

Sơ đồ dự án dòng chảy Thổ Nhĩ Kỳ.
Sơ đồ dự án dòng chảy Thổ Nhĩ Kỳ.

Hồi cuối năm 2014, do Liên minh châu Âu “thọc gậy bánh xe”, Nga đã từ bỏ dự án Dòng chảy phương Nam (có hệ thống đường ống đi qua một số nước thành viên EU), chuyển qua xây dựng dự án Dòng chảy Thổ Nhĩ Kỳ, với một đường ống dẫn khí đốt từ Nga sang Thổ Nhĩ Kỳ dưới Biển Đen và sau đó thông qua lãnh thổ Thổ Nhĩ Kỳ tới biên giới với Hy Lạp. Tuy nhiên, một thỏa thuận liên chính phủ về dự án này chưa được ký kết.

Dự án từng bị đóng băng hơn nửa năm kể từ khi quan hệ Moscow – Ankara rạn nứt sau sự cố không quân Thổ Nhĩ Kỳ bắn rơi máy bay Nga. Từ khi quan hệ giữa hai nước được phục hồi, hai bên đã ngồi lại với nhau bàn việc tái tục dự án Dòng chảy Thổ Nhĩ Kỳ. Bộ trưởng Năng lượng Nga Novak và Bộ trưởng Kinh tế Thổ Nhĩ Kỳ Nihat Zeybekchi đã hội đàm và thỏa thuận lập tổ công tác hỗn hợp để hiện thực hóa các đề án.

Báo Financial Times (Anh) hôm 8-8 nhận định: "Cả ở phương Tây lẫn ở Nga người ta đang tự hỏi rằng Erdogan chọn hướng đi nào sau cuộc đảo chính bất thành vừa qua, vì vậy cuộc họp sắp tới ở St Petersburg giữa hai vị tổng thống Nga và Thổ Nhĩ Kỳ có tầm quan trọng vô cùng lớn về phương diện địa chính trị".

Theo chuyên gia quan hệ quốc tế Maxime Ioussine, “lãnh đạo Thổ Nhĩ Kỳ chơi lá bài Nga để giảm áp lực từ Mỹ và Liên minh châu Âu”, đã trở nên căng thẳng từ sau vụ đảo chính hụt. Còn ông Vladimir Putin cũng biết điều đó, ông “sử dụng việc xích lại với Ankara như là một đòn bẩy mới cho ảnh hưởng của Nga tại Trung Đông và nơi khác”.

Tình hình này khiến giới ngoại giao châu Âu không khỏi lúng túng. Là thành viên của NATO, Thổ Nhĩ Kỳ có thể lấy căn cứ quân sự Mỹ Incirlik trên đất mình, một bàn đạp của Mỹ tấn công IS, làm công cụ gây áp lực với phương Tây.

Mặt khác thỏa thuận theo sáng kiến của Thủ tướng Đức Angela Merkel mua lại sự “yên bình của người nhập cư” bằng cái giá 6 tỷ euro trả cho Ankara, đang trở thành vũ khí mặc cả bắt bí đáng sợ trong tay Erdogan. Theo báo La Croix, có lẽ châu Âu cần phải khẩn cấp có những phản ứng thống nhất dựa trên những giá trị chung, bỏ qua những toan tính chính trị thực dụng thiển cận. Nếu không sẽ có nguy cơ đẩy Thổ Nhĩ Kỳ vào vòng tay của nước Nga.

Mộc Thạch (tổng hợp)

Các tin khác

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Vòng 2 cuộc bầu cử Tổng thống Colombia diễn ra vào ngày 21/6 cho kết quả ứng viên cực hữu Abelardo de la Espriella đã giành chiến thắng sít sao trước ứng viên cánh tả, tiếp nối làn sóng cực hữu thân Mỹ, ủng hộ Tổng thống Donald Trump giành quyền lãnh đạo tại khu vực được cho là “sân sau” của Mỹ.

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

Cuộc đàm phán tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình lâu dài giữa Mỹ và Iran đang diễn ra trong thời hạn 60 ngày do hai bên ấn định tại bản ghi nhớ ngừng bắn ký kết hồi tuần trước. Tuy nhiên, việc Israel tiếp tục tấn công các mục tiêu ở Lebanon và không chịu rút quân đang gây khó khăn rất lớn cho đàm phán.

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Từ năm 2018, quan hệ đối thoại Nga - ASEAN (Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á) đã đạt đến tầm chiến lược. Đối với Nga, phát triển hợp tác với ASEAN vẫn là trọng điểm trong việc mở rộng sang các thị trường đang phát triển nhanh chóng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. ASEAN bao gồm 11 quốc gia với dân số hơn 680 triệu và tổng GDP vượt quá 4 nghìn tỷ USD, đang là một trong những hiệp hội lớn nhất thế giới.

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Những cuộc điện thoại mời nhận quà tri ân, cơ hội đầu tư sinh lời, chương trình nâng cấp quyền lợi nghỉ dưỡng hay hỗ trợ chuyển nhượng hợp đồng tưởng chừng vô hại đã trở thành chiếc bẫy mất tiền. Đằng sau những văn phòng sang trọng, những bản hợp đồng được in ấn chuyên nghiệp và những lời hứa hẹn đầy hấp dẫn là cả một hệ thống doanh nghiệp được tổ chức bài bản nhằm dẫn dụ, thao túng tâm lý khách hàng để chiếm đoạt tài sản.

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Theo lời kể của những phụ nữ Afghanistan với nhật báo Shargh của Iran, Taliban đã siết chặt các quy định về trang phục đối với phụ nữ. Loại hijab thông thường che kín cơ thể và tóc hiện đã bị cấm; thay vào đó, phụ nữ chỉ được phép mặc trang phục burqa trùm kín cơ thể từ đầu đến chân, che cả khuôn mặt và chỉ để lại một lớp lưới nhỏ trước mắt để nhìn ra bên ngoài.

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Chỉ vài ngày sau chiến thắng áp đảo tại Makerfield, ông Andy Burnham đang trở thành tâm điểm của chính trường Anh. Trong bối cảnh Thủ tướng Keir Starmer vừa tuyên bố từ chức sau nhiều tuần chịu sức ép từ nội bộ Công đảng, ngày càng nhiều tiếng nói xem ông Burnham là nhân vật có thể giúp đảng cầm quyền khôi phục niềm tin của cử tri và mở ra một giai đoạn ổn định mới cho nước Anh.

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Ngày 18/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt bút ký vào bản thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ với Iran sau hơn 100 ngày chiến tranh làm hàng nghìn người thiệt mạng và khiến nền kinh tế toàn cầu rơi vào khủng hoảng. Sau thỏa thuận, những gì sẽ triển khai thực hiện cũng quan trọng không kém, trong đó có việc Mỹ phải làm thế nào để kiềm chế được Israel.

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga từ ngày 17 đến 19/6/2026 tại Kazan, Nga diễn ra vào thời điểm quan trọng đối với cả cấu trúc khu vực lẫn ngoại giao toàn cầu. Đánh dấu kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại và 8 năm quan hệ đối tác chiến lược, Hội nghị cấp cao lần này mang đến cơ hội có một không hai để điều chỉnh lại hợp tác giữa hai bên.

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Những vụ bạo loạn liên quan đến người nhập cư tại Anh và Bắc Ireland một lần nữa cho thấy đây vẫn là chủ đề gây chia rẽ nhất tại châu Âu, bất chấp việc EU vừa triển khai Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới nhằm tìm lời giải triệt để cho bài toán gai góc này.

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Sau hơn 100 ngày xung đột với những đợt leo thang rồi xuống thang liên tiếp, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận hòa bình, mở đường cho việc nối lại lưu thông qua eo biển Hormuz. Phía sau các diễn biến ngoại giao dẫn đến kết quả đó, có một thực tế ít được nhắc đến nhưng là động lực quan trọng: kho dự trữ dầu của thế giới đang cạn với tốc độ chưa từng thấy.

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Trong bối cảnh liên tiếp xảy ra sự cố hạ tầng dưới biển tại Baltic, Phần Lan thử nghiệm hệ thống cảm biến âm học nhằm phát hiện sớm nguy cơ đối với cáp ngầm, cho thấy xu hướng chuyển sang phòng ngừa chủ động trong bảo vệ hạ tầng số then chốt.

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Hơn 2 tháng sau khi Mỹ và Iran chính thức bước vào đàm phán tìm kiếm giải pháp hòa bình lâu dài cho cuộc chiến, cho đến nay, hầu như mọi nỗ lực chưa mang lại kết quả khả quan nào, và các bên tiếp tục “vừa đánh vừa đàm” trên khắp các mặt trận.

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Bên trung gian hòa giải châu Âu có thể tháo gỡ bế tắc trong đàm phán giữa Nga và Ukraine, theo một số nhà phân tích, tuy nhiên thỏa thuận hòa bình bền vững khó có thể đạt được trừ khi 2 nước này cùng đi đến kết luận rằng chiến tranh tiếp diễn sẽ tốn kém hơn về mặt chiến lược và chính trị so với thỏa hiệp.

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Thất bại chưa từng có của Berlin trong cuộc đua giành ghế Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc mới đây không phải một cú sẩy chân đơn thuần mà phản ánh uy tín đi xuống của Đức sau một giai đoạn theo đuổi chính sách đối ngoại cứng nhắc và cả sự phản kháng ngày càng mạnh mẽ từ phương Nam đối với trật tự thế giới do phương Tây định hình.

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Một đường dây săn bắt, giết mổ, mua bán voọc bạc ở Phú Quốc vừa bị Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh An Giang chủ công, phối hợp cùng các đơn vị đấu tranh, triệt phá. Nhiều đối tượng bị bắt giữ và những lời khai ban đầu đã hé lộ quy mô, tính chất của nạn mua bán động vật hoang dã, quý hiếm trên mạng xã hội...

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Với tinh thần quyết liệt và quyết tâm chính trị cao, tập thể lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn đã biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động. Qua đó, gặt hái những kết quả đặc biệt xuất sắc trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tội phạm, bóc gỡ hàng loạt chuyên án lớn, giữ vững bình yên nơi địa đầu Tổ quốc.

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

Trong bối cảnh an ninh châu Âu tiếp tục biến động, các tín hiệu chính sách gần đây từ Mỹ về khả năng mở rộng triển khai vũ khí hạt nhân tới một số quốc gia thành viên đang đưa Đông Âu trở thành trọng tâm trong cấu trúc răn đe của NATO.

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Nhật Bản vừa công bố kết quả điều tra cho thấy dân số nước này đã giảm hơn 3 triệu người chỉ trong vòng 5 năm - mức sụt giảm lớn nhất kể từ khi bắt đầu thống kê cách đây hơn một thế kỷ. Những con số mới nhất cho thấy cuộc khủng hoảng nhân khẩu học được cảnh báo trong nhiều thập niên qua không còn là nguy cơ, mà đã trở thành hiện thực với xứ sở Mặt trời mọc.

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Với đường biên giới dài, tiếp giáp nước bạn Campuchia, kết nối với mạng lưới giao thông thông suốt đến trung tâm kinh tế lớn của phía Nam là TP Hồ Chí Minh, nên Tây Ninh luôn được cánh đầu nậu chọn lựa làm địa bàn tuồn hàng lậu qua biên giới trước khi trung chuyển đến các địa phương khác tiêu thụ.

Khoe kết quả test ma túy: Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Sau hàng loạt nghệ sĩ vướng vòng lao lý vì ma túy, hình ảnh giới giải trí Việt đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Trong bối cảnh đó, nhiều ca sĩ, diễn viên đã chủ động công khai kết quả xét nghiệm ma túy âm tính để chứng minh bản thân “sạch”. Thế nhưng, liệu một tờ giấy xét nghiệm có đủ để bảo chứng cho sự trong sạch của một người nghệ sĩ hay không khi mà theo các chuyên gia, dấu vết ma túy trong cơ thể chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định?