Đổi mới sáng tạo là động lực chính cho giai đoạn phát triển mới

Tham dự sự kiện có các đồng chí: Đoàn Minh Huấn, Uỷ viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh; Hồ Quốc Dũng, Uỷ viên Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ.

Lễ hưởng ứng còn có sự tham dự của các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước, các cơ quan trung ương, địa phương; các đại sứ, đại diện tổ chức quốc tế và khoảng 1.000 đại biểu cộng đồng doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học và các tổ chức quốc tế.

Phát biểu khai mạc, Bộ trưởng Bộ KH&CN Vũ Hải Quân nhấn mạnh tầm quan trọng cốt lõi của tư duy đổi mới, khả năng nhìn nhận vấn đề quen thuộc bằng góc nhìn mới, đặt câu hỏi trước những điều hiển nhiên, dám nghĩ khác, làm khác và kiên trì biến ý tưởng thành giá trị thực tế. Bộ trưởng thẳng thắn chỉ ra sự khác biệt giữa hai lối tư duy.

Tư duy lối mòn thường bắt đầu bằng các câu nói thụ động "trước nay vẫn làm vậy", "chưa có tiền lệ", "hãy chờ đủ điều kiện", điều này làm xói mòn khả năng học hỏi của cá nhân, biến kinh nghiệm thành khuôn cứng ở tổ chức và làm chậm các quyết định chiến lược của quốc gia. Tư duy đổi mới bắt đầu bằng các câu hỏi chủ động: Có cách nào tốt hơn; điều kiện nào cần tạo ra; chúng ta có thể bắt đầu từ đâu?

Để minh họa, Bộ trưởng dẫn chứng bài học từ Nokia đã thành công trong quá khứ không bảo đảm khả năng thích ứng tương lai, hay DeepSeek cạnh tranh bằng chất lượng câu hỏi, phương pháp nghiên cứu và chia sẻ tri thức mở... Singapore biến giới hạn tự nhiên về nguồn nước thành động lực phát triển công nghệ tái tạo nước NEWater. Đặt trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới với tầm nhìn 100 năm, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo (ĐMST), chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo được xác định là động lực tăng trưởng chính.

Tại Lễ hưởng ứng Ngày hội đổi mới sáng tạo quốc gia năm 2026, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh, ĐMST là động lực cốt lõi để đưa đất nước bứt phá trong kỷ nguyên mới, phục vụ mục tiêu tăng trưởng hai con số khi các nguồn lực truyền thống không còn nhiều dư địa. Quán triệt Nghị quyết 57-NQ/TW, ĐMST phải tạo ra năng suất và giá trị gia tăng mới, mang lại hiệu quả cho nền kinh tế, đổi mới quản trị cho Nhà nước, tăng năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp và nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân.

Dù chỉ số GII 2026 của Việt Nam tăng 1 bậc lên vị trí 43/139, Phó Thủ tướng chỉ ra thực trạng phần lớn doanh nghiệp trong nước vẫn ở khâu gia công, giá trị gia tăng thấp và tỷ lệ đổi mới công nghệ còn rất thấp. Từ đó, Phó Thủ tướng yêu cầu chuyển mạnh từ “có hoạt động ĐMST” sang “có kết quả ĐMST thực chất”, đồng thời thực hiện nghiêm chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: “Mỗi bộ, ngành, địa phương đều phải trở thành một trung tâm đổi mới sáng tạo”, trong đó đặt doanh nghiệp ở vị trí trung tâm.

Để cụ thể hóa mục tiêu, Phó Thủ tướng giao 3 nhiệm vụ trọng tâm. Đó là xác định rõ trách nhiệm người đứng đầu. Các bộ, ngành, địa phương phải đưa chỉ tiêu ĐMST vào kế hoạch phát triển, bố trí nguồn lực và định kỳ đánh giá tác động. Tiếp đến phải phát triển thị trường KH&CN, thúc đẩy đổi mới công nghệ trong doanh nghiệp; kết nối dòng chảy giữa nguồn cung công nghệ, tài chính, chuyên gia với nhu cầu của thị trường. Cuối cùng là hoàn thiện hệ sinh thái ĐMST quốc gia, tăng cường vai trò kết nối của các trung tâm ĐMST; đẩy mạnh thương mại hóa nghiên cứu tại viện, trường và chủ động hội nhập quốc tế. Phó Thủ tướng tin tưởng tinh thần ĐMST sẽ trở thành hành động hằng ngày, góp phần nâng cao năng suất, sức cạnh tranh và năng lực tự chủ của nền kinh tế.

Cũng tại buổi lễ, chương trình đã lắng nghe 5 góc nhìn thực tiễn. Đại diện của Samsung Việt Nam chia sẻ cam kết đồng hành đào tạo nhân tài và nâng cao năng lực nội địa hóa; Aitomatic đề cập vai trò của trí thức kiều bào trong việc làm chủ AI công nghiệp (Physical AI) và dòng chảy tri thức; BLOCK71 Vietnam gợi mở bài học thực thi chính sách từ Singapore; Hyphen Deux chia sẻ hành trình đưa chip vi điều khiển Việt Nam (HDx32U) từ thiết kế tape-out đến ứng dụng thực tế; và Awake Drive mang đến thông điệp về tinh thần dấn thân, bài học rút ra từ thất bại của giới trẻ khởi nghiệp.

Hà Nội đứng đầu cả nước về chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương PII 2026

Trong khuôn khổ buổi lễ, Bộ KH&CN đã chính thức công bố kết quả Chỉ số ĐMST cấp địa phương (PII) năm 2026. Đồng chí Đoàn Minh Huấn, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh; đồng chí Hồ Quốc Dũng, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ; đồng chí Vũ Hải Quân, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ KH&CN; Thượng tướng Nguyễn Văn Hiền; Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng và Thượng tướng Nguyễn Văn Long, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an cùng tham gia nhấn nút công bố kết quả Chỉ số PII năm 2026.

Giải cuộc thi "Sáng kiến khoa học 2026", Giải thưởng Sách KHCN, ĐMST và Chuyển đổi số 2026, tổ chức triển lãm công nghệ với 150 gian hàng (NIC, FPT, BIDV, Samsung, Meta, Bosch, Toshiba,...) và chuỗi các diễn đàn chuyên đề về tương lai KHCN, ĐMST tài chính-ngân hàng và Diễn đàn ĐMST Tiểu vùng sông Mekong (GMS) cũng được trao nhân dịp sự kiện.

Lễ hưởng ứng kết thúc bằng nghi thức phát động Ngày hội ĐMST Quốc gia năm 2026, thể hiện sự đồng lòng hành động của toàn xã hội nhằm biến trí thức và công nghệ thành sức mạnh phát triển đất nước.