Chiều 20/11, với 470/470 đại biểu Quốc hội tham gia biểu quyết tán thành, đạt tỷ lệ 100%, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết phê duyệt chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy và tội phạm giai đoạn 2026-2035. Trước khi Quốc hội biểu quyết, Đại tướng Lương Tam Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an đã báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Nghị quyết, trong đó làm rõ các mục tiêu, nhiệm vụ, nguồn lực và cơ chế tổ chức thực hiện chương trình.
Nghị quyết có hiệu lực thi hành từ ngày Quốc hội thông qua và thay thế Nghị quyết số 163/2024/QH15 ngày 27/11/2024 của Quốc hội phê duyệt chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy đến năm 2030.
Báo cáo trước Quốc hội, Bộ trưởng Lương Tam Quang cho biết, trên cơ sở ý kiến của các đại biểu Quốc hội, dự thảo Nghị quyết đã được rà soát, tiếp thu, chỉnh lý trên nhiều nội dung.
Cụ thể, thứ nhất, đã bổ sung, làm rõ mục tiêu tăng cường phòng, chống tội phạm ngay từ cơ sở, nâng cao khả năng tự phòng ngừa, tự bảo vệ của nhân dân, nhất là phụ nữ, trẻ em và các nhóm dễ bị tổn thương.
Đồng thời, bổ sung mục tiêu phấn đấu đến năm 2030 có ít nhất 50% địa bàn cấp xã và 20% địa bàn cấp tỉnh không ma túy; điều chỉnh các chỉ tiêu về đấu tranh với tội phạm. Rà soát, điều chỉnh các chỉ tiêu về giám sát điện tử, tuyên truyền, giáo dục pháp luật, xây dựng trường học an toàn, bảo đảm rõ đối tượng, điều kiện áp dụng, phù hợp với quy định của pháp luật.
Thứ hai, rà soát, hoàn thiện cơ cấu 10 dự án, 10 tiểu dự án thành phần theo hướng xác định rõ mục tiêu, nhiệm vụ, sản phẩm đầu ra và trách nhiệm của cơ quan chủ trì; tăng cường tính kết nối giữa các dự án, nhất là các nhiệm vụ phòng ngừa tội phạm tại địa bàn cơ sở.
Thứ ba, đã rà soát, chỉnh lý cách thể hiện tổng nguồn lực thực hiện Chương trình giai đoạn 2026-2030 trong dự thảo Nghị quyết. Việc phân bổ, sử dụng nguồn lực được xác định phải có trọng tâm, trọng điểm, phù hợp với khả năng cân đối ngân sách, ưu tiên các nhiệm vụ cấp bách và địa bàn trọng điểm, phức tạp, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, biên giới, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
Bên cạnh đó, dự thảo Nghị quyết đã làm rõ hơn cơ chế, chính sách đặc thù và thẩm quyền phân bổ, điều chỉnh vốn, kinh phí; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm quản lý, kiểm tra, giám sát.
Theo Bộ trưởng Lương Tam Quang, việc hoàn thiện các nội dung này nhằm tạo điều kiện cho các bộ, ngành, địa phương chủ động tổ chức thực hiện nhưng không làm thay đổi mục tiêu, tổng mức vốn, cơ cấu nguồn vốn.
Thứ tư, đã bổ sung, hoàn thiện các quy định chuyển tiếp, nhất là việc lập, phân bổ, giao và điều chỉnh kế hoạch, dự toán ngân sách nhà nước năm 2027; kế thừa các hoạt động, nhiệm vụ, dự án và kết quả đã hình thành, bảo đảm liên tục, không gián đoạn, không ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của các đối tượng thụ hưởng.
Theo Nghị quyết, chỉ tiêu phòng chống ma tuý đến năm 2030 là:
- Tăng cường các biện pháp phòng ngừa để kéo giảm bền vững tội phạm, trong đó phấn đấu hằng năm giảm 10% số vụ phạm tội về trật tự xã hội. Hằng năm, giảm số người nghiện ma túy, người sử dụng trái phép chất ma túy; đến năm 2030 đạt ít nhất 50% địa bàn cấp xã và 20% địa bàn cấp tỉnh trên toàn quốc không ma túy.
- Trên 80% các cơ quan báo chí chủ lực đa phương tiện và cơ quan báo chí có lượng độc giả lớn có chuyên trang, chuyên mục hoặc chuyên đề về phòng, chống ma túy và tội phạm; bảo đảm 100% địa phương được cung cấp nội dung tuyên truyền phục vụ công tác truyền thông về phòng, chống tội phạm. Trên 90% người dân được tiếp cận thông tin tuyên truyền phòng, chống tội phạm; phấn đấu từ 90% học sinh và 80% sinh viên trở lên được tuyên truyền, giáo dục pháp luật về phòng ngừa và tố giác tội phạm; phấn đấu tổ chức tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật, kiến thức, kỹ năng về phòng, chống ma túy cho người học tại 100% nhà trường và trên 70% người lao động tại các khu công nghiệp, khu chế xuất. Trên 50% cơ sở giáo dục phổ thông triển khai mô hình “Trường học an toàn, không bạo lực học đường, không vi phạm pháp luật”. Nhân rộng mô hình ứng dụng cảnh báo an ninh mạng tại cơ sở từ 70% đơn vị hành chính cấp xã trở lên trên toàn quốc.
- Phấn đấu 100% băng nhóm tội phạm đã phát hiện được đấu tranh, triệt phá, làm tan rã; không để các đối tượng từng thành lập, tham gia nhóm tội phạm có tổ chức tái lập, hình thành băng nhóm mới. Phấn đấu 100% các điểm, tụ điểm phức tạp về ma túy, điểm nguy cơ, đối tượng bán lẻ về ma túy và 100% diện tích trồng trái phép cây có chứa chất ma túy được phát hiện và triệt phá. Phấn đấu 100% cơ sở, khu vực, địa điểm ô nhiễm nghiêm trọng về môi trường được chuyển hóa “xanh”; phấn đấu giảm từ 20% đến 30% số vụ vi phạm pháp luật nghiêm trọng, có tổ chức về môi trường so với giai đoạn trước; phấn đấu 100% các vụ án nghiêm trọng về môi trường được phát hiện, điều tra, xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật; ngăn chặn, xử lý có hiệu quả các vi phạm pháp luật về môi trường có tính liên tỉnh, xuyên quốc gia.
- Hằng năm, tỷ lệ phát hiện, bắt giữ và xử lý các đường dây, tổ chức, băng nhóm tội phạm hoạt động tại khu vực biên giới, các vùng biển và hải đảo tăng từ 5% trở lên; bảo đảm tỷ lệ triệt phá, giải quyết dứt điểm các địa bàn, tụ điểm phức tạp về tội phạm và tệ nạn xã hội tăng từ 5% trở lên; số vụ phạm tội về ma túy được phát hiện, bắt giữ tại khu vực biên giới đường bộ, tuyến đường biển, đường hàng không, chuyển phát nhanh tăng trên 3%; số vụ phạm tội về ma túy có tổ chức xuyên quốc gia được phát hiện, bắt giữ tăng trên 3%; số vụ phạm tội về ma túy lợi dụng không gian mạng được phát hiện, triệt phá tăng trên 5%.
- Tỷ lệ thụ lý tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố đạt 100%. Tỷ lệ giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố đạt trên 88% tổng số thụ lý. Tỷ lệ điều tra, khám phá các loại tội phạm đạt trên 75%; tỷ lệ điều tra, khám phá đối với tội phạm rất nghiêm trọng đạt trên 90%; tỷ lệ điều tra, khám phá đối với tội phạm đặc biệt nghiêm trọng đạt trên 90%. Tỷ lệ ra quyết định truy tố đúng thời hạn theo quy định của pháp luật đạt 100%. Bảo đảm tỷ lệ truy tố bị can đúng tội đạt trên 96%. Bảo đảm đạt, vượt chỉ tiêu giải quyết, xét xử vụ án hình sự được giao hằng năm.
- Trên 98% người bị buộc tội, người bị hại thuộc diện được trợ giúp pháp lý có yêu cầu được tiếp cận thông tin, trợ giúp pháp lý trong vụ án hình sự. Phấn đấu trợ giúp pháp lý cho 100% số người vi phạm pháp luật liên quan đến ma túy, người sử dụng trái phép chất ma túy, người nghiện ma túy và người sau cai nghiện ma túy thuộc diện được trợ giúp pháp lý khi có yêu cầu. Trên 98% yêu cầu hòa giải tại cơ sở của người dân trong phòng, chống tội phạm được thực hiện.
- Phấn đấu trên 90% dữ liệu về người phạm tội có quốc tịch Việt Nam được số hóa, chuẩn hóa, làm sạch và đối sánh, đồng bộ với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, Cơ sở dữ liệu quốc gia về định danh và xác thực điện tử. Ứng dụng phân tích dữ liệu, trí tuệ nhân tạo và các giải pháp, công nghệ hiện đại, tiên tiến.
- Thực hiện giám sát điện tử đối với 100% người chưa thành niên là bị can, bị cáo đủ điều kiện áp dụng biện pháp giám sát điện tử thay thế biện pháp tạm giam theo quy định của pháp luật. Thực hiện giám sát điện tử đối với trên 70% người chấp hành án hình sự tại cộng đồng đủ điều kiện áp dụng giám sát điện tử theo quy định của pháp luật.
- Xây dựng trung tâm điều hành chống lừa đảo trực tuyến. Hiện đại hóa Trung tâm kiểm định môi trường của Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường thuộc Bộ Công an bảo đảm phân tích, kiểm định được 100% các loại chất thải rắn, các loại hóa chất cấm trong thực phẩm và chất lượng nước thải tại các khu công nghiệp, khu chế xuất, làng nghề; đáp ứng 100% yêu cầu phân tích, kiểm định mẫu trong các vụ án, vụ việc về môi trường, tài nguyên, an toàn thực phẩm theo chức năng, nhiệm vụ.
- Trên 80% các đơn vị và cán bộ, chiến sĩ lực lượng chuyên trách phòng, chống tội phạm về ma túy thuộc Bộ đội Biên phòng và Cảnh sát biển được trang bị vũ khí, công cụ hỗ trợ, phương tiện kỹ thuật nghiệp vụ hiện đại, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ phòng, chống tội phạm về ma túy.
- Trên 80% số trạm y tế cấp xã trên toàn quốc và 100% cơ sở cai nghiện ma túy công lập đủ điều kiện xác định tình trạng nghiện ma túy. Phấn đấu 100% cơ sở cai nghiện ma túy công lập bảo đảm điều kiện theo quy định của Luật Phòng, chống ma túy; trên 70% địa bàn cấp xã có người nghiện ma túy bố trí điểm tiếp nhận và tư vấn cai nghiện ma túy đủ điều kiện theo quy định; ít nhất 70% các tỉnh, thành phố tổ chức thực hiện công tác cai nghiện ma túy tự nguyện tại gia đình, cộng đồng. Bảo đảm cơ sở vật chất để điều trị cho ít nhất 50.000 người nghiện các chất dạng thuốc phiện; trên 90% người nghiện ma túy, người sử dụng trái phép chất ma túy, người cai nghiện ma túy, người tham gia điều trị nghiện ma túy, người sau cai nghiện ma túy được tư vấn, hỗ trợ và can thiệp về y tế, tâm lý.