Trong phát biểu khai mạc, Tổng thống Myanmar Thein Sein, nước Chủ tịch ASEAN nhấn mạnh các thành quả to lớn mà ASEAN đạt được trong 47 năm qua và nêu rõ quyết tâm của các nước thành viên ASEAN tiếp tục phấn đấu, xây dựng thành công một Cộng đồng ASEAN vững mạnh, hòa bình, và thịnh vượng. Theo đó, ASEAN cần phát huy vai trò trung tâm và chủ đạo trong xây dựng cấu trúc an ninh khu vực, trên cơ sở nâng cao giá trị của các công cụ và khuôn khổ hợp tác ở khu vực; đồng thời, cần đẩy mạnh liên kết kinh tế nội khối, thu hẹp khoảng cách phát triển, xóa đói giảm nghèo, ứng phó hiệu quả với các thách thức đang nổi lên, hướng tới một Cộng đồng ASEAN phát triển bền vững.
Tổng thống Myanmar cũng nêu rõ sau 47 năm thành lập và phát triển, hơn bao giờ hết, ASEAN càng cần đề cao tinh thần đoàn kết, nâng cao uy tín và vị thế, tạo nền tảng vững chắc cho Cộng đồng ASEAN tiến bước vào một giai đoạn phát triển mới sau 2015.
Những tuyên bố của Chủ tịch ASEAN đã nhận được sự ủng hộ nhiệt thành của các quốc gia tham dự Hội nghị.
Trước đó, trong thông điệp nhân kỷ niệm 47 năm ngày thành lập ASEAN, Thủ tướng Malaysia Najib Razak cũng đã khẳng định, ASEAN đoàn kết là một trong những yếu tố chính góp phần vào hòa bình, ổn định và thịnh vượng trong khu vực. Đến nay, tình đoàn kết của ASEAN đã thành công trong việc đạt sự tin tưởng của cộng đồng thế giới. ASEAN đặt mục tiêu tạo ra một cộng đồng hướng tới tương lai, đóng vai trò quan trọng trong phát triển các vấn đề khu vực, góp phần vào sự phát triển của cộng đồng có trách nhiệm và phi xung đột, và phát triển mạnh mẽ sôi động trong lĩnh vực kinh tế.
Sau phiên khai mạc, các Bộ trưởng ngoại giao ASEAN đã họp Hội nghị thường niên của Ủy ban Hiệp ước khu vực Đông Nam Á không có vũ khí hạt nhân (SEANWFZ).
Theo các nhà phân tích thế giới, Hội nghị AMM 47 và các hội nghị có liên quan lần này là những hội nghị quan trọng bậc nhất ASEAN, bởi lẽ đây là dịp duy nhất trong năm, đại diện các nước ASEAN gặp gỡ tất cả các đối tác trên khắp thế giới. Nhiều tờ báo có uy tín trên thế giới cũng nhận định, vấn đề Biển Đông, an ninh trên bán đảo Triều Tiên và vụ máy bay MH17 rơi ở Ukraine sẽ là những chủ đề chính của các hội nghị. Một số hãng truyền thông của Trung Quốc thì nhận định, cuộc họp ASEAN trong tuần này sẽ là “một cuộc chiến cam go” cho các nhà ngoại giao Trung Quốc vì họ sẽ phải đối mặt với nhiều áp lực xung quanh vấn đề Biển Đông, nhất là việc hạ đặt trái phép giàn khoan Hải Dương 981 sâu trong thềm lục địa và vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam. Mỹ, Philippines dự kiến sẽ đưa ra các tuyên bố về an ninh hàng hải, trong đó có yêu cầu chấm dứt các hành động làm gia tăng căng thẳng trên Biển Đông và kế hoạch “3 hành động”…
Đoàn đại diện Chính phủ Việt Nam do Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh dẫn đầu cũng sẽ có những đóng góp thiết thực vào hội nghị, nhất là việc tăng cường vai trò của ARF trong đối thoại và hợp tác xây dựng lòng tin ở khu vực, đẩy mạnh các biện pháp ngoại giao phòng ngừa, đồng thời tăng cường hợp tác ứng phó với các thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống trên cơ sở các nguyên tắc cũng như các thể thức đã được thỏa thuận. Đặc biệt, tại ARF lần này, Việt Nam sẽ chia sẻ quan điểm chung của ASEAN là cần sớm có Bộ Quy tắc ứng xử của các bên ở Biển Đông (COC) nhằm đảm bảo an ninh, an toàn hàng hải ở Biển Đông. Các bên cần quyết tâm và nỗ lực hơn nữa trong việc thúc đẩy và tham vấn nhằm sớm đạt được bộ quy tắc ứng xử này. Quan điểm nhất quán của Việt Nam là mọi hoạt động của các bên ở Biển Đông phải tuân thủ luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước quốc tế của Liên Hợp Quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS), tôn trọng quyền chủ quyền, quyền tài phán của các quốc gia ven biển.
| SOM ASEAN: Quan ngại sâu sắc về vấn đề Biển Đông Trước thềm Hội nghị AMM 47, trong 3 ngày từ 5 đến 7 tháng 8, các quan chức cấp cao ASEAN đã nhóm họp và đề xuất những trọng tâm lớn thảo luận tại AMM 47. Theo Thứ trưởng Ngoại giao Phạm Quang Vinh, trong các vấn đề khu vực và quốc tế, vấn đề Biển Đông được các nước đặc biệt quan tâm và bày tỏ quan ngại sâu sắc. Vì thế, trong các văn kiện quan trọng đệ trình các Bộ trưởng thông qua, các quan chức cấp cao ASEAn đã nhấn mạnh việc tăng cường đoàn kết và phát huy vai trò trung tâm, sự chủ động của ASEAN trong cấu trúc khu vực đang định hình, trong việc đảm bảo môi trường hoà bình, an ninh và ổn định ở khu vực; xây dựng và chia sẻ các chuẩn mực ứng xử cũng như giá trị của các công cụ hợp tác chính trị-an ninh ở khu vực như Hiệp ước Thân thiện và Hợp tác Đông Nam Á (TAC), Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC), Hiệp ước Khu vực Đông Nam Á không có vũ khí hạt nhân (SEANWFZ), diễn đàn ARF, EAS, ADMM +…; nâng cao năng lực của ASEAN ứng phó hiệu quả với những thách thức an ninh đang đặt ra. Đồng thời, cuộc họp SOM ASEAN cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn và tự do hàng hải ở Biển Đông, ASEAN đã cùng các đối tác trao đổi về vấn đề Biển Đông, bày tỏ quan ngại sâu sắc về các diễn biến gần đây và yêu cầu các bên nghiêm túc tuân thủ luật pháp quốc tế, không để tái diễn những hành động phức tạp, đồng thời cần thúc đẩy các biện pháp nhằm bảo đảm việc thực hiện đầy đủ và hiệu quả DOC và sớm đạt được Bộ Quy tắc ứng xử của các bên ở Biển Đông (COC); tuân thủ luật pháp quốc tế, Công ước quốc tế của Liên Hợp Quốc về Luật Biển 1982 (UNCLOS); giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, thực hiện kiềm chế, không sử dụng vũ lực hoặc đe dọa sử dụng vũ lực. Châu Anh |
