Nhiều hộ dân lấn chiếm mặt nước đầm phá
Xã Phú Vang là một trong số các địa phương có diện tích nuôi trồng thủy sản trên đầm phá Tam Giang – Cầu Hai lớn nhất TP Huế. Hiện xã đang quản lý hơn 1.487 héc ta (ha) diện tích đất mặt nước chuyên dùng.
Theo Quyết định số 1142/QĐ-UBND ngày 6/6/2011 của UBND tỉnh Thừa Thiên Huế (nay là TP Huế) về việc phê duyệt kế hoạch giải tỏa, sắp xếp lại nò sáo trên vùng đầm phá Tam Giang - Cầu Hai, xã Phú Vang được phê duyệt sắp xếp hơn 40 trộ nò sáo cho các hộ gia đình ở địa phương có nhu cầu nuôi trồng thủy sản.
Tuy nhiên qua kiểm tra thực tế của chính quyền địa phương cho thấy, hiện toàn xã Phú Vang có 96 hộ dân sử dụng nò sáo, vây ví và các hình thức liên quan để lấn chiếm mặt nước đầm phá, gây ảnh hưởng đến không gian mặt nước và công tác quản lý chung.
Tình trạng nò sáo, vây ví được người dân sử dụng dày đặc với hàng nghìn cọc tre, thanh gỗ cắm xuống mặt nước gây chia cắt không gian đầm phá, ảnh hưởng đến dòng chảy, luồng lạch giao thông đường thủy và môi trường sinh thái. Các công trình này còn tác động đến nguồn lợi thủy sản, ảnh hưởng hoạt động khai thác thủy sản hợp pháp của những ngư dân khác.
Ông Nguyễn Văn Hiền ở xã Phú Vang cho biết, do gia đình ở gần đầm phá Tam Giang nên nhiều năm qua, vợ chồng ông đã xin phép chính quyền địa phương dùng cọc tre, lưới vây khoanh vùng mặt nước để nuôi tôm, cá trên đầm phá Tam Giang. Nhờ nuôi trồng thủy sản mà vợ chồng ông có điều kiện nuôi các con ăn học.
“Tuy nhiên những năm trở lại đây, tình trạng các hộ dân lấn chiếm mặt nước để nuôi trồng thủy sản trên đầm phá gia tăng nhiều. Vô số cọc tre, lưới, vây ví được thả xuống mặt nước phục vụ việc nuôi tôm, cá đã làm cản trở dòng chảy tự nhiên của đầm phá, gây tích tụ bèo, rác dẫn đến ô nhiễm. Tình trạng này khiến tôm cá bị chết nhiều do nhiễm bệnh hoặc bị thiếu oxy, khiến người nuôi chịu thiệt hại lớn”, ông Hiền cho biết thêm.
Theo lãnh đạo UBND xã Phú Vang, tình trạng người dân lấn chiếm mặt nước để nuôi trồng thủy sản trên địa bàn mang tính tự phát, gây ảnh hưởng đến luồng lạch, mất an toàn giao thông đường thủy nội địa. Bên cạnh đó, tình trạng lấn chiếm mặt nước đầm phá còn dẫn đến ô nhiễm, làm giảm nguồn lợi thủy sản, ảnh hưởng rất lớn đến các hộ dân chuyên mưu sinh bằng nghề khai thác thủy sản hợp pháp trên đầm phá Tam Giang – Cầu Hai.
Công an xã tích cực kiểm tra, tuyên truyền
Ông Đặng Hồng Sơn, Bí thư Đảng ủy xã Phú Vang cho biết, việc quản lý, sử dụng mặt nước đầm phá đúng quy hoạch có ý nghĩa quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội bền vững và bảo vệ môi trường sinh thái địa phương. Từ đó tạo tiền đề quan trọng để sớm hoàn trả mặt nước vùng đầm phá Tam Giang - Cầu Hai về trạng thái tự nhiên vốn có, phục hồi hệ sinh thái bền vững và bảo đảm sinh kế lâu dài cho nhân dân vùng ven đầm phá.
Vì thế, trong thời gian qua, UBND xã Phú Vang đã huy động lực lượng các đơn vị cùng phối hợp với Công an xã Phú Vang liên tiếp tổ chức các đợt tuần tra, kiểm tra trên đầm phá để chấn chỉnh, xử lý tình trạng lấn chiếm mặt nước đầm phá.
Mới đây, đoàn kiểm tra do ông La Đình Tân, Phó Chủ tịch UBND xã Phú Vang và Thượng tá Hồ Quang Anh, Trưởng Công an xã Phú Vang dẫn đầu đã trực tiếp kiểm tra thực tế tình hình tháo dỡ nò sáo, vây ví trái phép trên khu vực đầm phá thuộc địa bàn xã. Qua kiểm tra, lực lượng chức năng ghi nhận nhiều hộ dân đã nâng cao ý thức chấp hành, chủ động, tự giác tháo dỡ nò sáo, vây ví chiếm dụng mặt nước trái phép theo yêu cầu.
“Biết việc lấn chiếm mặt nước đầm phá là sai quy định nhưng vì sinh kế nên tôi đã làm liều. Sau khi được cán bộ Công an xã tuyên truyền, gia đình tôi đã chấp hành nghiêm việc tháo dỡ lưới vây, nò sáo trên đầm phá Tam Giang để trả lại mặt nước cho địa phương quản lý”, một ngư dân ở xã Phú Vang chia sẻ.
Tuy nhiên, hiện còn không ít hộ dân chưa thực hiện nghiêm túc việc tháo dỡ, để các công trình lấn chiếm tiếp tục tồn tại trên mặt nước đầm phá. Do đó, xã Phú Vang đang tiếp tục tăng cường kiểm tra, rà soát, kiên quyết xử lý những trường hợp không tự giác chấp hành, cố tình vi phạm nhằm trả lại mặt nước tự nhiên cho hệ đầm phá, bảo vệ nguồn lợi thủy sản và bảo đảm ANTT địa bàn.
Bên cạnh đó, UBND xã Phú Vang đã tổ chức các buổi tuyên truyền, vận động tháo dỡ và xử lý các trường hợp lấn chiếm mặt nước để nuôi trồng và đánh bắt thủy sản trái phép trên địa bàn xã. Tại buổi tuyên truyền, cán bộ Công an xã Phú Vang và các ngành chức năng đã phân tích những tác hại, hệ lụy của việc lấn chiếm mặt nước trái phép đối với công tác quản lý Nhà nước, trật tự an toàn xã hội và môi trường sinh thái đầm phá.
Thượng tá Hồ Quang Anh, Trưởng Công an xã Phú Vang cho hay, ngoài công tác kiểm tra, trong thời gian qua, lực lượng Công an xã cùng với các đơn vị tại địa phương tổ chức nhiều đợt tuyên truyền, vận động, đối thoại nhằm giúp người dân hiểu rõ quy định pháp luật, tự giác tháo dỡ nò sáo, dụng cụ lấn chiếm mặt nước đầm phá trái phép. Tuy nhiên đến nay vẫn còn một số hộ chưa chấp hành, buộc địa phương phải chuyển sang triển khai quyết liệt các biện pháp xử lý.
Theo lãnh đạo UBND xã Phú Vang, đối với các hộ dân chây ỳ, không chấp hành việc tháo dỡ dụng cụ lấn chiếm mặt nước, UBND xã sẽ rà soát từng trường hợp vi phạm, làm cơ sở triển khai phương án xử lý, cưỡng chế. Khi lực lượng chức năng triển khai phương án cưỡng chế, các hộ vi phạm phải chịu trách nhiệm về hình thức xử phạt vi phạm hành chính và toàn bộ kinh phí tổ chức cưỡng chế theo quy định.
“Sau khi giải tỏa phần mặt nước sử dụng trái phép, xã Phú Vang dự kiến sắp xếp lại 43 trộ nò sáo theo đúng vị trí quy hoạch. Công tác định vị, cắm mốc và bàn giao vị trí khai thác thủy sản cũng được triển khai nhằm xác định rõ ranh giới, tạo điều kiện để ngư dân địa phương ổn định sinh kế, đồng thời giúp chính quyền quản lý mặt nước đầm phá hiệu quả hơn”, ông La Đình Tân, Phó Chủ tịch UBND xã Phú Vang khẳng định.
Đầm phá Tam Giang - Cầu Hai có chiều dài hơn hơn 68km, diện tích mặt nước rộng hơn 22.000 ha trải dài qua địa bàn các địa phương thuộc TP Huế. Đây là khu đầm phá nước lợ lớn nhất Đông Nam Á giữ vai trò quan trọng đối với sản xuất nông nghiệp của địa phương; duy trì, bảo tồn đa dạng sinh học các loài trên đầm phá.
Tận dụng tiềm năng và nguồn lợi của đầm phá Tam Giang - Cầu Hai nên người dân vùng ven đầm phá đã sử dụng nhiều biện pháp để nuôi trồng, khai thác nguồn lợi thủy sản để phát triển kinh tế.