TP Hồ Chí Minh: Tuyên chiến với ô nhiễm, chuyển sang đô thị xanh

Với tinh thần "06 rõ" cùng quyết tâm chính trị cao nhất, đô thị đặc biệt lớn nhất nước đang hiện thực hóa khát vọng phát triển xanh, tuần hoàn và bền vững trong kỷ nguyên mới.

28/10/2026 16:16

Những chỉ tiêu xanh

TP Hồ Chí Minh xác định, môi trường không còn là yếu tố đi sau tăng trưởng kinh tế, mà đã trở thành trung tâm, nguyên tắc xuyên suốt cho mọi hoạt động quy hoạch, đầu tư và quản lý đô thị. UBND Thành phố yêu cầu toàn bộ hệ thống chính trị phải quán triệt tinh thần “06 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ tiến độ, rõ sản phẩm, rõ nguồn lực.

Theo ông Bùi Minh Thạnh, Phó Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh, việc ban hành Kế hoạch về bảo vệ môi trường và chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu trong thời kỳ mới là cơ sở cho công tác lãnh đạo, điều hành, phân bổ nguồn lực, kiểm tra, giám sát, đồng thời thay thế toàn bộ các kế hoạch hành động đã ban hành từ giai đoạn trước để đảm bảo tính đồng bộ, vượt trội và hiện đại.

1793173275568-2094415530604406067-2094415530604406067-ad30357dc5d99a16af6e1a9de8156efe.jpg — TP Hồ Chí Minh hướng tới mục tiêu trở thành đô thị có môi trường sống trong lành, hiện đại, thông minh

Kế hoạch ban hành đính kèm 18 chỉ tiêu cụ thể đến năm 2030, thể hiện tính vượt trội và quyết tâm cao của chính quyền thành phố. Trong đó, điểm đột phá đáng chú ý là TP Hồ Chí Minh quyết định bố trí tối thiểu 3% tổng chi ngân sách hằng năm cho sự nghiệp bảo vệ môi trường, cao hơn mức 2% theo quy định của Trung ương.

Các chỉ tiêu cốt lõi khác bao gồm: Tỷ trọng kinh tế xanh đạt từ 10% GRDP trở lên; giảm tiêu hao năng lượng tính trên GRDP mỗi năm từ 1 - 1,5%; nguồn năng lượng tái tạo chiếm 30% công suất cực đại của hệ thống điện.

Bảo đảm tỷ lệ số ngày trong năm có chỉ số chất lượng không khí (AQI) ở mức tốt và trung bình đạt 80%. Tỷ lệ nước thải sinh hoạt đô thị được thu gom, xử lý đạt quy chuẩn môi trường đạt trên 70%. Tỷ lệ cụm công nghiệp có hệ thống xử lý nước thải đạt quy chuẩn là 100%.

Thu gom và xử lý 100% chất thải rắn sinh hoạt tại cả đô thị lẫn nông thôn. Đặc biệt, thành phố phấn đấu đưa tỷ lệ chất thải rắn sinh hoạt xử lý bằng phương pháp chôn lấp trực tiếp xuống dưới 10% thông qua việc chuyển đổi sang công nghệ đốt rác phát điện và tái chế tiên tiến.

Giảm phát thải khí nhà kính tối thiểu 9% so với kịch bản phát triển thông thường; xây dựng ít nhất 500 công trình xanh được chứng nhận; đưa tỷ lệ che phủ rừng đạt 11% (tương đương việc trồng mới và phục hồi ít nhất 4.460 ha rừng).

1793172371843-2094415530604406067-2094415530604406067-7271e7ac94c52936e285c494702cbc20.jpg — Thi công dự án Trung tâm hành chính mới và công viên cảnh quan khu vực trung tâm Thủ Thiêm.

Tỷ lệ hộ dân vùng thiên tai có nhà ở an toàn đạt 70% và 80%hộ dân vùng nguy cơ lũ quét, sạt lở được di dời đến nơi an toàn.

Về tầm nhìn đến năm 2045, TP Hồ Chí Minh hướng tới mục tiêu trở thành đô thị có môi trường sống trong lành, hiện đại, thông minh; phát triển mạnh kinh tế các-bon thấp và phấn đấu đạt mức phát thải ròng bằng “0” (Net Zero), khẳng định vị thế đô thị tiên phong trong khu vực.

Kiểm soát ô nhiễm, hạ tầng xanh và công nghệ số

Để đạt được các chỉ tiêu trên, thành phố đề ra 9 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm với 76 dự án, chương trình đề án cụ thể.

Thành phố yêu cầu 100% các nguồn thải lớn, các khu/cụm công nghiệp phải lắp đặt hệ thống quan trắc nước thải, khí thải tự động, liên tục và truyền dữ liệu trực tiếp về Sở Nông nghiệp và Môi trường để giám sát theo thời gian thực. Kiểm soát nghiêm ngặt ô nhiễm không khí và giao thông bằng việc thí điểm thành lập "Vùng phát thải thấp" (LEZ), tiến tới hạn chế phương tiện không đạt tiêu chuẩn khí thải và chuyển đổi 100% xe buýt, xe khách sang năng lượng sạch. Đồng thời, đẩy mạnh sử dụng hình ảnh từ hệ thống camera giám sát đô thị để xử lý phạt nguội các hành vi vi phạm vệ sinh môi trường.

1793172246124-2094415530604406067-2094415530604406067-fda404756adbc2e55bc86de68d61e384.jpg — Một góc Khu Công nghệ cao TP Hồ Chí Minh- nơi sẽ được thí điểm trở thành Khu Công nghệ cao đầu tiên trên cả nước đạt mô hình phát thải ròng bằng "0".

Giao Sở Xây dựng và Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng hạ tầng đô thị chủ trì đẩy nhanh tiến độ các dự án nạo vét, cải tạo môi trường các tuyến kênh rạch trọng điểm (Xuyên Tâm, Tham Lương - Bến Cát - Rạch Nước Lên, Rạch Văn Thánh...); đầu tư các nhà máy xử lý nước thải đô thị tập trung; hoàn thiện hệ thống đê bao, cống kiểm soát triều nhằm chủ động ứng phó triều cường, ngập úng và xâm nhập mặn.

Thúc đẩy chuyển đổi các khu công nghiệp hiện hữu sang mô hình Khu công nghiệp sinh thái. Thí điểm chuyển đổi Khu Công nghệ cao TP Hồ Chí Minh trở thành khu công nghệ cao đầu tiên trên cả nước đạt mô hình phát thải ròng bằng "0". Bên cạnh đó, Học viện Cán bộ Thành phố được giao chủ trì phối hợp với các Sở, ngành nghiên cứu Đề án hình thành thị trường tín chỉ các-bon trên địa bàn Thành phố giai đoạn 2026 - 2027.

Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ viễn thám, dữ liệu lớn (Big Data), trí tuệ nhân tạo và phần mềm FRMS 4.0 trong công tác quản lý tài nguyên, giám sát ô nhiễm, dự báo khí tượng thủy văn và cảnh báo cháy rừng theo thời gian thực. Xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu môi trường và biến đổi khí hậu thành phố kết nối đồng bộ với cơ sở dữ liệu quốc gia vào năm 2027.

Công an TP Hồ Chí Minh đóng vai trò nòng cốt trong việc chủ động phòng ngừa, đấu tranh, phát hiện và xử lý nghiêm các tội phạm, vi phạm pháp luật về môi trường. Lực lượng Công an sẽ phối hợp chặt chẽ với Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Công Thương cùng chính quyền địa phương tăng cường thanh tra, kiểm tra các cơ sở sản xuất có nguy cơ gây ô nhiễm cao; xử lý triệt để vi phạm về tiếng ồn, xả thải chui; ngăn chặn tình trạng đổ thải, xả phế thải xây dựng trái phép; đồng thời bảo đảm an ninh, an toàn cho hệ thống dữ liệu quan trắc môi trường thành phố.

Bộ Tư lệnh Thành phố được giao nhiệm vụ nâng cao năng lực lực lượng xung kích phòng chống thiên tai tại chỗ, sẵn sàng phương tiện, lực lượng tìm kiếm cứu nạn, cứu hộ, di dời người dân khỏi các khu vực nguy hiểm do sạt lở, lũ quét, góp phần bảo vệ an toàn tính mạng và tài sản của Nhân dân.

1793172615582-2094415530604406067-2094415530604406067-ef9a33aaec18f8b75dde46e101780480.jpg — Bên trong xưởng thực hành đóng gói và kiểm thử vi mạch bán dẫn ở Khu Công nghệ cao TP Hồ Chí Minh.

Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam TP Hồ Chí Minh và các tổ chức thành viên sẽ chủ trì phát động phong trào thi đua "Toàn dân chung tay bảo vệ môi trường, vì một TP Hồ Chí Minh xanh - sạch - đẹp" giai đoạn 2026 - 2030. Phong trào hướng tới việc vận động từng hộ gia đình thực hiện phân loại rác tại nguồn, giảm thiểu rác thải nhựa, hình thành thói quen tiêu dùng xanh và phát huy vai trò giám sát, phản biện xã hội đối với công tác quản lý môi trường trên địa bàn.

Kế hoạch phân công rõ trách nhiệm cho từng Giám đốc Sở, Chủ tịch UBND các xã, phường, đặc khu và gắn kết quả thực hiện môi trường vào tiêu chí đánh giá cán bộ hằng năm.

Mã Hải