Đây là thông tin được ông Trần Thanh Thảo, Phó Chánh Văn phòng Liên đoàn Lao động TP Hồ Chí Minh cho biết tại họp báo các vấn đề kinh tế - xã hội trên địa bàn thành phố chiều 30/9.
Theo ông Thảo, đây là giải pháp vừa bổ sung nhanh nguồn cung, vừa khai thác hiệu quả tài sản hiện có.
Theo khảo sát của Liên đoàn, nhu cầu nhà ở của đoàn viên, công nhân, người lao động là rất lớn: có khoảng 3.181 trường hợp có nhu cầu thuê nhà ở và 30.339 trường hợp có nhu cầu thuê mua, mua nhà ở xã hội.
Rào cản lớn nhất không chỉ là giá nhà mà là khả năng cân đối dòng tiền hàng tháng của người lao động. Với thu nhập còn hạn chế, người lao động phải đồng thời chi trả tiền thuê hoặc tiền trả góp nhà, chi phí sinh hoạt, nuôi con, đi lại, học hành và các khoản phát sinh khác. Vì vậy, ngay cả khi có chính sách tín dụng ưu đãi, nếu thời hạn vay chưa đủ dài, nguồn cung nhà cho thuê phù hợp chưa đủ lớn và giá nhà chưa tương xứng với khả năng chi trả thì việc tiếp cận vẫn khó khăn.
Hiện nay, chính sách tín dụng nhà ở xã hội đã có bước hỗ trợ đáng kể; lãi suất cho vay tại Ngân hàng Chính sách xã hội đối với chương trình nhà ở xã hội đang ở mức 5,4%/năm. Tuy nhiên, đối với người lao động, vấn đề quan trọng là phải có sản phẩm nhà ở phù hợp ngay từ đầu, đặc biệt là nhà ở cho thuê và thuê mua với diện tích, vị trí và mức giá phù hợp với thu nhập. Do đó, Liên đoàn Lao động thành phố cho rằng cần tiếp cận bài toán nhà ở theo hướng “nhà phù hợp với khả năng chi trả”, chứ không chỉ tập trung vào tăng số lượng căn hộ.
Đến nay, Liên đoàn đã ký biên bản thỏa thuận hợp tác với 9 doanh nghiệp, với tổng số khoảng 128.000 căn nhà ở dự kiến phát triển đến năm 2030, nhưng đây là cam kết và danh mục dự kiến, không đồng nghĩa với số căn đã khởi công hoặc hoàn thành.
Thực tế, một số dự án đã cơ bản hoàn thiện hồ sơ và dự kiến khởi công, chẳng hạn dự án Hoa Sen An Hạ dự kiến khởi công trong quý IV/2026 với 1.853 căn hộ tại xã Tân Vĩnh Lộc; một số dự án khác đang hoàn thiện thủ tục và dự kiến khởi công trong năm 2027; trong khi một số doanh nghiệp đang tiếp tục nghiên cứu, tìm kiếm quỹ đất phù hợp.
Qua thực tế triển khai, Liên đoàn nhận thấy hai nhóm vấn đề cần tập trung tháo gỡ là quỹ đất sạch và thủ tục đầu tư. Hiện quỹ đất sạch dành cho nhà ở cho thuê còn hạn chế; một số dự án còn gặp khó khăn trong bồi thường, giải phóng mặt bằng, giao đất, chuyển mục đích sử dụng đất.
Vì vậy, Liên đoàn Lao động thành phố kiến nghị thành phố tiếp tục thực hiện hiệu quả cơ chế “luồng xanh”, ưu tiên tháo gỡ các thủ tục đối với dự án nhà ở xã hội; đồng thời rà soát quỹ đất công, quỹ nhà tái định cư chưa sử dụng và các quỹ đất phù hợp để bổ sung nguồn cung nhà ở cho công nhân.
Về 953 căn hộ tái định cư chưa sử dụng tại Khu tái định cư Vĩnh Lộc B mà Liên đoàn đề xuất chuyển đổi, vào năm 2015 được UBND TP Hồ Chí Minh đồng ý chủ trương bán đấu giá. Cuối năm 2016, UBND thành phố giao cho Trung tâm Phát triển quỹ đất tổ chức tiếp nhận và đưa ra bán đấu giá. Đến tháng 10/2025, Sở Xây dựng kiến nghị UBND thành phố bãi bỏ quyết định đấu giá này để bố trí nhà ở tái định cư cho người dân bị ảnh hưởng bởi các dự án hạ tầng trọng điểm trong thời gian tới.
Khu tái định cư này rộng hơn 30ha, có hơn 500 nền tái định cư và 45 block cao 5 tầng, tổng cộng 1.939 căn hộ, có vốn đầu tư hơn 1.000 tỷ đồng, do Ban quản lý Đầu tư xây dựng Công trình nâng cấp Đô thị TP Hồ Chí Minh làm chủ đầu tư. Trong số 1.939 căn hộ, đã bố trí sử dụng 986 căn và còn 953 căn chưa dùng đến. Khu tái định cư này được khởi công xây dựng năm 2008, đưa vào sử dụng một phần vào năm 2010, hoàn thành năm 2013, nhưng đến nay vẫn ít người ở; xa trung tâm, bất tiện trong việc làm ăn của người dân, nhiều căn hộ và cơ sở hạ tầng đã xuống cấp.
